{"id":7087,"date":"2020-07-28T10:52:06","date_gmt":"2020-07-28T06:52:06","guid":{"rendered":"http:\/\/veteran.az\/?p=7087"},"modified":"2020-07-28T10:52:08","modified_gmt":"2020-07-28T06:52:08","slug":"qarabag-munaqis%c9%99sind%c9%99-qonsularimizin-biz%c9%99-munasib%c9%99ti-dostumuz-v%c9%99-dusm%c9%99nimiz-kimdir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/veteran.az\/?p=7087","title":{"rendered":"Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259sind\u0259 qon\u015fular\u0131m\u0131z\u0131n biz\u0259 m\u00fcnasib\u0259ti &#8212; Dostumuz v\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259nimiz kimdir?"},"content":{"rendered":"\n<h5 class=\"wp-block-heading\"><strong>Problemin ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131nda d\u0259yi\u015fm\u0259z bir x\u0259tt var. \u0130st\u0259r tarixi, ist\u0259r h\u0259rbi, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 diplomatik prizmadan yana\u015fd\u0131qda ba\u015f rolda Rusiya g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Bu m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin sonsuza q\u0259d\u0259r status-kvo variant\u0131nda uzanmas\u0131na \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Az m\u0259sr\u0259fli bir \u00fcsulla C\u0259nubi Qafqaz\u0131 t\u0259sir alt\u0131nda saxlay\u0131r.<\/strong><\/h5>\n\n\n\n<p><br>Bunu b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya yax\u015f\u0131 bilir, h\u0259tta avam erm\u0259ni c\u0259miyy\u0259ti d\u0259 anlama\u011fa ba\u015flay\u0131b. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 Erm\u0259nistan, problemi Rusiyan\u0131n n\u0259zar\u0259tind\u0259n \u00e7\u0131xartmaq \u00fc\u00e7\u00fcn gizli f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ke\u00e7ib. Erm\u0259nil\u0259r \u00f6z sahibl\u0259rini d\u0259yi\u015fm\u0259y\u0259 q\u0259rar veribl\u0259r. Art\u0131q \u201cSSR\u0130-ni biz y\u0131xd\u0131q, Rusiyan\u0131n da axr\u0131na \u00e7\u0131xaca\u011f\u0131q\u201d kimi t\u0259bli\u011fata ba\u015flay\u0131blar. \u201dNeftin ucuzla\u015fmas\u0131\u201d Rusiyan\u0131n \u201c\u00e7\u00f6kd\u00fcr\u00fclm\u0259\u201d plan\u0131n\u0131n i\u015f\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259si v\u0259 qabaqcadan ald\u0131qlar\u0131 gizli informasiyalar \u0259sas\u0131nda imperiyan\u0131n yax\u0131n ill\u0259rd\u0259 \u00e7\u00f6k\u0259c\u0259yi g\u00fcn\u0259 b\u00f6y\u00fck haz\u0131rl\u0131q g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Erm\u0259nil\u0259r ist\u0259r Osmanl\u0131, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 SSR\u0130-nin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259n yararlanma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131blar. Tarixd\u0259 ilk d\u0259f\u0259 olaraq d\u00f6vl\u0259t qurublar. Bu faktlar tarixi aspektd\u0259 ciddi sur\u0259td\u0259 ara\u015fd\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r.<br><br>Problemin h\u0259lli \u00fc\u00e7\u00fcn Rusiyan\u0131n t\u0259kba\u015f\u0131na ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 vasit\u0259\u00e7ilik missiyas\u0131n\u0131, sonralar AT\u018fT-in Minsk qrupu \u00f6z \u00fcz\u0259rin\u0259 g\u00f6t\u00fcrd\u00fc. Onlar bu ill\u0259r \u0259rzind\u0259 n\u0259 \u201ci\u015f\u011fal fakt\u0131na\u201d, n\u0259 \u201cs\u0259rh\u0259d toxunulmazl\u0131\u011f\u0131 prinsipin\u0259\u201d, n\u0259 d\u0259 \u201cinsan h\u00fcquqlar\u0131na\u201d, h\u00fcquqi \u0259dal\u0259tli qiym\u0259t ver\u0259 bilmi\u015fl\u0259r. Yaran\u0131\u015fdan \u201c\u00f6l\u00fc do\u011fulmu\u015f\u201d bu qurum \u00e7\u0259tin m\u0259qamlarda erm\u0259ni t\u0259r\u0259f\u0259 Bak\u0131n\u0131n m\u00f6vqeyi bar\u0259d\u0259 \u201ck\u0259\u015ffiyyat x\u0259b\u0259rl\u0259ri\u201d da\u015f\u0131maqdan qeyri bir i\u015f g\u00f6rm\u0259yibl\u0259r. Erm\u0259nid\u0259n \u00e7ox erm\u0259nip\u0259r\u0259st olan V.Kazimirovun t\u0259rtib etdiyi status-kvodan bir add\u0131m da ir\u0259li ged\u0259 bilm\u0259mi\u015fdir. \u00c7\u00fcnki Rusiyan\u0131n\u0131n t\u0259rtib etdiyi \u201cAt\u0259\u015fk\u0259s sazi\u015fi\u201d bu problemi h\u0259lli olmayan problem statusuna sal\u0131b. Bu g\u00fcn rusiyal\u0131 siyas\u0259t\u00e7il\u0259rin, bir a\u011f\u0131zdan s\u00f6yl\u0259diyi \u201cproblemin h\u0259lli yoxdur\u201d tezisinin m\u0259\u011fzini kims\u0259 soru\u015fmur. AT\u018fT-in M\u0130NSK qrupu daha \u00e7ox \u00f6z f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 onlarla k\u0259nd v\u0259 \u015f\u0259h\u0259ri xarabaya \u00e7evirmi\u015f, bir milyon insan\u0131n \u0259z\u0259li h\u00fcquqlar\u0131n\u0131 tapdalam\u0131\u015f, on minl\u0259rl\u0259 insan\u0131n toplam q\u0259tlini t\u0259\u015fkil etmi\u015f terror\u00e7u seperatist rejim v\u0259 onun qanunsuz h\u0259rbi birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rini h\u00fcquqlar\u0131n\u0131 qoruyan bir t\u0259\u015fkilata \u00e7evrilib.<br><br>Son at\u0259\u015fk\u0259sin pozulmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar ke\u00e7iril\u0259n \u0259m\u0259liyyat sonras\u0131 b\u00f6lg\u0259y\u0259 t\u0259\u015frif buyurmalar\u0131 sonradan on n\u0259f\u0259r m\u00fclki \u015f\u0259xsin erm\u0259ni qanunsuz h\u0259rbi birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259tl\u0259 yetirilm\u0259si fakt\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 bir b\u0259yanat bel\u0259 verm\u0259dil\u0259r. \u00dcst\u0259lik, Rusiyan\u0131n problemin h\u0259lli yoxdur tezisin\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck ver\u0259r\u0259k, status-kvonun saxlanmas\u0131n\u0131 ist\u0259y\u0259n bir qrup \u00f6z\u00fcn\u00fc buraxmas\u0131 vasit\u0259\u00e7ilikl\u0259rd\u0259n imtina etm\u0259si \u0259n normal h\u0259r\u0259k\u0259t olard\u0131. \u00c7\u00fcnki, bu qrumun \u201cproblemin h\u0259lli yoxdur\u201d tezisini q\u0259bul edirs\u0259, b\u0259s, onlar h\u0259lli olamayan \u015feyi nec\u0259 h\u0259ll ed\u0259c\u0259kl\u0259r?<br><br>AT\u018fT-in M\u0130NSK qrupunun \u00fczv\u00fc olan Rusiya s\u00f6yl\u0259diyimiz kimi bu problemin \u201cmemar\u0131\u201d v\u0259 i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131d\u0131r. Hadis\u0259nin ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131ndan 366-c\u0131 moto-at\u0131c\u0131 polk, da\u011f-piyada \u0259lahidd\u0259 k\u0259\u015ffiyyat batalyonu,desant-h\u00fccum polku kazak k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259r v\u0259 rus muzdlular\u0131n torpaqlarm\u0131z\u0131n i\u015f\u011fal\u0131nda yax\u0131ndan i\u015ftirak edibl\u0259r. I Qaraba\u011f sava\u015f\u0131nda \u0259razil\u0259rin k\u0259\u015ffiyyat\u0131 v\u0259 tutulmas\u0131 rus birlikl\u0259rinin \u0259li il\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilib. M\u00fcharib\u0259nin texnika v\u0259 sursat t\u0259minat\u0131n\u0131 G\u00fcmr\u00fcd\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n 7-ci ordu (indiki 102-ci baza) h\u0259yata ke\u00e7irib.<br><br>\u00c7\u00fcnki Az\u0259rbaycanda b\u00fct\u00fcn Qafqaz \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259rbi hiss\u0259l\u0259ri t\u0259min ed\u0259c\u0259k h\u0259rbi bazalar\u0131 say\u0131 8, Erm\u0259nistanda is\u0259 3 olub, 1993-c\u00fc il yay kompaniyas\u0131nda Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259f sursat q\u0131tl\u0131\u011f\u0131ndan \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259ks\u0259 d\u0259, Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259fd\u0259 bu hiss olmad\u0131. Seperat\u00e7\u0131 rejimin h\u0259rbi kadrlar\u0131n\u0131n t\u0259sirini d\u0259 Rusiya h\u0259rbi m\u0259kt\u0259bl\u0259rin d\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilir, son \u0259m\u0259liyyat zaman\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u0259n (\u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u0259s\u0259 bel\u0259 g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc ortal\u0131qda olmayan v\u0259 gizl\u0259dil\u0259n) general-leytnantlar M.Akoyan (366-c\u0131 polkda xidm\u0259t edib) qondarma qrumunun \u201cm\u00fcdafi\u0259 naziri\u201d olub) v\u0259 indiki \u201cm\u00fcdafi\u0259 naziri\u201d L.Mnasakanyan (bu adam\u0131n h\u0259rbi t\u0259hsili yoxdur. Rusiyada Akademiyada t\u0259hsilart\u0131rma kursu ke\u00e7ib.Ali t\u0259hsil ald\u0131\u011f\u0131na da yerli erm\u0259nil\u0259r inanm\u0131rlar. Muzdlu quldur d\u0259st\u0259l\u0259rin t\u0259rkibind\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcb. Ad\u0131ndan b\u0259yanatlar verils\u0259 d\u0259, \u0259m\u0259liyyatdan sonra g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u0259nm\u0259yib) da Rusiya H\u0259rbi Akademiyalar\u0131n da m\u00fcdavin olublar.<br><br>Haz\u0131rda NATO v\u0259 Q\u0259rbin Rusiya il\u0259 ciddi probleml\u0259ri var. AB\u015e anti i\u015f\u011fal qanunu Konqresd\u0259 t\u0259sdiql\u0259yib. Kr\u0131m, Dnestryan\u0131 Abxaziya, Osetiya kimi \u0259razil\u0259rin ad\u0131 bu siyah\u0131da var. \u00c7al\u0131\u015f\u0131b Qaraba\u011f\u0131n ad\u0131n\u0131 bu siyah\u0131ya daxil etdirm\u0259liyik. NATO-nun Moldova v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstanda h\u0259rbi t\u0259liml\u0259r\u0259 start verm\u0259si, Rusiya il\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri g\u0259rginl\u0259\u015fdirib. Amerikaya m\u0259xsus h\u0259rbi texnika karvan\u0131 Ki\u015finyovun yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131ndak\u0131 Narge\u015ft poliqonun da ke\u00e7iril\u0259c\u0259k \u201cDragon-Pioner-2016\u201d h\u0259rbi t\u0259liml\u0259rind\u0259 i\u015ftirak etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6lk\u0259y\u0259 daxil olub. G\u00fcrc\u00fcstanda is\u0259 Poti liman\u0131 vasit\u0259si il\u0259 NATO-ya m\u0259xsus texnika Noble \u201cPartner-2016\u201d h\u0259rbi t\u0259liml\u0259rind\u0259 i\u015ftirak \u00fc\u00e7\u00fcn g\u0259lib. H\u0259ms\u0259dr \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131nda ciddi naraz\u0131l\u0131qlar\u0131n olmas\u0131 g\u00f6z qaba\u011f\u0131ndad\u0131r v\u0259 onlar\u0131n birg\u0259 hans\u0131sa problemi h\u0259ll etm\u0259l\u0259rin\u0259 inanmaq sad\u0259l\u00f6hl\u00fck olard\u0131. Rusiya d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 Erm\u0259nistana v\u0259 seperat\u00e7\u0131 rejim\u0259 silah yard\u0131mlar\u0131 etmi\u015f bir \u00f6lk\u0259 oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259ms\u0259drlikd\u0259n qala bilm\u0259z v\u0259 onun t\u0259klif etdiyi status-kvo r\u0259dd edilm\u0259lidir. Az\u0259rbaycan\u0131n etirazlar\u0131na baxmayaraq, qondarma rejimin daimi n\u00fcmay\u0259nd\u0259liyi Moskvada f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir.<br><br><br>Fransa seperat\u00e7\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259r\u0259 h\u0259l\u0259 1992-ci ild\u0259 etdiyi yard\u0131mlarla yada\u015flarda qal\u0131b.\u0130lk Legioner terror\u00e7u d\u0259st\u0259l\u0259rin formala\u015fd\u0131r\u0131laraq, b\u00f6lg\u0259y\u0259 g\u00f6nd\u0259rilm\u0259si d\u0259 bu \u00f6lk\u0259nin ad\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bu i\u015f\u0259 Fransan\u0131n sabiq prezdenti Fransua Mitteran\u0131n h\u0259yat yolda\u015f\u0131 Daniella Mitteran r\u0259hb\u0259rlik edirdi. M\u0259hz o Qaraba\u011fa 400 n\u0259f\u0259rlik ilk legioner d\u0259st\u0259ni yola sal\u0131b . Bu d\u0259st\u0259l\u0259rin maddi t\u0259minini Fransa t\u0259r\u0259f \u00f6d\u0259yirdi. Az\u0259rbaycan\u0131n etirazlar\u0131na baxmayaraq, Parisd\u0259 qondarma qrumun daimi n\u00fcmay\u0259nd\u0259liyi f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir. Hadis\u0259l\u0259rin ilk \u00e7a\u011flar\u0131nda \u00f6z \u201c\u0259dal\u0259tini\u201d z\u0259r\u0259r g\u00f6rm\u00fc\u015f t\u0259r\u0259f\u0259 \u201c907-ci d\u00fcz\u0259li\u015fl\u0259\u201d g\u00f6st\u0259r\u0259n AB\u015e Erm\u0259nistana v\u0259 seperat\u00e7\u0131 rejim\u0259 milyardlarla dollar yard\u0131mlar edib. \u201dLragir.am\u201d(29.04.2016) sayt\u0131 yaz\u0131r:<br><br>\u201cAB\u015e-\u0131n 6 \u015ftat\u0131 Qaraba\u011fa bir ba\u015fa k\u00f6m\u0259klik v\u0259 yard\u0131mlar g\u00f6st\u0259rir. H\u0259tta separat\u00e7\u0131-terrorist bir rejim\u0259 silahlar\u0131n modernl\u0259\u015fdirilm\u0259si sah\u0259sind\u0259 yard\u0131mlar g\u00f6st\u0259r\u0259n AB\u015e-\u0131n b\u00f6lg\u0259 u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259d\u0259 Rusiya il\u0259 r\u0259qab\u0259ti var. Az\u0259rbaycan\u0131n etiraz\u0131na baxmayaraq, qondarma rejiminin Va\u015finqtonda daimi n\u00fcmay\u0259nd\u0259liyi f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir.\u201d<br><br>M\u0259nc\u0259, bu faktlar h\u0259r \u00fc\u00e7 \u00f6lk\u0259nin h\u0259ms\u0259dirlikd\u0259n uzaqla\u015fd\u0131rlmas\u0131na s\u0259b\u0259b verir. H\u0259ms\u0259dr \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131nda r\u0259qab\u0259t v\u0259 q\u00fctbl\u0259\u015fm\u0259 olmas\u0131 bu qrumun normal f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 imkan vermir. N\u0259tic\u0259 olaraq ilkin variantdan bir add\u0131m qaba\u011fa gedilmir. M\u00fcnaqi\u015f\u0259d\u0259 t\u0259r\u0259fsiz olma\u011fa meyilli Almaniya, \u0130ngilt\u0259r\u0259, \u0130srail, \u0130ran, Norve\u00e7 v\u0259.s kimi xeyli sayda d\u00f6vl\u0259tl\u0259r var.<br><br>Bunu ham\u0131 yax\u015f\u0131 bilir ki, Qaraba\u011f problemi h\u0259rbil\u0259\u015fmi\u015f problemdir. Onun t\u0259r\u0259fl\u0259rinin m\u00f6vqel\u0259ri q\u0259tiyy\u0259n uy\u011funla\u015fm\u0131r. Bu da m\u00fcharib\u0259ni qa\u00e7\u0131n\u0131lmaz edir. Faktiki olaraq Erm\u0259nistan Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razil\u0259rin\u0259 g\u00f6z dikib. D\u00fcnyan\u0131 erm\u0259ni ist\u0259yin\u0259 uy\u011fun payla\u015fmaq is\u0259 m\u00fcmk\u00fcn deyil. M\u0259hdud sayl\u0131 erm\u0259ni diasporu ya\u015fayan Va\u015finqton, Moskva, Pekin, \u0130stanbul, Paris, London v\u0259.s kimi \u015f\u0259h\u0259rl\u0259r erm\u0259ni vilay\u0259tl\u0259rinin \u0259yal\u0259t \u015f\u0259h\u0259rl\u0259ri say\u0131lard\u0131. \u00c7\u00fcnki erm\u0259ni x\u0259st\u0259liyinin mahiyy\u0259ti budur. D\u00fcnyada \u0259razil\u0259rin \u201cg\u0259lm\u0259 xalqlar\u0131n ist\u0259yin\u0259 uy\u011fun paylanmas\u0131\u201d fakt\u0131 qeyd\u0259 al\u0131nmay\u0131b. Amma i\u015f\u011fal faktlar\u0131 var. Erm\u0259nisatan\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r i\u015f\u011fal fakt\u0131n\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259nl\u0259rdir. \u00c7\u00fcnki b\u00f6lg\u0259d\u0259 ya\u015fayan erm\u0259ni azl\u0131\u011fa t\u0259klif olunan \u201cmuxtariyy\u0259t \u00f6z\u00fcn\u00fcidar\u0259 insan haqlar\u0131\u201d v\u0259.s kimi humanist t\u0259klifl\u0259ri \u201cmiatsum\u201d t\u0259l\u0259bi il\u0259 r\u0259dd ed\u0259n toplumun ist\u0259yi yet\u0259rinc\u0259 ayd\u0131nd\u0131r. Bel\u0259 \u00e7\u0131x\u0131r ki, 50 minlik bir etnik toplum ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 insident yarad\u0131b m\u00fcst\u0259qillikl\u0259 referendium t\u0259l\u0259b etm\u0259lidir? Rusiya Federasiyas\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n tarix\u0259n i\u015f\u011fala m\u0259ruz qalm\u0131\u015f yerli xalqlar\u0131n ist\u0259kl\u0259rin\u0259 m\u0259h\u0259l qoymayan Rusiyan\u0131n bu problemind\u0259 canf\u0259\u015fanl\u0131\u011f\u0131 qeyri s\u0259mimidir.<br><br><strong>Problemin geostrateji anatomiyas\u0131n\u0131 haz\u0131rlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi ara\u015fd\u0131rmalara ba\u015flanmal\u0131d\u0131r. Problem\u0259 yana\u015fmaq t\u0259rzl\u0259ri f\u0259rqli olan t\u0259\u015fkilat v\u0259 \u00f6lk\u0259l\u0259r qrupla\u015fd\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r.Region d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rimiz v\u0259 perspektivl\u0259r m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259lidir. Qon\u015fu d\u00f6vl\u0259tl\u0259rl\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rimiz\u0259 n\u0259z\u0259r salaq.<\/strong><br><br><br><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/femida.az\/photos\/turkiye05.jpg\"><br><br><br>T\u00fcrkiy\u0259-etnik v\u0259 milli h\u0259d\u0259fl\u0259r bax\u0131m\u0131ndan \u0259n yax\u015f\u0131 t\u0259r\u0259fda\u015f\u0131m\u0131z hesab olunur.Bu g\u00fcn h\u0259rbi kadrlar\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131nda yard\u0131m edir. Xarici siyas\u0259t kursunda birg\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259 bil\u0259rik. Erm\u0259nistan\u0131n v\u0259 Rusiyan\u0131n \u00e7\u0259kindiyi iki mill\u0259t bir d\u00f6vl\u0259t dan\u0131\u015f\u0131qlar da Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lav\u0259 dvindentl\u0259r verir. Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259fi \u00f6z\u00fc d\u0259 bu siyasi faktordan m\u0259har\u0259tl\u0259 istifad\u0259 edir. Az\u0259rbaycan \u00f6z pay\u0131 hesab\u0131na olsa bel\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin \u0259srin m\u00fcqavil\u0259sind\u0259 i\u015ftirak\u00e7\u0131ya \u00e7evirdi. Haz\u0131rda TANAP lahiy\u0259sinin \u0259sas i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131ndand\u0131r. T\u00fcrkiy\u0259 neft-qaz n\u0259qli ed\u0259n tranzit \u00f6lk\u0259y\u0259 \u00e7evrilib. Lakin bunlarla yana\u015f\u0131 erm\u0259nil\u0259rin f\u0259al oldu\u011fu maliyy\u0259 qaynaqlar\u0131na sahib oldu\u011fu v\u0259 parlamentind\u0259 t\u0259msil olundu\u011fu bir \u00f6lk\u0259dir. Almaniya Bundestaq\u0131n\u0131n r\u0259smi m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259 T\u00fcrkiy\u0259-Erm\u0259nistan iqtidsadi ticari \u0259laq\u0259l\u0259ri inki\u015faf ed\u0259n x\u0259tt \u00fczr\u0259 gedir. Haz\u0131rda bu d\u00f6vriyy\u0259y\u0259 250 milyon dollar\u0131 \u00f6t\u00fcr. Erm\u0259ni miqrantlar\u0131n\u0131n Rusiayadan sonra \u0259n \u00e7ox \u00fcz tutdu\u011fu \u00f6lk\u0259dir.<br><br><br><br><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/femida.az\/photos\/iran3.png\"><br><br><br><br>\u0130kinci qon\u015fumuz \u0130ran etnik v\u0259 dini m\u0259zh\u0259b bax\u0131m\u0131ndan yax\u0131n \u00f6lk\u0259 say\u0131l\u0131r. Hadis\u0259nin ilk vaxtlar\u0131nda \u0130ran vasit\u0259\u00e7ilik etm\u0259y\u0259 israrl\u0131 idi. Lakin 8 may 1992-ci ild\u0259 \u0130ran\u0131n plan\u0131n\u0131 ba\u015fa \u00e7atd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn Rusiya \u015eu\u015fan\u0131n i\u015f\u011fal\u0131n\u0131 reala\u015fd\u0131r\u0131rd\u0131. \u0130ran bu \u00fcsulla k\u0259narla\u015fd\u0131r\u0131rd\u0131. El\u00e7ib\u0259yin yaln\u0131\u015f siyas\u0259ti v\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 ya\u015fayan 35 milyonluq Az\u0259rbaycan t\u00fcrk\u00fcn\u00fcn oyan\u0131\u015f qorxusu \u0130ran\u0131 Erm\u0259nistan\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259y\u0259 s\u00f6vq el\u0259di. Erm\u0259nistan \u0130ranla olan s\u0259rh\u0259ddi \u201ch\u0259yat yolu\u201d adland\u0131r\u0131rd\u0131. \u0130ki \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda 36 anla\u015fma v\u0259 24 m\u00fcqavil\u0259 imzaln\u0131b.(he\u00e7 biri indiy\u0259d\u0259k tam yerin\u0259 yetirilm\u0259yib). Prezident \u0130.\u018fliyevin \u0130rana s\u0259f\u0259ri zaman\u0131 \u201cAraz \u00e7ay\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 \u201cXudaf\u0259rin v\u0259 Q\u0131z qalas\u0131\u201d hidro qov\u015faqlar\u0131 v\u0259 su elektrik stansiyas\u0131n\u0131n tikintisinin davam etdirilm\u0259si, istismar\u0131, energetika v\u0259 su ehtiyyatlar\u0131ndan istifad\u0259 haqq\u0131nda\u201d 2016-c\u0131 ilin fevral\u0131nda sazi\u015f imzaland\u0131. Sazi\u015fd\u0259 \u0130ran\u0131n v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u0259 h\u00f6rm\u0259t b\u0259yan edilib. Sazi\u015fi \u0130ran\u0131n m\u00f6vqeyi hesab etm\u0259k olar. \u00c7\u00fcnki C\u0259bray\u0131l rayonu \u0259razisind\u0259ki hidroqov\u015faqdan birg\u0259 istifad\u0259 etm\u0259k niyy\u0259tini \u0130ran t\u0259r\u0259fi b\u0259yan edib.<\/p>\n\n\n\n<p><br>\u0130rana sanksiyalar t\u0259tbiq edildiyi vaxtlar Az\u0259rbaycan prezdentinin: \u201cHe\u00e7 bir \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u00f6vl\u0259t bizim \u0259razimizd\u0259n \u0130rana z\u0259rb\u0259 endirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 ed\u0259 bilm\u0259z \u201c b\u0259yanat\u0131n\u0131 unutmay\u0131blar. \u00c7ox g\u00fcman ki, \u0130ran Az\u0259rbaycan siyas\u0259ytind\u0259 ciddi korrekt\u0259l\u0259r ed\u0259c\u0259kdir.<br><br><br><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/femida.az\/photos\/GURCISTAN.jpg\"><br><br>G\u00fcrc\u00fcstan d\u00f6vl\u0259tinin daha \u00e7ox problemi var. Abxaziya v\u0259 Osetiya probleml\u0259ri il\u0259 yana\u015f\u0131 \u00c7avaxetiyada da etnik-seperatizm \u201coca\u011f\u0131\u201d var. Az\u0259rbaycanda qon\u015fuluq prinsipl\u0259rin\u0259 tam \u0259m\u0259l olunur. Birg\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rilm\u0259s\u0259 d\u0259 GUAM-da t\u0259msil olunurlar. Eyni m\u00f6vqed\u0259n \u00e7\u0131x\u0131\u015f edirl\u0259r. Rusiya il\u0259 sava\u015f d\u00f6n\u0259mind\u0259 Az\u0259rbaycan \u00f6z daxili imkanlar\u0131 hesab\u0131na G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n qaz t\u0259minat\u0131n\u0131 \u00f6d\u0259di.<br><br>Az\u0259rbaycan say\u0259sind\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan bir s\u0131ra beyn\u0259lxalq sazi\u015fl\u0259rin i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131na v\u0259 tranzit \u00f6lk\u0259y\u0259 \u00e7evrilib. Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259fi bu \u00f6lk\u0259nin iqtisadiyyat\u0131na \u0259n \u00e7ox s\u0259rmay\u0259 yat\u0131ran \u00f6lk\u0259l\u0259r s\u0131ras\u0131ndad\u0131r. G\u00fcrc\u00fcstan d\u00f6vl\u0259ti d\u0259 erm\u0259ni seperatizmi v\u0259 terror\u00e7u d\u0259st\u0259l\u0259rind\u0259n z\u0259r\u0259r g\u00f6r\u00fcb. Abxaziyada g\u00fcrc\u00fcl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 qanl\u0131 cinay\u0259tl\u0259r t\u00f6r\u0259d\u0259n qanunsuz \u201cBaqramyan\u201d h\u0259rbi d\u0259st\u0259l\u0259ri erm\u0259ni mudzular\u0131ndan t\u0259\u015fkil edilmi\u015f v\u0259 Rusiya t\u0259r\u0259find\u0259n silahla t\u0259min olunmu\u015fdu. Erm\u0259nistan\u0131n bu \u00f6lk\u0259nin \u0259razil\u0259rin\u0259 d\u0259 iddias\u0131 var .Qaraba\u011f probleminin h\u0259llind\u0259n sonra \u201cgizli erm\u0259ni plan\u0131na\u201d g\u00f6r\u0259 sava\u015f Cavaxetiya b\u00f6lg\u0259sin\u0259 ke\u00e7iril\u0259c\u0259k. Demoqrafiq c\u0259h\u0259td\u0259n Abxaziyan\u0131 \u201ch\u0259zm\u201d ed\u0259n erm\u0259ni seperatizmi bu d\u0259f\u0259 n\u0259z\u0259rini Qara d\u0259niz\u0259 \u00e7\u0131xmaq \u00fc\u00e7\u00fcn Qurya b\u00f6lg\u0259sinin i\u015f\u011fal\u0131na dikib. Acariyada separatizimi oyatmaq v\u0259 b\u00f6lg\u0259nin d\u0259 eyni vaxtda erm\u0259nil\u0259r birg\u0259 m\u00fcbariz\u0259y\u0259 t\u0259hrik edilm\u0259si, bu plana daxildir. Bu plana g\u00f6r\u0259 Abxaziya \u201cKi\u00e7ik Erm\u0259nistan\u201d adland\u0131r\u0131lacaq v\u0259 Qara d\u0259niz vasit\u0259si il\u0259 s\u0259rh\u0259d olacaq. Probleml\u0259rin v\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259n h\u0259d\u0259find\u0259 olma\u011f\u0131m\u0131z bizi daha da yax\u0131nla\u015fd\u0131rd\u0131. H\u0259m d\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 300 mind\u0259n art\u0131q q\u0259dim k\u00f6kl\u0259ri olan soyda\u015flar\u0131m\u0131z ya\u015famaqdad\u0131r.<br><br><br><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/femida.az\/photos\/Qazax%C4%B1stan.gif\"><br><br><br>Qazax\u0131stan v\u0259 T\u00fcrkm\u0259nistan d\u0259niz vasit\u0259si il\u0259 h\u0259ms\u0259rh\u0259d say\u0131lan etnik v\u0259 milli h\u0259d\u0259fl\u0259r bax\u0131m\u0131ndan yax\u0131n say\u0131lan dost v\u0259 qarda\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rdir. Qazax\u0131stan prezidenti N.Nazarbayev h\u0259l\u0259 hadis\u0259l\u0259rin ilk \u00e7a\u011flar\u0131nda Byeltsinl\u0259 b\u00f6lg\u0259y\u0259 s\u0259f\u0259r edib. Son olaylar zaman\u0131 \u0259dal\u0259tli movqeyi il\u0259 \u00e7oxlar\u0131ndan se\u00e7ildi. KTMT-y\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n tan\u0131nm\u0131\u015f s\u0259rh\u0259dl\u0259r\u0259 daxil edilm\u0259sini d\u0259 N.Nazarbayev t\u0259klif etdi .\u0130qtisadi v\u0259 Siyasi \u0259laq\u0259l\u0259rimiz ideal s\u0259viyy\u0259d\u0259dir.<br><br><strong>T\u00fcrkm\u0259nistanla s\u0259rh\u0259d m\u00fcbahis\u0259l\u0259rimiz olsa da m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rimiz normald\u0131r.T\u00fcrkm\u0259nistan xalq\u0131 v\u0259 r\u0259hb\u0259rliyi haqq i\u015find\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259yir.<\/strong><br><br><br><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/femida.az\/photos\/turkmenistan.jpg\"><br><br><br>Rusiya haqq\u0131nda is\u0259 g\u0259li\u015fi g\u00f6z\u0259l s\u00f6zl\u0259r azl\u0131q t\u0259\u015fkil edir. Qaraba\u011f problemi bu \u00f6lk\u0259nin ist\u0259r tarixi, ist\u0259r inzibati, ist\u0259r siyasi v\u0259 ist\u0259rs\u0259 d\u0259 h\u0259rbi bax\u0131m\u0131ndan yaratd\u0131\u011f\u0131 qondarma bir \u0259s\u0259rdir .Qafqada Rusiyas\u0131z erm\u0259ni problemi yoxdur.Birinci sava\u015f\u0131n faktiki i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131 oldu\u011fu bir problem\u0259 \u201cStatus-kvo\u201d donu bi\u00e7\u0259n V.Kazimirov indi bu problemi \u201ch\u0259lli olmayan problem\u201d adland\u0131r\u0131r.S\u0259n dem\u0259 \u201cay\u0131n\u0131n\u201d min oyunu el\u0259 Qaraba\u011f\u0131n ba\u015f\u0131ndad\u0131r. Bu sah\u0259d\u0259 d\u00fcnyan\u0131 \u0259dal\u0259tsiz q\u0259rarlar q\u0259bul etm\u0259y\u0259 zorlayan da Rusiyad\u0131r. T\u0259r\u0259fl\u0259rd\u0259n kim onun \u0259leyhin\u0259 \u00e7\u0131xarsa, g\u00fcnahkar say\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 b\u0259yan edib.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Rusiyan\u0131n Qaraba\u011f m\u00fcnqi\u015f\u0259sind\u0259 rolu bar\u0259d\u0259 g\u0259l\u0259n say\u0131m\u0131zda.<br><br><strong>Ard\u0131 var&#8230;<br><br>Xaqani \u018fd\u0259bo\u011flu<br>AVMV\u0130B M\u0259tbuat Xidm\u0259tinin r\u0259hb\u0259ri.<br><strong><a href=\"http:\/\/www.femida.az\/\">Femida.az<\/a><\/strong><\/strong>(2016-c\u0131 il)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Problemin ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131nda d\u0259yi\u015fm\u0259z bir x\u0259tt var. \u0130st\u0259r tarixi, ist\u0259r h\u0259rbi, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 diplomatik prizmadan yana\u015fd\u0131qda&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":7088,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"class_list":["post-7087","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-sq"],"featured_image_urls":{"full":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/109977526_4147116705359790_2961788415126159593_n.jpg",631,484,false],"thumbnail":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/109977526_4147116705359790_2961788415126159593_n-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/109977526_4147116705359790_2961788415126159593_n-300x230.jpg",300,230,true],"medium_large":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/109977526_4147116705359790_2961788415126159593_n.jpg",631,484,false],"large":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/109977526_4147116705359790_2961788415126159593_n.jpg",631,484,false],"1536x1536":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/109977526_4147116705359790_2961788415126159593_n.jpg",631,484,false],"2048x2048":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/109977526_4147116705359790_2961788415126159593_n.jpg",631,484,false],"covernews-slider-full":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/109977526_4147116705359790_2961788415126159593_n.jpg",631,484,false],"covernews-slider-center":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/109977526_4147116705359790_2961788415126159593_n.jpg",631,484,false],"covernews-featured":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/109977526_4147116705359790_2961788415126159593_n.jpg",631,484,false],"covernews-medium":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/109977526_4147116705359790_2961788415126159593_n-631x380.jpg",540,325,true],"covernews-medium-square":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/109977526_4147116705359790_2961788415126159593_n-631x450.jpg",351,250,true]},"author_info":{"display_name":"Veteran.az","author_link":"https:\/\/veteran.az\/?author=3"},"category_info":"<a href=\"https:\/\/veteran.az\/?cat=9\" rel=\"category\">Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259r<\/a>","tag_info":"Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259r","comment_count":"0","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7087","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7087"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7087\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7089,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7087\/revisions\/7089"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/7088"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7087"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7087"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7087"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}