26 İYUN – AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ SİLAHLI QÜVVƏLƏRİ GÜNÜ
Müstəqil dövlətin mövcudluğunu və suverenliyini təmin edən əsas amillərdən biri güclü və peşəkar ordunun mövcudluğudur. Tarix boyu dövlətlərin siyasi sabitliyi, ərazi bütövlüyü və milli maraqlarının qorunması onların hərbi potensialından əhəmiyyətli dərəcədə asılı olmuşdur. Azərbaycan Respublikası da müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra milli təhlükəsizliyin təmin edilməsi məqsədilə güclü Silahlı Qüvvələrin formalaşdırılmasını dövlət siyasətinin prioritet istiqamətlərindən biri kimi müəyyən etmişdir. Bu baxımdan hər il qeyd olunan 26 İyun Silahlı Qüvvələr Günü Azərbaycan xalqının hərbi tarixində mühüm yer tutan əlamətdar tarixdir. Azərbaycan milli ordusunun əsası Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövründə qoyulmuşdur.
1918-ci il iyunun 26-da Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin qərarı ilə Müsəlman Korpusu Əlahiddə Azərbaycan Korpusu adlandırılmış və bununla da milli ordunun formalaşdırılması istiqamətində mühüm addım atılmışdır. Həmin dövr mürəkkəb siyasi və hərbi şəraitlə xarakterizə olunsa da, dövlət rəhbərliyi ölkənin müdafiə qabiliyyətinin artırılmasını strateji vəzifə kimi qiymətləndirirdi. 1920-ci ildə Azərbaycanın sovetləşdirilməsi nəticəsində milli ordu fəaliyyətini dayandırsa da, hərbi ənənələr xalqın yaddaşında qorunub saxlanılmışdır. 1991-ci ildə dövlət müstəqilliyinin bərpasından sonra Azərbaycan Respublikası öz Silahlı Qüvvələrinin yenidən formalaşdırılmasına başlamışdır. Lakin ilk illərdə ölkədə mövcud olan siyasi qeyri-sabitlik və Ermənistanın Azərbaycana qarşı hərbi təcavüzü ordunun inkişafına ciddi maneələr yaradırdı. 1993-cü ildə ümummilli lider Heydər Əliyevin hakimiyyətə qayıdışından sonra Azərbaycanda ordu quruculuğu keyfiyyətcə yeni mərhələyə qədəm qoymuşdur. Silahlı Qüvvələrin vahid komandanlıq prinsipi əsasında fəaliyyət göstərməsi təmin edilmiş, hərbi hissələrin maddi- texniki bazası gücləndirilmiş və peşəkar kadr hazırlığı sisteminin inkişafına xüsusi diqqət yetirilmişdir. 1998-ci ildə Heydər Əliyevin sərəncamı ilə 26 İyun tarixi rəsmi olaraq Silahlı Qüvvələr Günü elan edilmişdir. Bu qərar Azərbaycan hərb tarixinin davamlılığını və milli dövlətçilik ənənələrinin qorunmasını əks etdirən mühüm siyasi hadisə olmuşdur.
Son illərdə Azərbaycan Ordusu regionun ən güclü ordularından birinə çevrilmişdir. Ordunun maddi-texniki təminatının yaxşılaşdırılması, müasir silah və texnikaların alınması, hərbi təlimlərin intensivləşdirilməsi və beynəlxalq hərbi əməkdaşlığın genişləndirilməsi müdafiə potensialının əhəmiyyətli dərəcədə artmasına səbəb olmuşdur. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti, Silahlı Qüvvələrin Ali Baş Komandanı İlham Əliyevin rəhbərliyi altında həyata keçirilən məqsədyönlü hərbi siyasət nəticəsində ordunun döyüş qabiliyyəti daha da yüksəlmişdir. Müdafiə sənayesinin inkişafı, hərbi təhsil sisteminin təkmilləşdirilməsi və müasir texnologiyaların tətbiqi ordunun güclənməsinə mühüm töhfə vermişdir. 2020-ci ildə baş vermiş 44 günlük Vətən müharibəsi Azərbaycan Ordusunun peşəkarlığını və yüksək döyüş hazırlığını bütün dünyaya nümayiş etdirmişdir. Ordumuz Ali Baş Komandanın rəhbərliyi ilə işğal altında olan torpaqların böyük hissəsini azad etmiş, Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpası istiqamətində mühüm tarixi nailiyyət əldə etmişdir. Müharibə zamanı tətbiq olunan müasir hərbi strategiyalar, pilotsuz uçuş aparatlarının effektiv istifadəsi və şəxsi heyətin yüksək mənəvi-psixoloji hazırlığı qələbənin əsas amillərindən olmuşdur. Bu qələbə yalnız hərbi deyil, həm də siyasi, sosial və mənəvi baxımdan Azərbaycan dövlətçiliyinin möhkəmlənməsinə xidmət etmişdir.
Müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində təhlükəsizlik məsələləri dövlətlərin inkişafının əsas şərtlərindən biri hesab edilir. Azərbaycanın geosiyasi mövqeyi, regional təhlükəsizlik çağırışları və milli maraqlarının qorunması güclü Silahlı Qüvvələrin mövcudluğunu zəruri edir. Ordunun əsas vəzifəsi ölkənin müstəqilliyini, suverenliyini və ərazi bütövlüyünü qorumaqla yanaşı, regionda sabitliyin və təhlükəsizliyin təmin edilməsinə töhfə verməkdir. Silahlı Qüvvələr eyni zamanda vətənpərvərlik ruhunun formalaşdırılmasında, gənc nəslin milli-mənəvi dəyərlər əsasında tərbiyəsində mühüm rol oynayır. Hərbi xidmət və Vətənə sədaqət anlayışları Azərbaycan cəmiyyətində yüksək mənəvi dəyər kimi qəbul edilir. 26 İyun – Silahlı Qüvvələr Günü Azərbaycan dövlətçiliyinin, müstəqilliyinin və milli təhlükəsizliyinin simvollarından biridir. Bu tarix yalnız hərbi bayram deyil, həm də Azərbaycan xalqının qəhrəmanlıq salnaməsini, dövlətçilik ənənələrini və vətənpərvərlik ruhunu əks etdirən mühüm gündür. Güclü ordu güclü dövlətin əsas dayağıdır. Azərbaycanın Silahlı Qüvvələri ölkənin suverenliyinin qorunması, milli maraqların müdafiəsi və regionda sülhün təmin olunması istiqamətində bundan sonra da mühüm missiyasını uğurla davam etdirəcəkdir.
ADPU-nun baş müəllimi, b.ü.f.d. Balaxanova Qumru Vasif qızı
