{"id":8233,"date":"2021-02-06T03:00:57","date_gmt":"2021-02-05T23:00:57","guid":{"rendered":"http:\/\/veteran.az\/?p=8233"},"modified":"2021-02-06T03:00:59","modified_gmt":"2021-02-05T23:00:59","slug":"k%c9%99smir-h%c9%99mr%c9%99ylik-gunu-70-ildir-davam-ed%c9%99n-mubariz%c9%99","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/veteran.az\/?p=8233","title":{"rendered":"K\u0259\u015fmir H\u0259mr\u0259ylik G\u00fcn\u00fc: 70 ildir davam ed\u0259n m\u00fcbariz\u0259"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>5 fevral \u2013 bu g\u00fcn K\u0259\u015fmir H\u0259mr\u0259ylik G\u00fcn\u00fcd\u00fcr. 1989-cu ild\u0259 bu t\u0259qvim Pakistanda \u201cK\u0259\u015fmir H\u0259mr\u0259ylik G\u00fcn\u00fc\u201d olaraq q\u0259bul edilib v\u0259 b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259 \u00fczr\u0259 x\u00fcsusi qeyd olunur: m\u0259qs\u0259d K\u0259\u015fmir m\u00fcnaqi\u015f\u0259sin\u0259 diqq\u0259ti \u00e7\u0259km\u0259k, Hindistan idar\u0259\u00e7iliyi alt\u0131nda qalan K\u0259\u015fmir xalq\u0131 il\u0259 h\u0259mr\u0259y olduqlar\u0131n\u0131 n\u00fcmayi\u015f etdirm\u0259kdir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>70 ild\u0259n art\u0131qd\u0131r davam ed\u0259n K\u0259\u015fmir m\u00fcnaqi\u015f\u0259si d\u00fcnyan\u0131n \u0259n a\u011f\u0131r probleml\u0259rind\u0259n biri hesab olunur. H\u0259r \u015fey 74 il \u00f6nc\u0259 Hindistan v\u0259 Pakistan\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyini \u0259ld\u0259 etm\u0259si il\u0259 ba\u015flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00f6y\u00fck Britaniyan\u0131n Hindistan subkontinenti \u00fcz\u0259rind\u0259ki h\u00f6kmranl\u0131\u011f\u0131n\u0131n sonunda &#8212; 1947-ci ild\u0259 550-d\u0259n \u00e7ox knyazl\u0131q Hindistan v\u0259 Pakistan aras\u0131nda b\u00f6l\u00fcnd\u00fc. B\u00f6l\u00fcnm\u0259 plan\u0131nda \u0259sas prinsip knayzl\u0131qlarda ya\u015fayan \u0259halinin dini t\u0259rkibi idi: m\u00fcs\u0259lman \u0259halisi olan \u0259razil\u0259r Pakistana, qeyri-m\u00fcs\u0259lmanlar Hindistana birl\u0259\u015firdi. \u018fhalisinin 77 faizi m\u00fcs\u0259lman olan K\u0259\u015fmird\u0259 is\u0259 bu \u0259dal\u0259tli prinsip pozuldu. Halbuki, b\u00f6l\u00fcnm\u0259 plan\u0131nda \u0259halisinin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti m\u00fcs\u0259lman olan K\u0259\u015fmir Pakistana birl\u0259\u015fm\u0259li idi, yerli \u0259halinin \u0259sas ist\u0259yi d\u0259 bu idi.<\/p>\n\n\n\n<p>1947-ci ilin 19 iyulunda \u015erinaqar \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 \u0130slam Konfrans\u0131 ke\u00e7irildi v\u0259 orada K\u0259\u015fmirin n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri Pakistana birl\u0259\u015fm\u0259kl\u0259 ba\u011fl\u0131 q\u0259rar q\u0259bul etdil\u0259r. Lakin bu ist\u0259k s\u00fcng\u00fc il\u0259 qar\u015f\u0131land\u0131. H\u0259min vaxt b\u00f6lg\u0259y\u0259 r\u0259hb\u0259rlik ed\u0259n hindli knyaz Hari Sinqx \u0259halinin ist\u0259yin\u0259 baxmayaraq, \u201cm\u00fcst\u0259qil olmaq\u201d it\u0259yini a\u00e7\u0131qlad\u0131. K\u0259\u015fmir xalq\u0131n\u0131n q\u0259bul etdiyi q\u0259rardan sonra Pakistan b\u00f6lg\u0259 \u0259halisinin k\u00f6m\u0259yin\u0259 g\u0259ldi v\u0259 24 oktyabrda xalq\u0131n ist\u0259yin\u0259 uy\u011fun olaraq, K\u0259\u015fmirin Pakistana birl\u0259\u015fdirildiyi elan olundu.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fctl\u0259q \u0259ks\u0259riyy\u0259tin se\u00e7imi il\u0259 raz\u0131la\u015fmayan Hari Sinqx Cammuya qa\u00e7d\u0131 v\u0259 oktyabr\u0131n sonlar\u0131nda K\u0259\u015fmirin Hindistana birl\u0259\u015fm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fcqavil\u0259y\u0259 imza atd\u0131. Xalq Pakistan\u0131, Hari Sinqx Hindistan\u0131 ist\u0259yirdi v\u0259 qeyri-b\u0259rab\u0259r m\u00fcnasib\u0259t\u0259 baxmayaraq, Hindistan m\u00fcqavil\u0259y\u0259 istinadla b\u00f6lg\u0259y\u0259 ordu yeritdi.<\/p>\n\n\n\n<p>1947-1948-ci ill\u0259rd\u0259 Hindistan v\u0259 Pakistan aras\u0131nda I K\u0259\u015fmir m\u00fcharib\u0259si ba\u015f verdi. BMT-nin proses\u0259 m\u00fcdaxil\u0259si il\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259r dayand\u0131r\u0131ld\u0131 v\u0259 BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n 47 sayl\u0131 q\u0259tnam\u0259sin\u0259 \u0259sas\u0259n, h\u0259r iki qo\u015fun \u0259razini t\u0259rk etm\u0259li, yerli \u0259hali referendum yolu il\u0259 se\u00e7imini m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259li idi. K\u0259\u015fmir xalq\u0131 \u00f6z g\u0259l\u0259c\u0259yini \u00fcmumxalq s\u0259sverm\u0259 il\u0259 se\u00e7\u0259c\u0259kdi:<br>bu, h\u0259m Britaniyan\u0131n Hindistan\u0131n b\u00f6l\u00fcnm\u0259si prinsipl\u0259rin\u0259, h\u0259m d\u0259 beyn\u0259lxalq h\u00fcquqa g\u00f6r\u0259 \u0259dal\u0259tli se\u00e7im idi.<\/p>\n\n\n\n<p>Referendum olsayd\u0131, t\u0259bii ki, yerli \u0259hali Pakistana birl\u0259\u015fm\u0259y\u0259 s\u0259s ver\u0259c\u0259kl\u0259rdi. Lakin olmad\u0131, \u00e7\u00fcnki Hindistan s\u0259sverm\u0259nin n\u0259tic\u0259sinin xeyrin\u0259 olmayaca\u011f\u0131n\u0131 bildiyi \u00fc\u00e7\u00fcn referendumun ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 imkan verm\u0259di.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dcmumxalq s\u0259sverm\u0259nin ke\u00e7irilm\u0259sinin n\u0259tic\u0259si olaraq, 70 ildir K\u0259\u015fmir iki hiss\u0259y\u0259 b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f v\u0259ziyy\u0259td\u0259dir: \u015fimal-q\u0259rbi \u0259razi Pakistanda, qalan \u0259sas \u0259razi is\u0259 Hindistanda. 70 ild\u0259n art\u0131qd\u0131r ki, n\u0259 BMT q\u0259tnam\u0259l\u0259ri, n\u0259 d\u0259 Hindistan\u0131n verdiyi v\u0259dl\u0259r yerin\u0259 yetirilir. 70 ild\u0259n art\u0131qd\u0131r ki, k\u0259\u015fmirlil\u0259r Pakistana birl\u0259\u015fm\u0259k u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259 apar\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8212; \u201cYa\u015fas\u0131n Pakistan\u201d, \u201cPakistan\u0131 ist\u0259yirik\u201d \u015f\u00fcarlar\u0131 K\u0259\u015fmir xalq\u0131n\u0131n dilind\u0259n d\u00fc\u015fm\u00fcr;<br>&#8212; Yerli \u0259hali \u015f\u0259hidl\u0259rini d\u0259fn ed\u0259rk\u0259n, Pakistan bayraqlar\u0131na b\u00fck\u00fcrl\u0259r;<br>&#8212; 70 il \u0259rzind\u0259 K\u0259\u015fmirin Hindistan n\u0259zar\u0259tind\u0259 qalan \u0259razisind\u0259n milyonlarla insan Pakistana k\u00f6\u00e7 edib;<\/p>\n\n\n\n<p>1989-cu ild\u0259n etibar\u0259n K\u0259\u015fmird\u0259 xalq Pakistana birl\u0259m\u0259k ist\u0259kl\u0259rini a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 yenid\u0259n s\u0259sl\u0259ndirm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131lar: \u00fcmumxalq y\u00fcr\u00fc\u015fl\u0259ri edir, \u015f\u00fcarlar s\u0259sl\u0259ndirir, dinc \u015f\u0259kild\u0259 ist\u0259kl\u0259rini dil\u0259 g\u0259tirirdil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>Hindistan bu t\u0259l\u0259bl\u0259r\u0259 h\u0259rbi m\u00fcdaxil\u0259 il\u0259 cavab verdi v\u0259 n\u00fcmayi\u015fl\u0259r da\u011f\u0131d\u0131ld\u0131. Lakin k\u0259\u015fmirlil\u0259r t\u0259l\u0259bl\u0259rind\u0259n geri \u00e7\u0259kilm\u0259di. 2008, 2009, 2010 v\u0259 2016-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 k\u00fctl\u0259vi etirazlar ba\u015fland\u0131. Hindistan\u0131n g\u00fcc t\u0259tbiqi n\u0259tic\u0259sind\u0259 y\u00fczl\u0259rl\u0259 k\u0259\u015fmirli \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<p>2016-c\u0131 ild\u0259 K\u0259\u015fmirin liderl\u0259rind\u0259n Burhan Vaninin m\u0259hk\u0259m\u0259siz edam olunmas\u0131ndan sonra ba\u015flanan k\u00fctl\u0259vi etirazlar zaman\u0131 1330 insan \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc, 30 mind\u0259n \u00e7ox insan yaraland\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>2019-cu ilin 5 avqustunda Hindistan\u0131n K\u0259\u015fmirin statusunu l\u0259\u011fv etm\u0259si b\u00f6lg\u0259d\u0259 g\u0259rginliyi daha da art\u0131rd\u0131. Pakistan v\u0259 beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259t Hindistan\u0131n bu add\u0131m\u0131n\u0131 pisl\u0259s\u0259 d\u0259, r\u0259smi Dehli geri \u00e7\u0259kilm\u0259di, \u0259v\u0259zind\u0259 K\u0259\u015fmir b\u00f6lg\u0259sind\u0259 azadl\u0131q t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcnasib\u0259t daha da s\u0259rtl\u0259\u015fdi.<\/p>\n\n\n\n<p>2019-cu ilin 5 avqustundan 2020-ci ilin 31 dekabr\u0131na q\u0259d\u0259r K\u0259\u015fmirin Hindistan n\u0259zar\u0259tind\u0259 olan hiss\u0259sind\u0259 305 dinc sakin q\u0259tl\u0259 yetirilib.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u0259\u015fmir xalq\u0131n\u0131n Pakistana birl\u0259\u015fm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn aksiyalara ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 1989-cu ild\u0259n indiy\u0259 q\u0259d\u0259r is\u0259 95 min 273 din insan\u0131n q\u0259tl\u0259 yetirildiyi t\u0259sdiql\u0259nib. Bununla yana\u015f\u0131, 22 min qad\u0131n dul, y\u00fcz mind\u0259n art\u0131q u\u015faq yetim qal\u0131b, 10 mind\u0259n \u00e7ox qad\u0131n t\u0259cav\u00fcz\u0259 u\u011fray\u0131b. 7 mind\u0259n \u00e7ox g\u0259nc h\u0259bs edildikd\u0259n sonra itkin d\u00fc\u015f\u00fcb. B\u00f6lg\u0259d\u0259 zaman-zaman k\u00fctl\u0259vi m\u0259zarl\u0131qlara rast g\u0259linir. K\u0259\u015fmird\u0259 m\u00fcs\u0259lman \u0259halisinin dini etiqad azadl\u0131\u011f\u0131n\u0131n pozuldu\u011fu, 50 min\u0259 yax\u0131n hind m\u0259b\u0259dinin in\u015fa edilm\u0259si istiqam\u0259td\u0259 add\u0131mlar\u0131n at\u0131ld\u0131\u011f\u0131na dair m\u0259lumatlar beyn\u0259lxalq hesabatlarda \u00f6z \u0259ksini tap\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Hindistan\u0131n K\u0259\u015fmirin statusunu l\u0259\u011fv etm\u0259sind\u0259n sonra b\u00f6lg\u0259d\u0259 ya\u015fanan eskalasiya beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259tin diqq\u0259tini yenid\u0259n bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 \u00e7\u0259kdi. Haz\u0131rda BMT vasit\u0259\u00e7iliyi il\u0259 Pakistan v\u0259 Hindistan m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin h\u0259lli \u00fc\u00e7\u00fcn dan\u0131\u015f\u0131qlar apar\u0131r. \u018fsas prinsip BMT-nin 47 sayl\u0131 q\u0259tnam\u0259sinin yerin\u0259 yetirilm\u0259si, b\u00f6lg\u0259d\u0259 \u00fcmumxalq referendumun ke\u00e7irilm\u0259sidir, lakin Hindistan t\u0259r\u0259fi bunu q\u0259bul etmir.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u0259\u015fmirlil\u0259r is\u0259 70 ild\u0259n art\u0131qd\u0131r Pakistana birl\u0259\u015fm\u0259k t\u0259l\u0259bl\u0259rini davam etdirirl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu g\u00fcn \u2013 5 fevral tarixi d\u0259 Pakistanda m\u0259hz K\u0259\u015fmir xalq\u0131n\u0131n ist\u0259yi il\u0259 h\u0259mr\u0259y olduqlar\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn x\u00fcsusi qeyd olunur.(Publika.az)<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Asif N\u0259rimanl\u0131<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>5 fevral \u2013 bu g\u00fcn K\u0259\u015fmir H\u0259mr\u0259ylik G\u00fcn\u00fcd\u00fcr. 1989-cu ild\u0259 bu t\u0259qvim Pakistanda \u201cK\u0259\u015fmir H\u0259mr\u0259ylik&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":8234,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-8233","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dunya"],"featured_image_urls":{"full":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/kesmir.jpg",800,450,false],"thumbnail":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/kesmir-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/kesmir-300x169.jpg",300,169,true],"medium_large":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/kesmir-768x432.jpg",640,360,true],"large":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/kesmir.jpg",640,360,false],"1536x1536":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/kesmir.jpg",800,450,false],"2048x2048":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/kesmir.jpg",800,450,false],"covernews-slider-full":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/kesmir.jpg",800,450,false],"covernews-slider-center":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/kesmir.jpg",800,450,false],"covernews-featured":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/kesmir.jpg",800,450,false],"covernews-medium":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/kesmir-720x380.jpg",540,285,true],"covernews-medium-square":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/kesmir-675x450.jpg",375,250,true]},"author_info":{"display_name":"Veteran.az","author_link":"https:\/\/veteran.az\/?author=3"},"category_info":"<a href=\"https:\/\/veteran.az\/?cat=7\" rel=\"category\">D\u00fcnya<\/a>","tag_info":"D\u00fcnya","comment_count":"0","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8233","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8233"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8233\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8235,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8233\/revisions\/8235"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/8234"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8233"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8233"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8233"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}