{"id":6726,"date":"2020-06-24T19:35:51","date_gmt":"2020-06-24T15:35:51","guid":{"rendered":"http:\/\/veteran.az\/?p=6726"},"modified":"2020-06-24T20:54:45","modified_gmt":"2020-06-24T16:54:45","slug":"covid-19-a-yoluxmaga-meyillilik-hansi-qan-qruplarindan-asili-imis","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/veteran.az\/?p=6726","title":{"rendered":"COV\u0130D-19-a yoluxma\u011fa meyillilik hans\u0131 qan qrupundan as\u0131l\u0131 imi\u015f"},"content":{"rendered":"\n<p>M\u0259lumdur ki, COV\u0130D-19 infeksiyas\u0131 insanlar aras\u0131nda yay\u0131lma nisb\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 cinsind\u0259n, ya\u015f\u0131ndan v\u0259 xroniki x\u0259st\u0259likl\u0259rd\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r: ki\u015fil\u0259r qad\u0131nlara, hipertoniyaya v\u0259 diabet\u0259 nisb\u0259t\u0259n daha \u00e7ox meyllidir v\u0259 a\u011f\u0131rla\u015fmalara g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r, balaca u\u015faqlar \u00fc\u00e7\u00fcn is\u0259 koronavirus dem\u0259k olar ki, t\u0259hl\u00fck\u0259li deyil. T\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar infeksiyan\u0131n \u015fidd\u0259tin\u0259 t\u0259sir ed\u0259n faktorlar\u0131 axtarmaqda davam edirl\u0259r. Bel\u0259 faktorlar\u0131 tapma\u011f\u0131n yollar\u0131ndan biri d\u0259 x\u0259st\u0259liyin klinik m\u0259nz\u0259r\u0259sini x\u0259st\u0259nin genetik portreti il\u0259 m\u00fcqayis\u0259 etm\u0259kdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Veteran.az x\u0259b\u0259r verir ki, bu i\u015fi &#171;MedRxiv&#187; tibb jurnal\u0131n\u0131n son m\u0259qal\u0259sind\u0259 ara\u015fd\u0131rmalar\u0131n\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259rini t\u0259svir ed\u0259n m\u00fc\u0259llifl\u0259rin b\u00f6y\u00fck bir qrupu edib. Onlar \u0130taliya v\u0259 \u0130spaniyadan COV\u0130D-19 infeskiyas\u0131na yoluxmu\u015f 1600-d\u0259n \u00e7ox x\u0259st\u0259ni 2200-d\u0259n \u00e7ox sa\u011flam insan\u0131n genomu il\u0259 m\u00fcqayis\u0259 edibl\u0259r, bu zaman onlar aras\u0131nda x\u0259st\u0259liyin daha a\u011f\u0131r formada ke\u00e7ir\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259r d\u0259 var idi.<\/p>\n\n\n\n<p>Bel\u0259 ki, onlar a\u011f ciy\u0259rl\u0259rin s\u00fcni ventilyasiyas\u0131 t\u0259l\u0259b olunurdu. N\u0259tic\u0259d\u0259 DNT-d\u0259 infeksiyan\u0131n inki\u015faf\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 iki zona a\u015fkar edilmi\u015fdir. Birinci s\u0259b\u0259b qan qrupunu t\u0259yin ed\u0259n genl\u0259ri \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdirir. M\u0259lum oldu ki, A (II) qrupu olan x\u0259st\u0259l\u0259rd\u0259 COV\u0130D-19 zaman\u0131 f\u0259sadlar\u0131n ba\u015f verm\u0259si ehtimal\u0131 dig\u0259r qan qruplar\u0131 olan x\u0259st\u0259l\u0259r\u0259 nisb\u0259t\u0259n 1,5 d\u0259f\u0259 y\u00fcks\u0259kdir. 0 (I) qrupu olan x\u0259st\u0259l\u0259r \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 koronavirus infeksiyas\u0131 il\u0259 x\u0259st\u0259xanaya dig\u0259rl\u0259rind\u0259n daha az m\u00fcraci\u0259t etmi\u015fl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>COV\u0130D-19 \u015fidd\u0259ti il\u0259 ba\u011fl\u0131 genomun dig\u0259r, y\u0259ni ikinci s\u0259b\u0259bi \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc xromosomda yerl\u0259\u015f\u0259n ACE2 membran reseptor il\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 olan protein genini v\u0259 immun siqnal z\u00fclallar\u0131na gen reseptorlar\u0131d\u0131r. Virus ACE2 reseptrounu h\u00fcceyr\u0259y\u0259 n\u00fcfuz etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 edir ki, anqiotezinprevratinq adlanan ferment v\u0259 immun z\u00fclallar reseptor anti-virus reaksiyas\u0131na gir\u0259r\u0259k T-h\u00fcceyr\u0259l\u0259rin inki\u015faf\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r. Bu genl\u0259rin b\u0259zi variantlar\u0131 1,77 d\u0259f\u0259 artaraq, COV\u0130D-19 diaqnozunda t\u0259n\u0259ff\u00fcs komplikasiyalar\u0131 ehtimal\u0131n\u0131 art\u0131ra bil\u0259r. Virusun inki\u015faf\u0131 h\u0259m ACE2, h\u0259m d\u0259 immun h\u00fcceyr\u0259l\u0259rin i\u015find\u0259n birba\u015fa as\u0131l\u0131d\u0131r. Bu genl\u0259rin infeksiyaya m\u00fc\u0259yy\u0259n \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259sir etm\u0259si laz\u0131m oldu\u011funu ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u0259k g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 m\u00fcalic\u0259nin effektivliyini art\u0131racaq v\u0259 plazma il\u0259 m\u00fcalic\u0259 \u00fcsulunda yeni yana\u015fmalar\u0131 \u00f6yr\u0259nm\u0259kd\u0259 k\u00f6m\u0259k olacaqd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Nurlan M\u0259mm\u0259dli<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u0259lumdur ki, COV\u0130D-19 infeksiyas\u0131 insanlar aras\u0131nda yay\u0131lma nisb\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 cinsind\u0259n, ya\u015f\u0131ndan v\u0259 xroniki x\u0259st\u0259likl\u0259rd\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r:&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-6726","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-dunya"],"featured_image_urls":{"full":"","thumbnail":"","medium":"","medium_large":"","large":"","1536x1536":"","2048x2048":"","covernews-slider-full":"","covernews-slider-center":"","covernews-featured":"","covernews-medium":"","covernews-medium-square":""},"author_info":{"display_name":"Veteran.az","author_link":"https:\/\/veteran.az\/?author=3"},"category_info":"<a href=\"https:\/\/veteran.az\/?cat=7\" rel=\"category\">D\u00fcnya<\/a>","tag_info":"D\u00fcnya","comment_count":"0","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6726","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6726"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6726\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6730,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6726\/revisions\/6730"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6726"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6726"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6726"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}