{"id":799,"date":"2019-05-02T01:01:57","date_gmt":"2019-05-01T21:01:57","guid":{"rendered":"http:\/\/veteran.az\/?p=799"},"modified":"2019-05-04T01:11:10","modified_gmt":"2019-05-03T21:11:10","slug":"%c9%99rsak-arsak-toponimi-haqqinda","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/veteran.az\/?p=799","title":{"rendered":"\u201c\u018frsak\u201d &#8212; \u201c Arsak\u201d toponimi haqq\u0131nda"},"content":{"rendered":"\n<p>  Haylar\u0131n \u00f6zl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 \u00e7evrilmi\u015f \u201csilah\u201d  Orta \u0259srl\u0259rin co\u011frafiya\u015f\u00fcnas\u0131 v\u0259 s\u0259yyah\u0131 \u018fbd\u00fcrr\u0259\u015fid ibn Saleh ibn Nuri \u0259l-Bakuvinin (1335-1430) &#171;Abid\u0259l\u0259rin x\u00fclas\u0259si v\u0259 q\u00fcdr\u0259tli h\u00f6kmdar\u0131n m\u00f6c\u00fcz\u0259l\u0259ri\u201d \u0259s\u0259rind\u0259 t\u00fcrksoylu xalqlar\u0131n m\u0259skunla\u015fd\u0131\u011f\u0131 v\u0259 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 co\u011frafi \u0259razil\u0259rin yeddi iqlim s\u0259rh\u0259dl\u0259ri il\u0259 h\u00fcdudland\u0131\u011f\u0131n\u0131 (Avropa qit\u0259sinin c\u0259nub hiss\u0259l\u0259ri daxil olmaqla, \u00d6n Asiyadan \u00c7ukot yar\u0131madas\u0131nad\u0259k olan \u0259razil\u0259r) g\u00f6st\u0259rilmi\u015fdir. <\/p>\n\n\n\n<p>G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, t\u00fcrk xalqlar\u0131n\u0131n m\u0259skunla\u015fma \u0259razil\u0259ri geni\u015f co\u011frafi m\u0259kanlar\u0131, bir ne\u00e7\u0259 qit\u0259 v\u0259 iqlim qur\u015faqlar\u0131n\u0131 \u0259hat\u0259 etmi\u015fdir. Bu amill\u0259r t\u00fcrksoylu xalqlar\u0131n h\u0259yat t\u0259rzinin, idar\u0259etm\u0259 sisteml\u0259rinin v\u0259 t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u00e7\u0131l\u0131q qurulu\u015funun qeyd edil\u0259n \u0259razil\u0259r \u00fczr\u0259 formala\u015fmas\u0131n\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259ndirmi\u015fdir. Bu bax\u0131mdan bir t\u00fcrksoylu tayfan\u0131n b\u00fct\u00fcn T\u00fcrk\u00fcstan \u0259razisind\u0259 m\u0259skunla\u015fmas\u0131 (onlara m\u0259xsus anrto v\u0259 etnotoponiml\u0259rin yaranmas\u0131) onlar\u0131n sayca \u00e7oxluq t\u0259\u015fkil etm\u0259l\u0259ri il\u0259 yana\u015f\u0131, h\u0259m d\u0259 siyasi v\u0259 iqtisadi amill\u0259rin dikt\u0259si il\u0259 d\u0259 \u0259laq\u0259li olmu\u015fdur.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"alignleft\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i.resimyukle.xyz\/fbGzGI.png\" alt=\"\"\/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Tarixi m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259n m\u0259lum oldu\u011fu kimi, eram\u0131zdan \u0259vv\u0259l I minillikd\u0259 ( IX-VIII \u0259srl\u0259rd\u0259) Qara d\u0259nizin \u015fimal\u0131nda v\u0259 Kr\u0131m yar\u0131madas\u0131nda t\u00fcrkdilli Kimmer, \u0130skit (Skit) v\u0259 Sak tayfalar\u0131 ya\u015fayaraq, m\u00fck\u0259mm\u0259l d\u00f6vl\u0259t-idar\u0259etm\u0259 strukturlar\u0131na malik olmu\u015flar. Bu tayfalar e.\u0259. VII \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 \u00d6n Qafqaz \u0259razisind\u0259n, D\u0259ryal v\u0259 D\u0259rb\u0259nd ke\u00e7idl\u0259rind\u0259n indiki Az\u0259rbaycan \u0259razil\u0259rin\u0259, bu yerl\u0259rd\u0259n \u00d6n Asiyaya v\u0259 daha sonra c\u0259nuba, \u0130ki\u00e7ayaras\u0131na do\u011fru (q\u0259dim \u015eumerl\u0259rin torpaqlar\u0131nad\u0259k) y\u00fcr\u00fc\u015fl\u0259r ed\u0259r\u0259k, h\u0259m d\u0259 \u00f6zl\u0259rin\u0259 genetik bax\u0131mdan do\u011fma olan yerli t\u00fcrkdilli xalqlarla asanl\u0131qla qaynay\u0131b-qar\u0131\u015fm\u0131\u015f, assimlyasiya olunmu\u015f, yeni m\u0259skunla\u015fma \u0259razil\u0259ri v\u0259 ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259ri yaratm\u0131\u015flar.<\/p>\n\n\n\n<p>Daha sonra e.\u0259. VII \u0259srin 1-ci r\u00fcb\u00fcnd\u0259 kutil\u0259r, skifl\u0259r v\u0259 saklar Manna d\u00f6vl\u0259tinin v\u0259 Araz \u00e7ay\u0131n\u0131n \u015fimal\u0131na &#8212; Albaniya (Az\u0259rbaycan) \u0259razil\u0259rin\u0259 y\u00fcr\u00fc\u015fl\u0259r ed\u0259r\u0259k, regionun aran v\u0259 da\u011fl\u0131q hiss\u0259l\u0259rind\u0259 m\u0259skunla\u015fm\u0131\u015flar. \u0130ndiki Mil-Qaraba\u011f d\u00fcz\u00fcnd\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n hiss\u0259 Balasakan (&#171;Saklar\u0131n d\u00fcz\u00fc\u201d) adlanm\u0131\u015fd\u0131r (t\u00fcrk dill\u0259rind\u0259 &#171;bala\u201d s\u00f6z\u00fc &#171;\u00e7\u00f6l\u201d, &#171;d\u00fcz\u0259nlik\u201d m\u0259nalar\u0131nda i\u015fl\u0259nmi\u015fdir).<\/p>\n\n\n\n<p>Q\u0259dim yunan aliml\u0259rinin \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 (Herodot, Strabon) v\u0259 s\u0259yyahlar\u0131n\u0131n x\u0259rit\u0259l\u0259rind\u0259 (Erotosfen, Ptolomey) bu bar\u0259d\u0259 m\u0259lumatlar verilmi\u015f, ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259rinin adlar\u0131 v\u0259 koordinatlar\u0131 g\u00f6st\u0259rilmi\u015fdir. H\u0259min tayfalar\u0131n ad\u0131ndan \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259l\u0259n yer adlar\u0131 (etnotoponiml\u0259r) yerli xalqlar\u0131n dill\u0259rin\u0259 (t\u00fcrksoylu dill\u0259r\u0259) qohum oldu\u011fundan v\u0259 ya k\u00f6k\u0259nli yerli tayfalar t\u0259r\u0259find\u0259n qoyuldu\u011fundan, bu g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u0259d\u0259k h\u0259min toponiml\u0259r i\u015fl\u0259nm\u0259kd\u0259dir (baxmayaraq ki, bir hiss\u0259si leksik-qrammatik \u00fcslub bax\u0131m\u0131ndan d\u0259yi\u015fikliy\u0259 u\u011fray\u0131b, bir hiss\u0259si sonralar m\u00fc\u0259yy\u0259n ictimai-siyasi s\u0259b\u0259bl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 erm\u0259nil\u0259r v\u0259 g\u00fcrc\u00fcl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n erm\u0259nil\u0259\u015fdirilib v\u0259 g\u00fcrc\u00fcl\u0259\u015fdirilmi\u015fdir).<br><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"alignleft is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i.hizliresim.com\/Gm8oNV.png\" alt=\"\u201c\u018frsak\u201d - \u201c Arsak\u201d toponimi haqq\u0131nda\" width=\"319\" height=\"196\"\/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Tarixi qaynaqlardan o da m\u0259lumdur ki, bu tayfalar h\u0259m\u00e7inin yerli idar\u0259etm\u0259 strukturuna malik birlikl\u0259rl\u0259 ittifaq yaradaraq, xarici m\u00fcdaxil\u0259\u00e7il\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 birg\u0259 m\u00fcbariz\u0259 aparm\u0131\u015flar. Saklar bu tayfalar i\u00e7\u0259risind\u0259 fiziki g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fl\u0259ri etibar\u0131 il\u0259 f\u0259rql\u0259ndikl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, daha \u00e7evik v\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015fk\u0259n, el\u0259c\u0259 d\u0259 geni\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 m\u0259skunla\u015fd\u0131qlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn yer adlar\u0131n\u0131n \u00e7oxusu onlar\u0131n ad\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 olmu\u015fdur ( Saka\u015fen v\u0259 ya \u015eaka\u015fen (\u015e\u0259ki \u015f\u0259h\u0259ri), Sakariya, Sak d\u00fcz\u00fc (K\u00fcr v\u0259 Araz \u00e7aylar\u0131 aras\u0131), Saksin \u015f\u0259h\u0259ri (vaxt\u0131 il\u0259 X\u0259z\u0259r xaqanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n, indiki Rusiyan\u0131n Avropa hiss\u0259sind\u0259, Volqa (\u0130til, t\u00fcrk dill\u0259rind\u0259 &#171;iti axan su\u201d m\u0259nas\u0131nda) \u00e7ay\u0131 sahilind\u0259 olmu\u015f \u015f\u0259h\u0259r).<br>Az\u0259rbaycan \u0259razisinin q\u0259rbind\u0259 aran v\u0259 da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f b\u00f6lg\u0259sind\u0259 d\u0259 sak tayfalar\u0131n\u0131n m\u0259skunla\u015fma areal\u0131 geni\u015f oldu\u011fundan ta q\u0259dimd\u0259n bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r &#171;\u018frsak\u201d v\u0259 ya &#171;Arsak\u201d toponimi burada daha \u00e7ox i\u015fl\u0259nilmi\u015f v\u0259 yaz\u0131l\u0131 m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259 \u0259ks olunmu\u015fdur. Bu bar\u0259d\u0259 g\u00f6rk\u0259mli aliml\u0259rimizd\u0259n \u018fbd\u00fcrr\u0259\u015fid Bakuvinin, R\u0259\u015fid b\u0259y \u0130smay\u0131lovun (1877-1942), Mir\u0259li Seyidovun (1918-1992) , Ziya B\u00fcnyadovun (1923-1997), R\u0259mzi Y\u00fczba\u015fovun (1906-1990), Qiyas\u0259ddin Qeybullayevin (1934-2002) v\u0259 ba\u015fqalar\u0131n\u0131n \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 \u0259trafl\u0131 m\u0259lumatlar verilmi\u015fdir. Qaraba\u011f\u0131n aran v\u0259 da\u011fl\u0131q hiss\u0259sind\u0259 sak tayfalar\u0131 uzunm\u00fcdd\u0259tlu m\u0259skunla\u015fma v\u0259 yerli tayfalarla qaynay\u0131b-qar\u0131\u015fma formas\u0131na \u00fcst\u00fcnl\u00fck verdikl\u0259rind\u0259n, bu yerl\u0259rin bir s\u0131ra sinonim toponiml\u0259ri meydana g\u0259lmi\u015fdir. M\u0259s\u0259l\u0259n, sakasinl\u0259r (sakab\u0259nz\u0259rl\u0259r) Mil d\u00fcz\u00fcnd\u0259n Qaraba\u011f da\u011fl\u0131q silsil\u0259sin\u0259 v\u0259 yaylas\u0131na q\u0259d\u0259r \u0259razil\u0259rd\u0259 ya\u015fam\u0131\u015f v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif yer adlar\u0131 onlarla ba\u011fl\u0131 olmu\u015fdur. V\u0259 yaxud, \u015fi\u015fparaq saklar Urmiya g\u00f6l\u00fcn\u00fcn \u015fimal\u0131na q\u0259d\u0259r olan \u0259razil\u0259rd\u0259 m\u0259skunla\u015fm\u0131\u015flar v\u0259 eyni hal orada da t\u0259krarlanm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Saklar\u0131n (v\u0259 skifl\u0259rin) Az\u0259rbaycan \u0259razil\u0259rind\u0259 yay\u0131lmas\u0131, m\u0259skunla\u015fmas\u0131, yerli t\u00fcrksoylu xalqlar\u0131n etnogenezisind\u0259 ba\u015fl\u0131ca rol oynamas\u0131, h\u0259m d\u0259 onlara m\u0259xsus toponiml\u0259rin formala\u015fmas\u0131na bilavasit\u0259 t\u0259sir etmi\u015fdir. T\u0259bii ki, h\u0259min d\u00f6vrd\u0259 yaranan etnotoponiml\u0259rin t\u0259l\u0259ff\u00fcz\u00fc, qrammatik qurulu\u015fu, sintaksis t\u0259rkibi indiki adlarla f\u0259rqlilik yarada bil\u0259r ki, bu qanunauy\u011funluq b\u00fct\u00fcn co\u011frafi areallarda m\u00fc\u015fahid\u0259 edil\u0259n hald\u0131r. \u018fsas m\u0259s\u0259l\u0259, toponiml\u0259rin morfogenetik v\u0259 linqvistik x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rinin zaman v\u0259 tarixilik bax\u0131m\u0131ndan d\u0259yi\u015film\u0259m\u0259sidir. Bu bax\u0131mdan, haz\u0131rda Az\u0259rbaycan\u0131n q\u0259rb regionlar\u0131nda m\u0259skunla\u015fan haylar\u0131n (onlar &#171;erm\u0259nil\u0259r\u201d adland\u0131r\u0131l\u0131r) genetik x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri g\u0259ldikl\u0259ri Balkan yar\u0131madas\u0131 v\u0259 \u015e\u0259rqi Aral\u0131q d\u0259nizi h\u00f6vz\u0259si, el\u0259c\u0259 d\u0259, \u015e\u0259rqi Afrika v\u0259 Q\u0259rbi Hindistan \u0259razil\u0259rinin t\u0259bi\u0259tind\u0259n do\u011fan morfogenetik elementl\u0259rl\u0259 z\u0259ngin oldu\u011fundan, onlar\u0131n saklarla ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 m\u00fcmk\u00fcn deyildir. Saklar (skifl\u0259r) m\u0259rd, d\u00f6y\u00fc\u015fk\u0259n, s\u0259mimi, qon\u015fular\u0131na g\u00f6r\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259 vuru\u015fan bir xalq oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn, onlara &#171;\u0259r saklar\u201d, &#171;\u0259r m\u0259nl\u0259r\u201d deyilmi\u015f, ya\u015fad\u0131qlar\u0131 \u0259razil\u0259r is\u0259 &#171;\u018frsaq\u201d, &#171;\u018frm\u0259n\u201d, \u201d\u018frm\u0259niyy\u0259\u201d adland\u0131r\u0131laraq, sonrak\u0131 m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 m\u00fcvafiq t\u0259l\u0259ff\u00fcz, dialekt v\u0259 ifad\u0259 formas\u0131nda q\u0259libl\u0259nmi\u015fdir. G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, m\u0259rdliyin, com\u0259rdliyin, \u0259rliyin, igidliyin, s\u0259mimiliyin, \u0259r\u0259nliyin haylara aid olmad\u0131\u011f\u0131 halda, &#171;\u018frsaq\u201d, &#171;Arsaq\u201d, &#171;Arsak\u201d (&#171;Arsax\u201d), &#171;\u018frm\u0259ni\u201d, \u201d\u018frm\u0259niyy\u0259\u201d toponiml\u0259rinin d\u0259 onlarla he\u00e7 bir \u00fczv\u00fc v\u0259hd\u0259tliyi v\u0259 ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmam\u0131\u015fd\u0131r. H\u0259mi\u015f\u0259 oldu\u011fu kimi, haylar Az\u0259rbaycan t\u00fcrkl\u0259rinin (\u0259cdadlar\u0131 h\u0259m d\u0259 &#171;\u0259r saklar\u201d olmu\u015f) \u0259razil\u0259rind\u0259 m\u0259skunla\u015fmaqla, bu yerl\u0259rin adlar\u0131n\u0131 da m\u0259nims\u0259m\u0259kd\u0259n, &#171;\u00f6z\u00fcn\u00fcnk\u00fcl\u0259\u015fdirm\u0259kd\u0259n\u201d usanmam\u0131\u015f v\u0259 utanmam\u0131\u015flar.<br><\/p>\n\n\n\n<p>Saklar\u0131n Az\u0259rbaycan \u0259razil\u0259rind\u0259 yay\u0131lmas\u0131, m\u0259skunla\u015fmas\u0131, Az\u0259rbaycan t\u00fcrkl\u0259rinin etnogenezisind\u0259 ba\u015fl\u0131ca rol oynamas\u0131 milli toponiml\u0259rimizin (Qazax, A\u011fstafa, Qax, \u015e\u0259ki, Zaqatala, Qoxmut, Nax\u00e7\u0131van, Saqiyan) formala\u015fmas\u0131na bilavasit\u0259 t\u0259sir g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir. Az\u0259rbaycan\u0131n q\u0259rb hiss\u0259sinin \u018frm\u0259niyy\u0259, \u018frm\u0259ni adlanmas\u0131, burada ya\u015fayanlar\u0131n &#171;\u0259r m\u0259n\u201d (burada &#171;m\u0259n\u201d s\u00f6z\u00fc &#171;ki\u015fi\u201d, &#171;igid\u201d, \u201d\u0259r\u0259n\u201d \u015f\u0259xs \u0259v\u0259zliyini ifad\u0259 edir) adlanmas\u0131 indiki Erm\u0259nistan \u0259razil\u0259rinin t\u00fcrksoylu xalqlara (x\u00fcsusil\u0259 Az\u0259rbaycan t\u00fcrkl\u0259rin\u0259) m\u0259xsuslu\u011funu bir daha s\u00fcbut edir. Tarixd\u0259 ba\u015fqa xalqlar\u0131n maddi v\u0259 m\u0259n\u0259vi n\u00fcmun\u0259l\u0259rini o\u011furlamaqda ad \u00e7\u0131xaran (bu sah\u0259d\u0259 y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 pe\u015f\u0259karla\u015fan ) haylar\u0131n genetik m\u0259nsublu\u011fu \u00f6zl\u0259rini &#171;hay\u201d adland\u0131rmaqda ifad\u0259 olunmu\u015fdur.<br>Saklar\u0131n (skifl\u0259rin) \u00fc\u00e7 qit\u0259 \u0259razisind\u0259 (Avropa, Asiya v\u0259 Amerika) paylanmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259, m\u00fcxt\u0259lif etnik k\u00f6kl\u0259r\u0259 malik olan t\u00fcrksoylu xalqlar, bu geni\u015f geom\u0259kan h\u00fcdudlar\u0131nda dominant xalq s\u0259viyy\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259r y\u00fcks\u0259lmi\u015fdir. T\u0259sad\u00fcfi deyildir ki, \u00d6n Asiya, C\u0259nubi v\u0259 \u015e\u0259rqi Avropa, M\u0259rk\u0259zi Asiya v\u0259 Uzaq \u015e\u0259rq (\u015fimal-\u015f\u0259rqd\u0259 quru b\u0259rz\u0259xd\u0259n Yeni D\u00fcnyaya ke\u00e7m\u0259kl\u0259) saklar\u0131n (el\u0259c\u0259 d\u0259 dig\u0259r t\u00fcrk m\u0259n\u015f\u0259li tayfalar\u0131n) m\u0259skunla\u015fd\u0131\u011f\u0131 co\u011frafi m\u0259kan kimi etnik-milli antrotoponiml\u0259rin ( tayfa adlar\u0131n\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259 \u0259ks etdir\u0259n yer-co\u011frafi m\u0259kan adlar\u0131) yaranmas\u0131na s\u0259b\u0259b olmu\u015fdur.<\/p>\n\n\n\n<p>Yakutiyan\u0131n (Saxa), h\u0259m\u00e7inin bu respublikan\u0131n Aldan \u015f\u0259h\u0259ri yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda yerl\u0259\u015f\u0259n Yakokut v\u0259 Yakokit \u015f\u0259h\u0259rl\u0259ri, Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131standak\u0131 \u0130ss\u0131k-kul g\u00f6l\u00fc, indiki G\u00fcrc\u00fcstan \u0259razisind\u0259ki D\u0259ryal ke\u00e7idi h\u00fcdudlar\u0131ndak\u0131 \u015eirak d\u00fcz\u00fc &#171;sak\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fcn yerli \u015fiv\u0259-dialekt t\u0259l\u0259ff\u00fcz\u00fcn\u00fcn fonetik-semantik assimlyativ formas\u0131na uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131laraq, m\u00fcasir toponimik \u00fcnvana \u00e7evrilmi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 haylar\u0131n Az\u0259rbaycan\u0131n Qaraba\u011f b\u00f6lg\u0259sinin da\u011fl\u0131q hiss\u0259sini Arsax adland\u0131rmalar\u0131 da t\u0259bii v\u0259 tarixi amill\u0259rl\u0259 (\u00f6zl\u0259ri d\u0259 bilm\u0259d\u0259n \u00f6zl\u0259rini t\u0259kzib etm\u0259kl\u0259) \u00f6zl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 \u00e7evrilmi\u015f m\u0259n\u0259vi silah rolunu oynamaqdad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>M\u00fc\u0259llif: Qism\u0259t YUNUSO\u011eLU,<br><em>Bak\u0131 D\u00f6vl\u0259t Universitetinin m\u00fc\u0259llimi<\/em><br><\/strong><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i.hizliresim.com\/26X84N.png\" alt=\"\u201c\u018frsak\u201d - \u201c Arsak\u201d toponimi haqq\u0131nda\"\/><\/figure><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Haylar\u0131n \u00f6zl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 \u00e7evrilmi\u015f \u201csilah\u201d Orta \u0259srl\u0259rin co\u011frafiya\u015f\u00fcnas\u0131 v\u0259 s\u0259yyah\u0131 \u018fbd\u00fcrr\u0259\u015fid ibn Saleh ibn Nuri&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":800,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-799","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tarix"],"featured_image_urls":{"full":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/NnvrJY.png",640,474,false],"thumbnail":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/NnvrJY-150x150.png",150,150,true],"medium":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/NnvrJY-300x222.png",300,222,true],"medium_large":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/NnvrJY.png",640,474,false],"large":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/NnvrJY.png",640,474,false],"1536x1536":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/NnvrJY.png",640,474,false],"2048x2048":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/NnvrJY.png",640,474,false],"covernews-slider-full":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/NnvrJY.png",640,474,false],"covernews-slider-center":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/NnvrJY.png",640,474,false],"covernews-featured":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/NnvrJY.png",640,474,false],"covernews-medium":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/NnvrJY-640x380.png",540,321,true],"covernews-medium-square":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/NnvrJY-640x450.png",356,250,true]},"author_info":{"display_name":"Veteran.az","author_link":"https:\/\/veteran.az\/?author=3"},"category_info":"<a href=\"https:\/\/veteran.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Tarix<\/a>","tag_info":"Tarix","comment_count":"0","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/799","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=799"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/799\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":805,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/799\/revisions\/805"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/800"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=799"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=799"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=799"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}