{"id":8043,"date":"2021-01-30T01:45:37","date_gmt":"2021-01-29T21:45:37","guid":{"rendered":"http:\/\/veteran.az\/?p=8043"},"modified":"2021-01-30T01:45:39","modified_gmt":"2021-01-29T21:45:39","slug":"turkiy%c9%99li-psixoloqlar-qazil%c9%99rin-d%c9%99hs%c9%99tli-muharib%c9%99-xatir%c9%99l%c9%99ri-haqqinda-cox-agir-hekay%c9%99l%c9%99r-dinl%c9%99yirik-reportaj","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/veteran.az\/?p=8043","title":{"rendered":"T\u00fcrkiy\u0259li psixoloqlar qazil\u0259rin d\u0259h\u015f\u0259tli m\u00fcharib\u0259 xatir\u0259l\u0259ri haqq\u0131nda: \u201c\u00c7ox a\u011f\u0131r hekay\u0259l\u0259r dinl\u0259yirik\u201d &#8212; REPORTAJ"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>T\u00fcrkiy\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259n a\u011f\u0131r g\u00fcn\u00fcnd\u0259 yan\u0131nda oldu, qoymad\u0131 ki, \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc kims\u0259siz hiss ed\u0259k. Qarda\u015f \u00f6lk\u0259 bizi t\u0259k qoymad\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn xalq\u0131m\u0131z h\u0259m \u015fansl\u0131, h\u0259m d\u0259 xo\u015fb\u0259xtdir. Bu qarda\u015fl\u0131\u011f\u0131 h\u0259r iki \u00f6lk\u0259 ill\u0259rl\u0259 di\u015fi v\u0259 d\u0131rna\u011f\u0131 il\u0259 qazan\u0131b. 44 g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 ist\u0259r t\u00fcrk kanallar\u0131, ist\u0259r r\u0259smi \u015f\u0259xsl\u0259r, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 tan\u0131nm\u0131\u015f s\u0259n\u0259t adamlar\u0131 ordumuzun v\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131n apard\u0131\u011f\u0131 m\u00fcbariz\u0259ni durmadan d\u0259st\u0259kl\u0259di v\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259 d\u0259st\u0259k olma\u011fa davam edir. Sadalad\u0131qlar\u0131m\u0131n s\u0131ras\u0131na indi d\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin tan\u0131nm\u0131\u015f klinik-psixoloq v\u0259 psixoterapevtl\u0259ri qo\u015fulub. Qazi v\u0259 \u015f\u0259hid ail\u0259l\u0259rinin d\u0259h\u015f\u0259tli m\u00fcharib\u0259 xatir\u0259l\u0259rini dinl\u0259y\u0259n m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r h\u0259r bir hekay\u0259nin onlarda izl\u0259r buraxd\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirib. Qeyd ed\u0259k ki, \u0259sg\u0259rl\u0259rimizin sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn t\u00fcrkiy\u0259li m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r Bak\u0131da yerli psixoloqlarla birlikd\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>F\u00f6vq\u0259lad\u0259 Hallar Nazirliyinin d\u0259v\u0259ti il\u0259 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259n g\u0259l\u0259n pe\u015f\u0259kar klinik-psixoloq v\u0259 psixoterapevtl\u0259rin V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 m\u0259n\u0259vi-psixoloji pobleml\u0259r ya\u015fayan v\u0259t\u0259nda\u015flara g\u00f6st\u0259rdiyi d\u0259st\u0259k v\u0259 reabilitasiya seanslar\u0131 il\u0259 yax\u0131ndan tan\u0131\u015f olmaq q\u0259rar\u0131na g\u0259ldik.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><a target=\"_blank\" href=\"https:\/\/publika.az\/\" rel=\"noreferrer noopener\">Publika.az<\/a><\/strong>-a dan\u0131\u015fan yerli v\u0259 t\u00fcrkiy\u0259li ekspertl\u0259r m\u00fcharib\u0259d\u0259 psixoloji travma alan \u0259sg\u0259r ail\u0259l\u0259rin\u0259 vacib mesajlar verib.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>F\u00f6vq\u0259lad\u0259 Hallar Nazirliyinin Tibbi v\u0259 Psixoloji Yard\u0131m\u0131n t\u0259\u015fkili \u015f\u00f6b\u0259sinin r\u0259isi, tibb xidm\u0259ti mayoru Xan\u0131m Sofiyeva bildirib ki, ekspertl\u0259r d\u0259v\u0259t olunark\u0259n onlar\u0131n bu m\u00f6vzuda t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259rinin olmas\u0131 x\u00fcsusil\u0259 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131n\u0131b:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/publika.az\/storage\/2021\/01\/28\/hpr_3470.jpg\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>\u201cM\u00fcharib\u0259nin m\u0259nfi f\u0259sadlar\u0131n\u0131n aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 h\u0259r sah\u0259d\u0259 b\u00f6y\u00fck i\u015fl\u0259r apar\u0131l\u0131r. O c\u00fcml\u0259d\u0259n psixoloji bax\u0131mdan \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n insanlar\u0131n reabilitasiyas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 h\u0259r k\u0259s \u00f6z c\u0259bh\u0259sind\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. F\u00f6vq\u0259lad\u0259 Hallar Nazirliyinin d\u0259v\u0259ti il\u0259 m\u00fcharib\u0259 i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131na, \u015f\u0259hid ail\u0259l\u0259rin\u0259, terrordan z\u0259r\u0259r \u00e7\u0259k\u0259n insanlara v\u0259 qazil\u0259rimiz\u0259 psixoloji reabilitasiyan\u0131 t\u0259min etm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 qarda\u015f T\u00fcrkiy\u0259d\u0259n 20 klinik-psixoloq v\u0259 psixoterapevt g\u0259lib. Onlar \u00f6lk\u0259mizd\u0259 apar\u0131lan bu geni\u015fmiqyasl\u0131 psixoloji reabilitasiya prosesind\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rimiz\u0259 yard\u0131m etm\u0259k v\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259rini b\u00f6l\u00fc\u015fm\u0259k bax\u0131mdan d\u0259v\u0259t olunublar. M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r t\u0259sad\u00fcfi se\u00e7ilm\u0259yib. Bildiyimiz kimi T\u00fcrkiy\u0259 ill\u0259rdir terrorla m\u00fcbariz\u0259 apar\u0131r, bu yolda qarda\u015f \u00f6lk\u0259 d\u0259 \u015f\u0259hid verir, partlay\u0131\u015flar, kontuziya probleml\u0259ri onlarda da var. Bu probleml\u0259rin m\u00fcalic\u0259 olunmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259ri var.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r bu i\u015f\u0259 \u00e7ox h\u0259v\u0259sl\u0259 qo\u015fulurlar. Art\u0131q 112 x\u0259ttin\u0259 z\u0259ng edib qeydiyyatdan ke\u00e7mi\u015f 100-\u0259 yax\u0131n insan bu m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r\u0259 m\u00fcraci\u0259t edib. Onlara h\u0259m yerli, h\u0259m d\u0259 t\u00fcrkiy\u0259li m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin birg\u0259 psixoloji yard\u0131m\u0131 g\u00f6st\u0259rilir. H\u0259r h\u0259ft\u0259sonlar\u0131 t\u00fcrkiy\u0259li m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r yerli psixoloq v\u0259 psixoterapevtl\u0259rl\u0259 fikir v\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259 m\u00fcbadil\u0259si apar\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fcharib\u0259d\u0259 ya\u015fan\u0131lm\u0131\u015f \u0259ziyy\u0259t v\u0259 xatir\u0259l\u0259r \u0259sg\u0259rl\u0259rimiz\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259 rahatl\u0131q vermir. Daha \u00e7ox yuxu pozuntular\u0131, qarabasmalar, yuxuya getm\u0259kd\u0259 \u00e7\u0259tinlik, depressiv v\u0259ziyy\u0259t, h\u0259ssasl\u0131\u011f\u0131n y\u00fcks\u0259lm\u0259si, h\u0259r x\u0131rda hadis\u0259y\u0259 q\u0131c\u0131q v\u0259 aqressiv davran\u0131\u015f\u0131n g\u00f6st\u0259rilm\u0259si, bir q\u0259d\u0259r z\u0259r\u0259rli v\u0259rdi\u015fl\u0259r\u0259 meyilliliyin yaranmas\u0131, b\u0259zi insanlarda suisidal fikirl\u0259rin olmas\u0131, c\u0259miyy\u0259td\u0259n, \u00f6z yax\u0131nlar\u0131ndan bel\u0259 uzaqla\u015fmas\u0131 kimi probleml\u0259rl\u0259 m\u00fcraci\u0259t ed\u0259nl\u0259r olur. Onlar \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259yatda bir \u00e7ox \u015fey \u00f6z m\u0259nas\u0131n\u0131 itirir, \u00f6zl\u0259rind\u0259n as\u0131l\u0131 deyil, h\u0259ssasl\u0131q y\u00fcks\u0259k olur, a\u011f\u0131r d\u00f6vrd\u0259n ke\u00e7ibl\u0259r. M\u00fcraci\u0259tl\u0259r t\u0259kc\u0259 Bak\u0131dan deyil, Sumqay\u0131t, Quba, Qusar, B\u0259rd\u0259, G\u0259nc\u0259, T\u0259rt\u0259r, A\u011fdam v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n ist\u0259nil\u0259n yerind\u0259n g\u0259l\u0259n x\u0259st\u0259l\u0259r olur. M\u00fcharib\u0259 il\u0259 bu v\u0259 ya dig\u0259r d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 \u0259laq\u0259si olan ist\u0259nil\u0259n insan bu xidm\u0259td\u0259n yararlana bil\u0259r. Xidm\u0259t tam \u00f6d\u0259ni\u015fsiz \u015f\u0259kild\u0259 g\u00f6st\u0259rilir\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u0259t\u0259nda\u015flara m\u00fcraci\u0259t ed\u0259n Xan\u0131m Sofiyeva qeyd edib ki, zaman h\u0259r d\u0259rdin d\u0259rman\u0131 olsa da, bu m\u00fcharib\u0259d\u0259 psixoloji travma alan \u0259sg\u0259r v\u0259 z\u0259bitl\u0259rimizin m\u00fct\u0259x\u0259ssis yard\u0131m\u0131na ehtiyac\u0131 var:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cBu hallarda d\u0259rin probleml\u0259ri m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r\u0259 h\u0259val\u0259 etm\u0259k daha do\u011fru olar. Yet\u0259r ki, yard\u0131m \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcraci\u0259t etsinl\u0259r, qarda\u015f T\u00fcrkiy\u0259d\u0259n g\u0259l\u0259n ekspertl\u0259rimiz h\u0259r bir insan\u0131 canla-ba\u015fla dinl\u0259m\u0259y\u0259 haz\u0131rd\u0131r. Ke\u00e7irdikl\u0259ri hissl\u0259rd\u0259, g\u00f6st\u0259rdikl\u0259ri davran\u0131\u015flarda qeyri-normal hallar axtarmaq laz\u0131m deyil, bilm\u0259lidirl\u0259r ki, onlar\u0131n m\u00fcharib\u0259d\u0259 g\u00f6rd\u00fcy\u00fc v\u0259 qar\u015f\u0131la\u015fd\u0131\u011f\u0131 s\u0259hn\u0259l\u0259r d\u0259h\u015f\u0259tli faci\u0259l\u0259r idi\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycanl\u0131 m\u00fct\u0259x\u0259ssis d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fcl\u0259rimizin ail\u0259l\u0259rin\u0259 d\u0259 vacib mesajlar verib:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cM\u00fcharib\u0259d\u0259 i\u015ftirak etm\u0259k h\u0259r bir \u0259sg\u0259r v\u0259 zabitimizin h\u0259yat\u0131nda ba\u015f ver\u0259n f\u00f6vq\u0259lad\u0259 hald\u0131r. Onlar qay\u0131td\u0131qdan sonra sakit v\u0259 dinc h\u0259yata al\u0131\u015fma\u011fa \u00e7\u0259tinlik \u00e7\u0259kirl\u0259r. \u0130ki h\u0259yat\u0131n aras\u0131nda qal\u0131rlar. Odur ki, ke\u00e7ici olsa da, bu d\u00f6n\u0259mi a\u015fmaq onlar \u00fc\u00e7\u00fcn a\u011f\u0131rd\u0131r. M\u00fcharib\u0259 i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131 yax\u0131nlar\u0131ndan anlay\u0131\u015f, diqq\u0259t v\u0259 qay\u011f\u0131 g\u00f6zl\u0259yir. Sad\u0259c\u0259 ail\u0259d\u0259 deyil, ictimai v\u0259 sosial d\u0259st\u0259y\u0259 b\u00f6y\u00fck ehtiyaclar\u0131 var. D\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259 yaralanan, ayaqlar\u0131n\u0131 v\u0259 \u0259ll\u0259rini itir\u0259n, travma alan insanlarda z\u0259r\u0259r\u00e7\u0259kmi\u015f sindromu yaranmamal\u0131d\u0131r. \u201cM\u0259n\u0259 olan m\u00fcnasib\u0259t d\u0259yi\u015fm\u0259di\u201d kimi fikirl\u0259r\u0259 qap\u0131lmamal\u0131 v\u0259 bo\u015flu\u011fa d\u00fc\u015fm\u0259m\u0259lidir\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>T\u00fcrkiy\u0259li psixoloq Mediha \u00d6zkabak\u00e7\u0131o\u011flu bildirib ki, dost psixoloqlar qrupu m\u00fcharib\u0259d\u0259 yaralanan, ac\u0131 \u00e7\u0259k\u0259n \u0259sg\u0259r v\u0259 \u015f\u0259hid ail\u0259l\u0259rini b\u00f6y\u00fck m\u0259mnuniyy\u0259tl\u0259 dinl\u0259yir v\u0259 psixoloji yard\u0131m g\u00f6st\u0259rir:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/publika.az\/storage\/2021\/01\/28\/h3.jpg\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>\u201cM\u00fcharib\u0259nin \u0259sg\u0259r v\u0259 \u015f\u0259hid ail\u0259l\u0259rind\u0259 a\u00e7d\u0131\u011f\u0131 yaralara m\u0259lh\u0259m ola bilm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn burday\u0131q. Sava\u015fda h\u0259yat\u0131n\u0131 itir\u0259n q\u0259hr\u0259man \u015f\u0259hidl\u0259rimizi r\u0259hm\u0259tl\u0259 anma\u011fa g\u0259ldik. Z\u0259f\u0259rin g\u0259tirdiyi rahatl\u0131q v\u0259 sevinci az\u0259rbaycanl\u0131 qarda\u015flar\u0131m\u0131zla birlikd\u0259 ya\u015fad\u0131q. Onu da bilirik ki, bir \u00e7ox qazi v\u0259 \u0259sg\u0259rl\u0259rimizin psixoterapiyaya ehtiyac\u0131 var. Onlar\u0131 yenid\u0259n h\u0259yata qaytarmaq, s\u0131x\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 azaltmaq da biz psixoloqlar\u0131n borcudur. M\u00fcraci\u0259tl\u0259r aras\u0131nda daha \u00e7ox obsessiv-kompulsiv pozuntu (sar\u0131\u015fan hallar nevrozu), panik atak, yuxu v\u0259 anksiyete probleml\u0259ri yer tutur. Terapiya seanslar\u0131 x\u0259st\u0259nin ruhsal durumundan as\u0131l\u0131 olaraq d\u0259yi\u015fir. \u00c7al\u0131\u015f\u0131r\u0131q ki, x\u0259st\u0259l\u0259rimizin \u00fcz\u00fcnd\u0259 t\u0259b\u0259ss\u00fcm yaradaq, onlar\u0131 g\u00fcl\u0259rk\u0259n g\u00f6rm\u0259k bizi d\u0259 xo\u015fb\u0259xt edir. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259 laz\u0131md\u0131rsa, etm\u0259y\u0259 haz\u0131r\u0131q\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u0259r bir x\u0259st\u0259sin\u0259 ana n\u0259vazi\u015fi il\u0259 yana\u015fan Mediha \u00d6zkabak\u00e7\u0131o\u011flunun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, \u0259sg\u0259rl\u0259rimizin ald\u0131\u011f\u0131 travmalar olduqca a\u011f\u0131r v\u0259 d\u0259rindir:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c\u015e\u00fck\u00fcrl\u0259r olsun ki, h\u0259ll olunmayan probleml\u0259r deyil, h\u0259r birinin \u00e7ar\u0259si var. \u018fsg\u0259rl\u0259rimiz \u00f6zl\u0259ri d\u0259 \u00e7ox ist\u0259yir ki, m\u00fcharib\u0259nin onlarda buraxd\u0131\u011f\u0131 d\u0259rin izl\u0259rd\u0259n tezlikl\u0259 xilas olsunlar, tamamil\u0259 sa\u011fals\u0131nlar, \u0259vv\u0259lki h\u0259yatlar\u0131na qay\u0131ts\u0131nlar. Seanslar\u0131m\u0131z u\u011furla davam edir, art\u0131q m\u00fcsb\u0259t n\u0259tic\u0259l\u0259r \u0259ld\u0259 etm\u0259y\u0259 ba\u015flam\u0131\u015f\u0131q\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Uzman, psixoloq F\u0259rid\u0259 Canbek qazi v\u0259 \u015f\u0259hid ail\u0259l\u0259rin\u0259 m\u0259tan\u0259t v\u0259 s\u0259bir dil\u0259yib. O bildirib ki, m\u00fcharib\u0259nin a\u011f\u0131r v\u0259 g\u00f6rm\u0259diyimiz t\u0259r\u0259fl\u0259ri var:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/publika.az\/storage\/2021\/01\/28\/hpr_3477.jpg\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>\u201cAz\u0259rbaycan bu m\u00fcharib\u0259d\u0259n parlaq q\u0259l\u0259b\u0259 il\u0259 \u00e7\u0131xd\u0131. Lakin m\u00fcharib\u0259nin a\u011f\u0131r n\u0259tic\u0259l\u0259ri x\u00fcsusil\u0259 \u0259sg\u0259rl\u0259r\u0259 t\u0259sir edib. M\u00fcharib\u0259d\u0259 al\u0131nan travmalar\u0131 yuxusuzluq, i\u015ftahs\u0131zl\u0131q, depressiya, panik atak kimi probleml\u0259r\u0259 yol a\u00e7\u0131b. B\u0259zi x\u0259st\u0259l\u0259r qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259n s\u0259sl\u0259r e\u015fitdiyini v\u0259 ya g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u0259r g\u00f6rd\u00fcy\u00fcn\u00fc deyir. B\u00fct\u00fcn bu narahatl\u0131qlar\u0131 aradan qald\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn onlar\u0131n h\u0259r biri il\u0259 f\u0259rdi m\u0259\u015f\u011ful oluruq\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Ekspert m\u00fcxt\u0259lif m\u00fcalic\u0259 \u00fcsullar\u0131 v\u0259 terapiyalardan istifad\u0259 olundu\u011funu vur\u011fulay\u0131b:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cDesensitizasiya, hipnoz v\u0259 ya anksiyete \u00fc\u00e7\u00fcn olan texnikalardan istifad\u0259 edirik. \u00dcmumilikd\u0259 m\u00fcalic\u0259 seans\u0131 insan\u0131n ehtiyaclar\u0131na g\u00f6r\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fir. X\u0259st\u0259l\u0259rin n\u0259 zaman sa\u011falaca\u011f\u0131n\u0131 dem\u0259k \u00e7\u0259tindir, \u00e7\u00fcnki bu, \u015f\u0259xsin m\u00fcalic\u0259y\u0259 verdiyi reaksiyadan v\u0259 hadis\u0259l\u0259rd\u0259n n\u0259 q\u0259d\u0259r t\u0259sirl\u0259nm\u0259sind\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r. B\u0259z\u0259n 3 seansdan sonra yax\u015f\u0131 n\u0259tic\u0259l\u0259r \u0259ld\u0259 edirik, b\u0259zi x\u0259st\u0259l\u0259rd\u0259 is\u0259 8-9 seansdan sonra da ciddi ir\u0259lil\u0259yi\u015fl\u0259r \u0259ld\u0259 etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn olmur. He\u00e7 bir x\u0259st\u0259y\u0259 demirik ki, 3 seansdan sonra sa\u011falacaqsan. Bel\u0259 yana\u015fma psixoterapiyan\u0131n m\u00fcalic\u0259 prinsipl\u0259rin\u0259 ziddir\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Psixoloqun q\u0259na\u0259tinc\u0259, travma alm\u0131\u015f insanlara vaxt\u0131nda g\u00f6st\u0259ril\u0259n psixoloji d\u0259st\u0259k g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 yarana bil\u0259c\u0259k probleml\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 ala bil\u0259r:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c\u00d6zl\u0259rini m\u00fcharib\u0259y\u0259 v\u0259 z\u0259f\u0259r\u0259 k\u00f6kl\u0259dikl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259rb\u00e7il\u0259rin psixoloji dayan\u0131ql\u0131l\u0131\u011f\u0131 daha g\u00fccl\u00fcd\u00fcr. Sava\u015f b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 insanlar bir-birin\u0259 o q\u0259d\u0259r s\u0131x ba\u011flan\u0131r ki, bu, onlar\u0131n psixoloji dayan\u0131ql\u0131l\u0131\u011f\u0131na t\u0259sir edir. G\u0259l\u0259n x\u0259st\u0259l\u0259r sad\u0259c\u0259 ac\u0131 xatir\u0259l\u0259rini deyil, pozitiv m\u0259qamlar\u0131 da biziml\u0259 b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcr. M\u0259rd dostlar qazand\u0131qlar\u0131n\u0131 deyirl\u0259r, bir-biri il\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259 x\u0259b\u0259rl\u0259\u015firl\u0259r. Bak\u0131ya g\u0259l\u0259rk\u0259n h\u0259y\u0259canl\u0131 idim, indi \u0259min\u0259m ki, g\u00f6z\u0259l duy\u011fularla t\u0259rk ed\u0259c\u0259m. Az\u0259rbaycan\u0131n q\u0259hr\u0259man o\u011fullar\u0131na yard\u0131m etm\u0259k f\u00fcrs\u0259ti qazand\u0131\u011f\u0131m \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6z\u00fcm\u00fc xo\u015fb\u0259xt hesab edir\u0259m. \u00dcz\u00fcl\u0259r\u0259k g\u0259l\u0259n insanlar g\u00fcl\u0259r\u0259k ayr\u0131l\u0131r. Bu, bizi \u00e7ox sevindirir. T\u00fcrkiy\u0259d\u0259n bunun \u00fc\u00e7\u00fcn g\u0259ldik, ist\u0259yirik ki, onlarla birlikd\u0259 aya\u011fa qalxaq\u201d.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/publika.az\/storage\/2021\/01\/28\/hpr_3489.jpg\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>M\u00fct\u0259x\u0259ssis onu da qeyd edib ki, dinl\u0259diyi hekay\u0259l\u0259rd\u0259n t\u0259sirl\u0259nm\u0259m\u0259si m\u00fcmk\u00fcn deyil:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cH\u0259mkarlar\u0131m\u0131zla birlikd\u0259 \u00f6z\u00fcm\u00fcz d\u0259 ayr\u0131 bir terapiyadan ke\u00e7irik. Bir-birimiz\u0259 d\u0259st\u0259k oldu\u011fumuz \u00fc\u00e7\u00fcn bu durumu asanl\u0131qla a\u015f\u0131r\u0131q. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, a\u011f\u0131r hekay\u0259l\u0259ri dinl\u0259y\u0259rk\u0259n sars\u0131lmamaq m\u00fcmk\u00fcn deyil, x\u00fcsusil\u0259 \u015f\u0259hid ail\u0259l\u0259rini&#8230; Psixoloji probleml\u0259ri bir q\u0259d\u0259r d\u0259rin olan qazil\u0259rin ald\u0131\u011f\u0131 travmalar onlara gec\u0259-g\u00fcnd\u00fcz rahatl\u0131q vermir. Amma psixoloqlar bu hekay\u0259l\u0259ri ba\u015fqalar\u0131na dan\u0131\u015fma\u011fa meyilli deyil, bu m\u0259s\u0259l\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 anonimliyini g\u00f6zl\u0259yir. \u018fld\u0259 edil\u0259n m\u00fcsb\u0259t n\u0259tic\u0259l\u0259r sars\u0131nt\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131 aradan qald\u0131r\u0131r, bu zaman h\u0259r k\u0259sin motivasiyas\u0131 art\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan xalq\u0131 30 il \u0259vv\u0259l a\u011f\u0131r s\u0131naq v\u0259 b\u00f6y\u00fck z\u00fclml\u0259rd\u0259n ke\u00e7di. \u0130ndi \u0259minlikl\u0259 dem\u0259k olar ki, B\u00f6y\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 \u0259ld\u0259 edil\u0259n z\u0259f\u0259r xalq\u0131n ald\u0131\u011f\u0131 o yaralar\u0131 da sa\u011faldacaq. \u00c7\u00fcnki bu z\u0259f\u0259r xalq\u0131n qazanc\u0131d\u0131r, haz\u0131rda Az\u0259rbaycanda motivasiya y\u00fcks\u0259kdir. Bu sava\u015f\u0131 sizinl\u0259 birlikd\u0259 izl\u0259yir v\u0259 bu z\u0259f\u0259rl\u0259rd\u0259n biz d\u0259 g\u00fcc al\u0131rd\u0131q. Sizinl\u0259 eyni duy\u011fu dal\u011fas\u0131nda idik. Odur ki, \u0259sg\u0259rl\u0259r\u0259 ist\u0259nil\u0259n q\u0259d\u0259r d\u0259st\u0259k olma\u011fa haz\u0131r\u0131q. H\u0259r zaman sizinl\u0259yik\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 m\u0259n\u0259vi-psixoloji pobleml\u0259r ya\u015fayan&nbsp;<\/strong>Musayev Ayaz F\u00f6vq\u0259lad\u0259 Hallar Nazirliyinin d\u0259v\u0259ti il\u0259 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259n g\u0259lmi\u015f pe\u015f\u0259kar klinik-psixoloqun m\u00fcalic\u0259 kursunda oldu\u011funu v\u0259 art\u0131q m\u00fcsb\u0259t n\u0259tic\u0259l\u0259r \u0259ld\u0259 etdiyini bildirib. O, m\u00fcharib\u0259d\u0259n qay\u0131td\u0131qdan sonra niqtind\u0259 q\u00fcsurlar yarand\u0131\u011f\u0131n\u0131 deyib:<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/publika.az\/storage\/2021\/01\/28\/hpr_3494.jpg\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>\u201cT\u00fcrkiy\u0259li ekspertl\u0259rin g\u0259li\u015fi bizi \u00e7ox sevindirdi, h\u0259r birimizl\u0259 x\u00fcsusi maraqlan\u0131rlar, diqq\u0259t g\u00f6st\u0259rirl\u0259r. \u0130lk d\u0259f\u0259dir ki, psixoloqa g\u0259lir\u0259m, lakin d\u0259yi\u015fikliyi art\u0131q hiss edir\u0259m. Bizi m\u00fcharib\u0259 ab-havas\u0131ndan uzaqla\u015fd\u0131r\u0131rlar. D\u00fczd\u00fcr, n\u0259 q\u0259d\u0259r uzaqla\u015fsaq da, g\u00f6rd\u00fcy\u00fcm\u00fcz s\u0259hn\u0259l\u0259r yadda\u015flarda h\u0259mi\u015f\u0259 qalacaq, \u015f\u0259hid v\u0259 a\u011f\u0131r yaral\u0131lar\u0131 o halda g\u00f6rm\u0259k bizi \u00e7ox \u00fcz\u00fcrd\u00fc. Amma sakitl\u0259\u015fdirici texnikalar h\u0259qiq\u0259t\u0259n yax\u015f\u0131 t\u0259sir edir\u201d.(Publika.az)<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ayt\u0259n M\u0259ftun<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Foto: P\u0259rviz H\u0259\u015fimi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>P.S. Problem n\u0259zar\u0259t\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259lidir&#8230;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe loading=\"lazy\" title=\"&quot;Neynir\u0259m ya\u015fama\u011f\u0131 m\u0259n \u00f6l\u00fcm bu erm\u0259nid\u0259n t\u00f6r\u0259y\u0259nl\u0259ri g\u00f6rm\u0259yim&quot; - Qazil\u0259r F\u018fRYAD edir\" width=\"640\" height=\"360\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/CgOc4kcoo2E?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00fcrkiy\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259n a\u011f\u0131r g\u00fcn\u00fcnd\u0259 yan\u0131nda oldu, qoymad\u0131 ki, \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc kims\u0259siz hiss ed\u0259k. Qarda\u015f \u00f6lk\u0259&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":8044,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-8043","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cmiyyt"],"featured_image_urls":{"full":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/agaergae.jpg",800,450,false],"thumbnail":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/agaergae-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/agaergae-300x169.jpg",300,169,true],"medium_large":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/agaergae-768x432.jpg",640,360,true],"large":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/agaergae.jpg",640,360,false],"1536x1536":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/agaergae.jpg",800,450,false],"2048x2048":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/agaergae.jpg",800,450,false],"covernews-slider-full":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/agaergae.jpg",800,450,false],"covernews-slider-center":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/agaergae.jpg",800,450,false],"covernews-featured":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/agaergae.jpg",800,450,false],"covernews-medium":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/agaergae-720x380.jpg",540,285,true],"covernews-medium-square":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/agaergae-675x450.jpg",375,250,true]},"author_info":{"display_name":"Veteran.az","author_link":"https:\/\/veteran.az\/?author=3"},"category_info":"<a href=\"https:\/\/veteran.az\/?cat=6\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","tag_info":"C\u0259miyy\u0259t","comment_count":"0","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8043","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8043"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8043\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8045,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8043\/revisions\/8045"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/8044"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8043"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8043"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8043"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}