{"id":8930,"date":"2021-03-16T14:56:28","date_gmt":"2021-03-16T10:56:28","guid":{"rendered":"http:\/\/veteran.az\/?p=8930"},"modified":"2021-03-16T14:56:29","modified_gmt":"2021-03-16T10:56:29","slug":"rus-generalla-abs-s%c9%99firinin-qarabagla-bagli-m%c9%99xfi-gorusu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/veteran.az\/?p=8930","title":{"rendered":"Rus generalla AB\u015e s\u0259firinin Qaraba\u011fla ba\u011fl\u0131 m\u0259xfi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u00dcz\u0259rind\u0259n m\u0259xfilik qrifi g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259n s\u0259n\u0259dl\u0259r t\u0259kc\u0259 ke\u00e7mi\u015f hadis\u0259l\u0259r\u0259 ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tirmir, h\u0259m d\u0259 m\u00fch\u00fcm siyasi m\u00f6vzular\u0131n m\u00fczakir\u0259 olundu\u011fu tarixi konteksti b\u0259rpa etm\u0259y\u0259 k\u00f6m\u0259k edir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Veteran.az <a rel=\"noreferrer noopener\" target=\"_blank\" href=\"http:\/\/teleqraf.com\/\">Teleqraf.com<\/a>-a istinad\u0259n bu istiqam\u0259td\u0259 n\u00f6vb\u0259ti yaz\u0131n\u0131 &#8212; AB\u015e-\u0131n 42-\u0441i prezidenti Bill Klintonun kitabxanas\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n bir m\u00fcdd\u0259t \u0259vv\u0259l ictimail\u0259\u015fdiril\u0259n s\u0259n\u0259dl\u0259rd\u0259n birin\u0259 h\u0259sr edil\u0259n m\u00f6vzunu t\u0259qdim edir:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">20 may 1994-c\u00fc ild\u0259 Moskvada yeni m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259tl\u0259rd\u0259 regional m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 koordinatorlar \u2013 A\u011f Evin Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f \u00fczr\u0259 x\u00fcsusi dan\u0131\u015f\u0131q\u00e7\u0131s\u0131, s\u0259fir Cozef Presel v\u0259 Rusiya Federasiyas\u0131 S\u0259rh\u0259d Qo\u015funlar\u0131n\u0131n Ba\u015f komandan\u0131 (h\u0259min ilin dekabr\u0131nda Rusiya Federasiyas\u0131n\u0131n Federal S\u0259rh\u0259d Xidm\u0259ti yarad\u0131l\u0131b v\u0259 A.Nikolayev onun ilk direktoru t\u0259yin edilib-S.H\u0259mid), general-polkovnik Andrey Nikolayev aras\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015f ke\u00e7irilib. G\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259 ba\u011fl\u0131 hesabat AB\u015e-\u0131n Moskvadak\u0131 s\u0259firliyi t\u0259r\u0259find\u0259n haz\u0131rlan\u0131b. G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn Erm\u0259nistanla Az\u0259rbaycan aras\u0131nda 12 may 1994-c\u00fc ild\u0259 Bi\u015fkekd\u0259 imzalanm\u0131\u015f at\u0259\u015fk\u0259sl\u0259 ba\u011fl\u0131 protokoldan 8 g\u00fcn sonra ba\u015f tutmas\u0131 diqq\u0259t \u00e7\u0259kir, lakin i\u015ftirak\u00e7\u0131lar m\u00fcnaqi\u015f\u0259 bar\u0259d\u0259 el\u0259 dan\u0131\u015f\u0131rlar ki, sanki o davam edir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Cozef Presel hesabatda Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fdak\u0131 v\u0259ziyy\u0259ti Abxaziyadak\u0131 v\u0259ziyy\u0259tl\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 daha m\u00fcr\u0259kk\u0259b adland\u0131r\u0131r. Deyir ki, \u0259g\u0259r G\u00fcrc\u00fcstan Prezidenti Eduard \u015eevardnadze k\u00f6n\u00fcls\u00fcz d\u0259 olsa, MDB kontingentini q\u0259bul etm\u0259y\u0259 raz\u0131l\u0131q vermi\u015fdis\u0259, Az\u0259rbaycan lideri Heyd\u0259r \u018fliyev q\u0259ti \u015f\u0259kild\u0259 Rusiya q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fdak\u0131 s\u00fclhm\u0259raml\u0131 \u0259m\u0259liyyatda i\u015ftirak\u0131na qar\u015f\u0131d\u0131r. Amerikal\u0131 diplomat\u0131n fikrinc\u0259, Prezident Heyd\u0259r \u018fliyev AT\u018fM-in (Avropada T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik v\u0259 \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q M\u00fc\u015favir\u0259si, daha sonra AT\u018fT \u2013 Avropada T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik v\u0259 \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131) plan\u0131na \u00fcmid b\u0259sl\u0259yir, buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 rusiyal\u0131 h\u0259ms\u0259dr Vladimir Kazimirovun t\u0259klif etdiyi plan\u0131 imzalamaq ist\u0259mir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Daha sonra C.Presel hesabatda g\u00f6r\u00fc\u015fd\u0259 dan\u0131\u015f\u0131lanlar\u0131 \u0259ks etdirir. Yaz\u0131r ki, o, Rusiya kontingentinin Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fda v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstanda eyni vaxtda peyda olmas\u0131n\u0131n Q\u0259rbd\u0259 ciddi qay\u011f\u0131lara s\u0259b\u0259b olaca\u011f\u0131 bar\u0259d\u0259 h\u0259ms\u00f6hb\u0259tin\u0259 x\u0259b\u0259rdarl\u0131q edir. Nikolayevin AT\u018fM-in Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fa kontingent g\u00f6nd\u0259rm\u0259y\u0259 haz\u0131r olub-olmad\u0131\u011f\u0131 bar\u0259d\u0259 verdiyi suala Presel t\u0259sdiql\u0259yici cavab verir: sazi\u015f imzaland\u0131qdan sonrak\u0131 3 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 AT\u018fM 36 m\u00fc\u015fahid\u0259\u00e7i g\u00f6nd\u0259r\u0259 bil\u0259r, bir h\u0259ft\u0259 \u0259rzind\u0259 is\u0259 onlar\u0131n say\u0131 70-\u0259 \u00e7ata bil\u0259r&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Andrey Nikolayev \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259 qeyd edir ki, AT\u018fM s\u00fclh\u00fcn d\u0259st\u0259kl\u0259nm\u0259sini (peacekeeping) b\u0259yan edir, halbuki Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fda s\u00fclh yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131na (peacemaking) ehtiyac duyulur. \u018fvv\u0259lc\u0259 regionda s\u00fclh b\u0259rq\u0259rar olmal\u0131d\u0131r, yaln\u0131z bundan sonra s\u00fclh\u00fcn t\u0259min olunmas\u0131n\u0131 m\u00fc\u015fahid\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn ora beyn\u0259lxalq m\u00fc\u015fahid\u0259\u00e7il\u0259r g\u00f6nd\u0259ril\u0259 bil\u0259r. Nikolayev deyir ki, Az\u0259rbaycan istisna olmaqla b\u00fct\u00fcn t\u0259r\u0259fl\u0259r Rusiyan\u0131n s\u00fclhm\u0259raml\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rini q\u0259bul etm\u0259y\u0259 raz\u0131d\u0131r. Bununla bel\u0259 Nikolayev Moskvan\u0131n AT\u018fM-in Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fda m\u00f6vcudlu\u011funa qar\u015f\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vur\u011fulay\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Preselin AT\u018fM-in Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fda m\u00f6vcudlu\u011funun Moskva \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259qbul olub-olmad\u0131\u011f\u0131na dair sual\u0131na cavab olaraq Nikolayev deyir ki, nizamlanmada apar\u0131c\u0131 rol laz\u0131mi ay\u0131r\u0131c\u0131l\u0131q q\u00fcvv\u0259l\u0259rini t\u0259min ed\u0259nl\u0259rin \u00fcz\u0259rind\u0259 qal\u0131r v\u0259 bu, yaln\u0131z Rusiya ola bil\u0259r. Nikolayevin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, Preselin xat\u0131rlatd\u0131\u011f\u0131 36 AT\u018fM m\u00fc\u015fahid\u0259\u00e7isi bu i\u015fi t\u0259kba\u015f\u0131na yerin\u0259 yetirm\u0259yi, sad\u0259c\u0259, bacara bilm\u0259zl\u0259r, Rusiya is\u0259 Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fda qan t\u00f6k\u00fclm\u0259sinin dayand\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259br ed\u0259 bilm\u0259z. Nikolayevin fikrinc\u0259, AT\u018fM-in m\u00fc\u015fahid\u0259\u00e7il\u0259ri Rusiyan\u0131n ay\u0131r\u0131c\u0131l\u0131q q\u00fcvv\u0259l\u0259rini yaln\u0131z say\u0131 Preselin qeyd etdiyi saydan iki-\u00fc\u00e7 d\u0259f\u0259 \u00e7ox oldu\u011fu zaman \u0259v\u0259z etm\u0259yi bacara bil\u0259r. Nikolayev, h\u0259m\u00e7inin, beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259tin \u201cKazimirov plan\u0131\u201dndan yax\u015f\u0131 bir \u015fey t\u0259klif etm\u0259diyini d\u0259 qeyd edib.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Presel bildirir ki, Moskvan\u0131n Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fdak\u0131 h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259ri ikit\u0259r\u0259fli m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r\u0259, el\u0259c\u0259 d\u0259 Rusiyan\u0131n beyn\u0259lxalq al\u0259md\u0259ki m\u00f6vqel\u0259rin\u0259 t\u0259sir ed\u0259c\u0259k. Nikolayev Rusiyan\u0131n t\u0259nqidl\u0259ri q\u0259bul etm\u0259y\u0259 haz\u0131r oldu\u011funu qeyd edir v\u0259 \u0259ks sual verir: Rusiyan\u0131 t\u0259nqid ed\u0259n d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tinin n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri qan t\u00f6k\u00fclm\u0259sini dayand\u0131rmaq y\u00fck\u00fcn\u00fc \u00f6z \u00fcz\u0259rl\u0259rin\u0259 g\u00f6t\u00fcrm\u0259y\u0259 haz\u0131rd\u0131rlarm\u0131?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Qeyd: Bu s\u00f6hb\u0259td\u0259n \u00fc\u00e7 il sonra Andrey Nikolayev Rusiya Federasiyas\u0131 Federal S\u0259rh\u0259d Xidm\u0259tinin direktoru v\u0259zif\u0259sind\u0259n azad edildi. S\u0259b\u0259b onun Rusiya Prezidenti Boris Yeltsinl\u0259 olan qar\u015f\u0131durmas\u0131 idi. 1997-ci ilin dekabr\u0131nda Nikolayevin g\u00f6st\u0259ri\u015fi il\u0259 G\u00fcrc\u00fcstandan araq qa\u00e7aqmal\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn Rusiya-G\u00fcrc\u00fcstan s\u0259rh\u0259dind\u0259ki \u201cYuxar\u0131 Lars\u201d n\u0259zar\u0259t-burax\u0131l\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259si G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n n\u0259zar\u0259t-burax\u0131l\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259sin\u0259 do\u011fru ir\u0259li \u00e7\u0259kilir. N\u0259tic\u0259d\u0259 iki \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda konflikt yaran\u0131r, Yeltsin n\u0259zar\u0259t-burax\u0131l\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259sinin \u0259vv\u0259lki yerin\u0259 qaytar\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259l\u0259b edir. Nikolayev is\u0259 bu \u0259mri yerin\u0259 yetirm\u0259kd\u0259n imtina v\u0259 istefa \u0259riz\u0259si yazmal\u0131 olur. \u018friz\u0259 q\u0259bul olunur. O, 1998-ci ilin iyununda h\u0259rbi xidm\u0259td\u0259n ehtiyata burax\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Cozef Presel diplomatik xidm\u0259t\u0259 1963-c\u00fc ild\u0259 q\u0259bul olunub v\u0259 Rusiya, \u00e7oxt\u0259r\u0259fli diplomatiya v\u0259 h\u0259rbi-siyasi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 ixtisasla\u015f\u0131b. T\u00fcrkiy\u0259d\u0259, Fransada, Moskvada, Belqradda (missiya ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n m\u00fcavini kimi) v\u0259 Vyanada yerl\u0259\u015f\u0259n Silahlara N\u0259zar\u0259t \u00fczr\u0259 Agentlikd\u0259 iki d\u0259f\u0259 AB\u015e missiyas\u0131 ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n m\u00fcavini i\u015fl\u0259yib.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C.Presel 1993-c\u00fc ild\u0259n yeni m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259tl\u0259r \u00fczr\u0259 regional koordinator v\u0259zif\u0259sind\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131b, 1994-c\u00fc ild\u0259n is\u0259 s\u0259fir r\u00fctb\u0259sind\u0259 Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f \u00fc\u00e7\u00fcn x\u00fcsusi dan\u0131\u015f\u0131q\u00e7\u0131 olub.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">10 noyabr 1997-ci ild\u0259 AB\u015e Prezidenti Bill Klinton onu \u00d6zb\u0259kistan Respublikas\u0131nda s\u0259fir t\u0259yin edib. Presel h\u0259min ilin dekabr\u0131n 3-d\u0259 etimadnam\u0259sini Prezident \u0130slam K\u0259rimova t\u0259qdim edib. O, bu v\u0259zif\u0259d\u0259 3 il \u00e7al\u0131\u015f\u0131b v\u0259 21 oktyabr 2000-ci ild\u0259 Da\u015fk\u0259ndi t\u0259rk edib.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00dcz\u0259rind\u0259n m\u0259xfilik qrifi g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259n s\u0259n\u0259dl\u0259r t\u0259kc\u0259 ke\u00e7mi\u015f hadis\u0259l\u0259r\u0259 ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tirmir, h\u0259m d\u0259 m\u00fch\u00fcm siyasi m\u00f6vzular\u0131n&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":8931,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-8930","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-avmvib"],"featured_image_urls":{"full":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/general-sefir-rus-absh.jpg",592,306,false],"thumbnail":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/general-sefir-rus-absh-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/general-sefir-rus-absh-300x155.jpg",300,155,true],"medium_large":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/general-sefir-rus-absh.jpg",592,306,false],"large":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/general-sefir-rus-absh.jpg",592,306,false],"1536x1536":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/general-sefir-rus-absh.jpg",592,306,false],"2048x2048":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/general-sefir-rus-absh.jpg",592,306,false],"covernews-slider-full":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/general-sefir-rus-absh.jpg",592,306,false],"covernews-slider-center":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/general-sefir-rus-absh.jpg",592,306,false],"covernews-featured":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/general-sefir-rus-absh.jpg",592,306,false],"covernews-medium":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/general-sefir-rus-absh.jpg",540,279,false],"covernews-medium-square":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/general-sefir-rus-absh.jpg",400,207,false]},"author_info":{"display_name":"Veteran.az","author_link":"https:\/\/veteran.az\/?author=3"},"category_info":"<a href=\"https:\/\/veteran.az\/?cat=10\" rel=\"category\">AVMV\u0130B<\/a>","tag_info":"AVMV\u0130B","comment_count":"0","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8930","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8930"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8930\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8932,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8930\/revisions\/8932"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/8931"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8930"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8930"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8930"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}