AİHM qərarına etiraz: hüquqi zəiflik qəbuledilməzdir
Son günlər Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsinin (AİHM) 2016-cı ilin Aprel döyüşləri ilə bağlı çıxardığı qərar cəmiyyətdə ciddi narazılıq və haqlı etiraz doğurmuşdur. Qərara əsasən, Azərbaycan dövlətinin erməni hərbçisinin ailəsinə ümumilikdə 104 min avrodan artıq kompensasiya ödəməsi barədə hökm verilməsi ictimaiyyət tərəfindən birmənalı qarşılanmamışdır. (Məlumata görə, “V.T. və Digərləri Azərbaycana qarşı” işi üzrə verilən qərarda həlak olmuş erməni hərbçisinin ailə üzvlərinə ümumilikdə 104 min avrodan çox kompensasiya təyin edilib. Qərara əsasən, valideynlərə 60 min avro, bacıya 30 min avro, həmçinin hüquqi xərclər üçün əlavə məbləğ ödənilməsi nəzərdə tutulur.) Bu qərar yalnız hüquqi deyil, həm də mənəvi və milli baxımdan ciddi suallar yaradır. Çünki söhbət Azərbaycanın öz suveren ərazisində apardığı müdafiə döyüşlərindən gedir. Ən ağrılı sual: hüquqi boşluq haradan qaynaqlanır?
Hamıya məlumdur ki, Aprel döyüşləri Azərbaycanın suveren ərazilərində baş vermiş, ölkəmiz öz torpaqlarını müdafiə etmişdir. Belə olan halda, düşmən tərəfin silahlı hərbçisinin həmin ərazidə olması və onun ölümü ilə bağlı məsuliyyətin hansı hüquqi çərçivədə qiymətləndirilməsi ciddi müzakirə mövzusudur. Burada əsas məsələ emosional yanaşma deyil, hüquqi arqumentlərin zəif təqdim olunması və ya yetərincə müdafiə edilməməsi ehtimalıdır. Müzəffər Ali Baş Komandanın siyasi və hərbi qələbəsi fonunda hüquqi zəiflik qəbulolunmazdır Müzəffər Ali Baş Komandan, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyev bütün beynəlxalq platformalarda, diplomatik və siyasi masalarda Azərbaycan dövlətinin maraqlarını qətiyyətlə müdafiə edərək tarixi qələbələr qazanmışdır. Belə bir şəraitdə dövlətin hüquqi müstəvisində bu səviyyədə zəiflik nümayiş etdirilməsi cəmiyyət tərəfindən anlaşılmaz və qəbuledilməz hesab olunur. Əgər Ali Baş Komandan siyasi və diplomatik müstəvidə Azərbaycan həqiqətlərini dünyaya qəbul etdirə bilirsə, bəzi hüquqi strukturların bu prosesi lazımi səviyyədə müdafiə edə bilməməsi ciddi narahatlıq doğurur. Cəmiyyətin narahatlığı haqlıdır Ən böyük narahatlıq odur ki, Azərbaycan 30 ilə yaxın bir dövrdə işğal, Xocalı faciəsi və saysız-hesabsız insan itkiləri ilə üz-üzə qalmışkən, beynəlxalq məhkəmə sistemində bu ədalətsizliklərin tam və sistemli şəkildə təqdim olunması hələ də sual altındadır.
Əgər Ermənistan tərəfindən törədilmiş ağır cinayətlər, mülki əhaliyə qarşı zorakılıqlar və işğal faktları beynəlxalq hüquq platformalarında yetərincə güclü şəkildə sübut edilə bilmirsə, bu, ayrı-ayrı fərdlərin deyil, ümumi hüquqi strategiyanın və idarəetmənin ciddi problemidir. Əsas məsuliyyət hüquqşünasların üzərindədir Açıq şəkildə qeyd edilməlidir ki, bu prosesdə iştirak edən bəzi hüquqşünasların və hüquqi nümayəndələrin məsuliyyətsizliyi, zəif hazırlığı və ya lazımi səviyyədə arqument təqdim edə bilməməsi bu nəticəyə təsir etmiş ola bilər. Azərbaycan ərazisində silahlı şəkildə mövcud olan düşmən hərbçisinin ölümünün hüquqi qiymətləndirilməsində dövlət maraqlarının tam və güclü şəkildə müdafiə olunmaması yolverilməzdir. Bu səbəbdən ictimaiyyət haqlı olaraq soruşur: — Bu zəifliyin səbəbkarı kimdir? Hansı hüquqi əsaslarla Azərbaycan dövlətinin mövqeyi bu qədər zəif təqdim edilib? Şəhidlərin və qazilərin haqqı hər kəsin üzərindədir Biz — Azərbaycan Vətən Müharibəsi Veteranları İctimai Birliyinin (AVMVİB) Neftçala rayon şöbəsinin üzvləri olaraq bildiririk ki, şəhidlərimizin qanı, qazilərimizin fədakarlığı və dövlətimizin suverenliyi hər bir vətəndaş və xüsusilə dövlət adından çıxış edən hər bir məmur üçün müqəddəs məsuliyyətdir. Bu məsuliyyətin qarşısında laqeydlik, səhlənkarlıq və ya zəiflik göstərmək qəbul edilə bilməz. AİHM qərarına etiraz və çağırış Biz bu qərarı ədalətsiz və qeyri-bərabər yanaşma kimi qiymətləndirir, ona qəti etirazımızı bildiririk. Eyni zamanda tələb edirik ki:
• Azərbaycanın hüquqi maraqları beynəlxalq məhkəmələrdə daha peşəkar və sərt müdafiə olunsun;
• Bu prosesdə yol verilən nöqsanlar ciddi şəkildə araşdırılsın;
• Məsuliyyət daşıyan hüquqi nümayəndələr öz fəaliyyətlərinə yenidən baxsınlar. Nəticə Azərbaycan döyüş meydanında qalib gəlmiş, torpaqlarını azad etmiş bir dövlətdir. Bu qələbənin hüquqi müstəvidə zəiflədilməsinə heç bir halda yol verilə bilməz.
Biz bir daha bəyan edirik: — Şəhidlərimizin haqqı, qazilərimizin əməyi və dövlətimizin nüfuzu hər şeydən üstündür.
Mübariz Eldar oğlu «Veteran.az» qəzetinin Şirvan–Salyan regional yazarı
Azərbaycan Vətən Müharibəsi Veteranları İctimai Birliyi (AVMVİB) Neftçala rayon şöbəsi adından
