{"id":6622,"date":"2020-06-17T03:06:13","date_gmt":"2020-06-16T23:06:13","guid":{"rendered":"http:\/\/veteran.az\/?p=6622"},"modified":"2024-01-27T19:37:31","modified_gmt":"2024-01-27T15:37:31","slug":"m%c9%99s%c9%99di-dadas-muradxanov-f%c9%99dainin-xan%c9%99nd%c9%99-uzvu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/veteran.az\/?p=6622","title":{"rendered":"M\u0259\u015f\u0259di Dada\u015f Muradxanov: &#171;F\u0259dai&#187;nin xan\u0259nd\u0259 \u00fczv\u00fc"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>1906-c\u0131 ilin avqustunda \u015eu\u015fada \u018fhm\u0259d b\u0259y A\u011fayevin ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda &#171;Difai\u201d partiyas\u0131 yarad\u0131ld\u0131. M\u0259rk\u0259zi Komit\u0259si Bak\u0131da yerl\u0259\u015f\u0259n partiya \u0259sas\u0259n Qaraba\u011fda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rirdi. Partiyan\u0131n yaranmas\u0131n\u0131n \u0259sas s\u0259b\u0259bi erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259rinin t\u00fcrk-m\u00fcs\u0259lmanlara qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259tdiyi q\u0131r\u011f\u0131nlar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq idi. <\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>D\u00f6y\u00fc\u015fk\u0259n partiya kimi yaranmas\u0131na v\u0259 rus r\u0259hb\u0259r orqanlar\u0131n\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 bir s\u0131ra q\u0259ti t\u0259dbirl\u0259r ke\u00e7irm\u0259sin\u0259 baxmayaraq, &#171;Difai\u201d partiyas\u0131 yaln\u0131z h\u0259rbi m\u0259qs\u0259dl\u0259r g\u00fcdm\u00fcrd\u00fc. Partiya Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131 erm\u0259ni q\u0131r\u011f\u0131nlar\u0131ndan xilas etm\u0259yi, h\u0259m d\u0259 m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n maarifl\u0259nm\u0259si u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259 aparma\u011f\u0131 \u00f6z\u00fcn\u00fcn ba\u015fl\u0131ca m\u0259qs\u0259di elan etmi\u015fdi. Partiyan\u0131n \u0259n f\u0259al \u015f\u00f6b\u0259l\u0259rind\u0259n biri T\u0259rt\u0259rd\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rirdi. Bu \u015f\u00f6b\u0259nin f\u0259allar\u0131ndan biri M\u0259\u015f\u0259di Dada\u015f Muradxanov idi.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259\u015f\u0259di Dada\u015f Qaraba\u011fda, \u015eu\u015fada tan\u0131nm\u0131\u015f muradxanovlar soyundand\u0131r. Bu soyun ulu babas\u0131 \u015eahm\u0259h\u0259mm\u0259d b\u0259ydir.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/1905.az\/wp-content\/uploads\/2015\/12\/soyqirim.jpg\" alt=\"18-\u044b\u0439 \u043d\u0435\u0441\u0447\u0430\u0441\u0442\u043d\u044b\u0439 \u0433\u043e\u0434\u00bb: \u041a\u0430\u043a 102 \u0433\u043e\u0434\u0430 \u043d\u0430\u0437\u0430\u0434 \u0430\u0440\u043c\u044f\u043d\u0435 \u0438 \u0431\u043e\u043b\u044c\u0448\u0435\u0432\u0438\u043a\u0438 ...\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>\u015eahm\u0259h\u0259mm\u0259d b\u0259yin Muradxan b\u0259y adl\u0131 o\u011flu vard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Muradxan b\u0259y \u015eahm\u0259h\u0259mm\u0259d b\u0259y o\u011flu 1790-c\u0131 ild\u0259 anadan olmu\u015fdu. O, pak Xorasan torpa\u011f\u0131n\u0131, M\u0259\u015fh\u0259di \u2013m\u00fcq\u0259dd\u0259si ziyar\u0259t etmi\u015fdi.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259\u015f\u0259di Muradxan b\u0259y 1856-c\u0131 ild\u0259 v\u0259fat edib.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259\u015f\u0259di Muradxan b\u0259yin t\u00f6r\u0259m\u0259l\u0259ri Muradxanov soyad\u0131n\u0131 da\u015f\u0131y\u0131rd\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259\u015f\u0259di Muradxan b\u0259y D\u00fcrriy\u0259 xan\u0131mla ail\u0259 qurmu\u015fdu. M\u0259mm\u0259d\u0259li b\u0259y, Qas\u0131m b\u0259y, Ta\u011f\u0131 b\u0259y, Babaki\u015fi b\u0259y adl\u0131 o\u011flanlar\u0131 vard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259mm\u0259d\u0259li b\u0259y M\u0259\u015f\u0259di Muradxan b\u0259y o\u011flu 1819-cu ild\u0259 \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 do\u011fulmu\u015fdu. Molla yan\u0131nda oxumu\u015fdu. Ticar\u0259tl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful idi. G\u0259lm\u0259l\u0259r m\u0259h\u0259ll\u0259sinin deputat\u0131 idi. M\u00fcq\u0259dd\u0259s M\u0259kk\u0259yi-m\u00fck\u0259rr\u0259mi ziyar\u0259t etmi\u015fdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Hac\u0131 M\u0259mm\u0259d\u0259li b\u0259yin Dada\u015f b\u0259y, \u015e\u00fck\u00fcr b\u0259y adl\u0131 o\u011flanlar\u0131 vard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Dada\u015f Hac\u0131 M\u0259mm\u0259d\u0259li b\u0259y o\u011flu 1858-ci ild\u0259 \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 d\u00fcnyaya g\u0259lmi\u015fdi. \u0130btidai t\u0259hsilini mollaxanada alm\u0131\u015fd\u0131. Ticar\u0259tl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful idi. Pak Xorasan torpa\u011f\u0131n\u0131, M\u0259\u015fh\u0259di \u2013m\u00fcq\u0259dd\u0259si ziyar\u0259t etmi\u015fdi.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259\u015f\u0259di Dada\u015f Muradxanov T\u0259rt\u0259r stansiyas\u0131na k\u00f6\u00e7m\u00fc\u015fd\u00fc. Bu stansiya qatar dayanaca\u011f\u0131 deyil, \u00e7aparxana dayanaca\u011f\u0131, Yevlax-\u015eu\u015fa \u015fossesind\u0259 bir po\u00e7t duraca\u011f\u0131 idi. C\u0259lil b\u0259y Ba\u011fdadb\u0259yov onun haqq\u0131nda yaz\u0131r: \u201cM\u0259\u015f\u0259di Dada\u015f T\u0259rt\u0259rd\u0259 sakin oldu\u011fundan ona T\u0259rt\u0259r\u00e7i M\u0259\u015f\u0259di Dada\u015f deyirdil\u0259r. Qay\u0259t g\u00f6z\u0259l boya v\u0259 simaya malik olan bu adama t\u0259bi\u0259t iki c\u00fcr g\u00f6z\u0259llik vermi\u015fdi. Birisi simaca g\u00f6z\u0259llik, dig\u0259ri is\u0259, az t\u0259sad\u00fcf edil\u0259n s\u0259s\u201d. [Bax: C\u0259lil b\u0259y Ba\u011fdadb\u0259yov, Xatir\u0259l\u0259r v\u0259 etnoqrafik qeydl\u0259r, Bak\u0131, \u201cQap-Poliqraf\u201d, 2002, s\u0259h. 49]. M\u00fc\u0259llif sonra qeyd edir ki, M\u0259\u015f\u0259di Dada\u015f tacir sinfind\u0259n olsa da, tacirliy\u0259 meyli olmad\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ticari i\u015fl\u0259ri qarda\u015flar\u0131n\u0131n ixtiyar\u0131na buraxaraq, tan\u0131\u015flar\u0131n m\u0259clisl\u0259rind\u0259, toy-d\u00fcy\u00fcnl\u0259rd\u0259 xan\u0259nd\u0259 kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259rdi. M\u0259\u015f\u0259di Dada\u015f\u0131n s\u0259s tembri o q\u0259d\u0259r cazib\u0259dar idi ki, bu s\u0259si e\u015fid\u0259n \u0259n zal\u0131m insan da n\u0131\u00fcv\u0259qq\u0259ti olaraq yum\u015falard\u0131. Haqq\u0131nda olan xatir\u0259l\u0259rd\u0259n birind\u0259 deyilir ki, bir g\u00fcn M\u0259\u015f\u0259di Dada\u015f \u015eu\u015fada \u201c\u0130sa\u201d bula\u011f\u0131nda oxuyark\u0259n \u0259qli heyr\u0259td\u0259 qoyacaq d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 boz b\u00fclb\u00fcll\u0259r a\u011faclara toplan\u0131b sanki s\u0259sl\u0259ri il\u0259 onunla yar\u0131\u015fa \u00e7\u0131xarm\u0131\u015fd\u0131lar. M\u0259\u015f\u0259di Dada\u015f\u0131n s\u0259si il\u0259 \u015feyda b\u00fclb\u00fcll\u0259rin n\u0259vas\u0131 me\u015f\u0259ni ayr\u0131 bir r\u0259ng\u0259 sal\u0131b, guya ki, b\u00fct\u00fcn kainat ruh qidas\u0131 il\u0259 dolu olub, insan h\u0259yat\u0131nda he\u00e7 bir q\u0259m v\u0259 k\u0259d\u0259r olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rirdi. O vaxtlar yay f\u0259sli \u015eu\u015faya topla\u015fm\u0131\u015f m\u00fc\u0259lliml\u0259r fa\u011f\u0131r (kas\u0131b) \u015fagirdl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn iki \u00fc\u00e7 d\u0259f\u0259 teatr tama\u015fas\u0131 ver\u0259rdil\u0259r. Teatr erm\u0259ni hiss\u0259sind\u0259 oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn erm\u0259nil\u0259r d\u0259 tama\u015faya \u00e7ox g\u0259l\u0259rdi. T\u0259n\u0259ff\u00fcs vaxt\u0131 M\u0259\u015f\u0259di Dada\u015f oxuyard\u0131. Tama\u015fa\u00e7\u0131lar\u0131n, x\u00fcsusil\u0259 erm\u0259ni t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rinin t\u0259kidli sifari\u015fl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 t\u0259n\u0259ff\u00fcs bir saata kimi davam ed\u0259rdi. (Faktdan g\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, erm\u0259nil\u0259r Qaraba\u011fda \u00f6z milli teatr v\u0259 musiqisini yox, m\u0259hz Az\u0259rbaycan mu\u011famlar\u0131n\u0131 v\u0259 teatr tama\u015falar\u0131n\u0131 dinl\u0259yirdil\u0259r). Bu kimi m\u0259clisl\u0259rd\u0259 M\u0259\u015f\u0259di Dada\u015f musiqi ilah\u0259si idi. Mu\u011famatlardan \u201cBayat\u0131-\u015eiraz\u201d, \u201cBayat\u0131-K\u00fcrd\u201d, \u201cSar\u0259nc\u201d v\u0259 \u201cGilayi\u201dni kims\u0259 r\u0259\u011fb\u0259t etm\u0259z d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 oxuyurdu. S\u0259si d\u00f6\u015f s\u0259si olub l\u0259hn v\u0259 z\u0259ngul\u0259si insanlar\u0131 valeh v\u0259 heyran ed\u0259c\u0259k d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 idi.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/1905.az\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/1918.jpg\" alt=\"18-\u044b\u0439 \u043d\u0435\u0441\u0447\u0430\u0441\u0442\u043d\u044b\u0439 \u0433\u043e\u0434\u00bb: \u041a\u0430\u043a 102 \u0433\u043e\u0434\u0430 \u043d\u0430\u0437\u0430\u0434 \u0430\u0440\u043c\u044f\u043d\u0435 \u0438 \u0431\u043e\u043b\u044c\u0448\u0435\u0432\u0438\u043a\u0438 ...\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>M\u0259\u015f\u0259di Dada\u015f Muradxanov d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn m\u0259\u015fhur \u015fairi v\u0259 xan\u0259nd\u0259si M\u0259\u015f\u0259di M\u0259h\u0259mm\u0259d B\u00fclb\u00fcll\u0259 (Cabbar Qarya\u011fd\u0131o\u011flunun b\u00f6y\u00fck qarda\u015f\u0131 il\u0259), Seyid \u015eu\u015finski v\u0259 ba\u015fqa xan\u0259nd\u0259l\u0259rl\u0259 yax\u0131ndan dostluq edir, g\u0259nc v\u0259 istedadl\u0131 musiqi\u00e7il\u0259rin yeti\u015fib-p\u00fcxt\u0259l\u0259\u015fm\u0259sind\u0259 m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131rd\u0131. Seyid \u015eu\u015finski xatir\u0259l\u0259rind\u0259 ustad\u0131n\u0131n ad\u0131n\u0131 d\u0259rin h\u00f6rm\u0259t v\u0259 m\u0259h\u0259bb\u0259t hissi il\u0259 \u00e7\u0259kir: \u201c1907-ci ilin yay g\u00fcnl\u0259rinin birind\u0259 Qaryagind\u0259 qapan\u00e7\u0131 M\u0259\u015f\u0259di Qulunun o\u011flu B\u0259hram\u0131n toyu idi. H\u0259min m\u0259clis\u0259 Qaraba\u011f\u0131n bir \u00e7ox yerl\u0259rind\u0259n, o c\u00fcml\u0259d\u0259n, \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rind\u0259n d\u0259 \u00e7ox qonaq d\u0259\u2019v\u0259t edilmi\u015fdi. Qonaqlar\u0131n i\u00e7\u0259risind\u0259 \u0259mim Seyid\u0259li d\u0259 var idi. M\u0259n d\u0259 h\u0259min m\u0259clis\u0259 \u0259miml\u0259 getmi\u015fdim. Biz m\u0259clis\u0259 gir\u0259nd\u0259 xan\u0259nd\u0259 Ke\u00e7\u0259\u00e7i o\u011flu M\u0259h\u0259mm\u0259d \u201cSar\u0259nc\u201d oxuyurdu. O, \u0259mimi, M\u0259\u015f\u0259di M\u0259h\u0259mm\u0259di, M\u0259\u015f\u0259di Dada\u015f\u0131 v\u0259 ba\u015fqa qonaqlar\u0131 g\u00f6r\u0259nd\u0259:<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Xo\u015f amadi ke, xo\u015f am\u0259d m\u0259ra ze am\u0259d\u0259n\u0259t,<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Hezar cane-gerami f\u0259daye h\u0259r q\u0259d\u0259m\u0259t.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>(<strong><em>Sizin g\u0259lm\u0259yiniz m\u0259n\u0259 xo\u015f g\u0259ldi. Min can\u0131m olayd\u0131 ki, h\u0259r q\u0259d\u0259m atanda Sizin yolunuzda qurban ed\u0259ydim<\/em><\/strong>)-s\u00f6zl\u0259ri il\u0259 bizi qar\u015f\u0131lad\u0131. Ke\u00e7\u0259\u00e7i \u201cSar\u0259nc\u201d oxuduqdan sonra toyda \u0259yl\u0259\u015f\u0259nl\u0259r m\u0259nim oxuma\u011f\u0131m\u0131 t\u0259l\u0259b etdil\u0259r. Bu hadis\u0259 \u0259mimi h\u0259m t\u0259\u0259cc\u00fcbl\u0259ndirdi, h\u0259m d\u0259 sevindirdi. \u00c7\u00fcnki o vaxta kimi \u0259mim m\u0259nim s\u0259simi e\u015fitm\u0259mi\u015fdi. S\u00f6hb\u0259t\u0259 qar\u0131\u015fan \u018fr\u0259bo\u011flu \u0130smay\u0131l \u0259mim\u0259 dedi:<\/p>\n\n\n\n<p>&#8212; M\u0259\u015f\u0259di Seyid\u0259li! Qoy qarda\u015f balas\u0131 Ke\u00e7\u0259\u00e7inin yan\u0131nda otursun.<\/p>\n\n\n\n<p>Tarz\u0259n tar\u0131, kaman\u00e7a\u00e7\u0131 kaman\u00e7an\u0131 \u201cQatar\u201d \u00fcst\u00fcnd\u0259 k\u00f6kl\u0259dil\u0259r. Ke\u00e7\u0259\u00e7i qaval\u0131n\u0131 m\u0259n\u0259 ver\u0259nd\u0259, do\u011frusu, \u00f6z\u00fcm\u00fc itirdim. Bunu g\u00f6r\u0259n b\u00f6y\u00fck xan\u0259nd\u0259 m\u0259n\u0259 toxtaql\u0131q verib dedi:<\/p>\n\n\n\n<p>&#8212; Qorxma, \u00fcr\u0259kl\u0259 oxu!<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259n \u201cQatar\u201d\u0131 \u201c\u00dczzal\u201d p\u0259rd\u0259sind\u0259 s\u00fcr\u0259kli z\u0259ngul\u0259l\u0259rl\u0259 bitirdikd\u0259 m\u0259clisi alq\u0131\u015f s\u0259dalar\u0131 b\u00fcr\u00fcd\u00fc. Ham\u0131 \u0259mimi v\u0259 m\u0259ni t\u0259brik etdi. X\u00fcsusil\u0259, M\u0259\u015f\u0259di M\u0259h\u0259mm\u0259d il\u0259 M\u0259\u015f\u0259di Dada\u015f\u0131n sevincinin h\u0259ddi yox idi. Onlar \u0259mim\u0259 m\u0259sl\u0259h\u0259t g\u00f6rd\u00fcl\u0259r ki, \u015eu\u015faya qay\u0131danda m\u0259ni d\u0259 \u00f6z\u00fc il\u0259 \u015f\u0259h\u0259r\u0259 apars\u0131n. Bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcnd\u0259n sonra Seyid\u0259li m\u0259ni \u015eu\u015faya apard\u0131\u201d. [Firudin \u015eu\u015finski, Az\u0259rbaycan xalq musiqi\u00e7il\u0259ri, Bak\u0131, \u201cYaz\u0131\u00e7\u0131\u201d, 1985, s\u0259h.324-325].<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259\u015f\u0259di Dada\u015f Seyid \u015eu\u015finskiy\u0259 \u015eu\u015fada d\u0259y\u0259rli m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259r verdi, onun inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lind\u0259n g\u0259l\u0259ni el\u0259di, xan\u0259nd\u0259 kimi yeti\u015fm\u0259sind\u0259 m\u00fch\u00fcm k\u00f6m\u0259klik g\u00f6st\u0259rdi.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259\u015f\u0259di Dada\u015f Muradxanov \u015eu\u015fada, Bak\u0131da v\u0259 ba\u015fqa \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rd\u0259 tama\u015faya qoyulan s\u0259hn\u0259 \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259, xeyriyy\u0259 t\u0259dbirl\u0259rind\u0259, \u0259d\u0259bi-b\u0259dii m\u0259clisl\u0259rd\u0259 h\u0259m xan\u0259nd\u0259 kimi i\u015ftirak edir, h\u0259m d\u0259 bu i\u015fl\u0259rin t\u0259\u015fkilind\u0259 \u00f6z maddi k\u00f6m\u0259yini \u0259sirg\u0259mirdi. Bu s\u0259xav\u0259tli v\u0259 geni\u015fq\u0259lbli xan\u0259nd\u0259 kas\u0131b adamlar\u0131n m\u0259clisl\u0259rind\u0259 toy sahibind\u0259n d\u0259 he\u00e7 n\u0259 alm\u0131rd\u0131, \u00fcst\u0259lik, imkan\u0131 \u00e7atd\u0131\u011f\u0131 q\u0259d\u0259r \u00f6z\u00fc maddi k\u00f6m\u0259k g\u00f6st\u0259rirdi. O, g\u00f6rd\u00fcy\u00fc i\u015fin m\u00fcqabilind\u0259 imkans\u0131zlardan n\u0259s\u0259 alma\u011f\u0131 \u00f6z\u00fcn\u0259 eyib sayard\u0131. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 alic\u0259nabl\u0131\u011f\u0131na, \u0259lia\u00e7\u0131ql\u0131\u011f\u0131na, m\u0259rdliyin\u0259, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, xarakterind\u0259ki b\u00fct\u00fcn insani keyfiyy\u0259tl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 el-oba aras\u0131nda M\u0259\u015f\u0259di Dada\u015f\u0131n b\u00f6y\u00fck h\u00f6rm\u0259ti vard\u0131. M\u00fcasirl\u0259ri yaz\u0131rlar ki, xarici g\u00f6z\u0259lliyi il\u0259 daxili g\u00f6z\u0259lliyi bir-birini tamamlayan bu xan\u0259nd\u0259ni o d\u00f6vrd\u0259 toylar\u0131n zin\u0259ti, m\u0259clisl\u0259rin yara\u015f\u0131\u011f\u0131 hesab edirdil\u0259r. M\u00fcasirl\u0259rinin biri d\u0259 deyirdi ki, Allah-t\u0259ala M\u0259\u015f\u0259di Dada\u015fa iki g\u00f6z\u0259llik vermi\u015fdi: biri simaca g\u00f6z\u0259llik, biri d\u0259 xan\u0259nd\u0259l\u0259rd\u0259 az-az t\u0259sad\u00fcf olunan g\u00f6z\u0259l s\u0259s. G\u00f6rk\u0259mli teatr xadimi, respublikan\u0131n \u0259m\u0259kdar artisti C\u0259lil b\u0259y Ba\u011fdadb\u0259yov M\u0259\u015f\u0259di Dada\u015f Muradxanovu bel\u0259 xat\u0131rlay\u0131r v\u0259 xarakteriz\u0259 edirdi: \u201cM\u0259\u015f\u0259di Dada\u015fda olan s\u0259s tempri o q\u0259d\u0259r cazib\u0259li idi ki, onun s\u0259sini e\u015fid\u0259n \u0259n zal\u0131m adam m\u00fcv\u0259qq\u0259ti d\u0259 olsa, yum\u015fal\u0131rd\u0131. Bir d\u0259f\u0259 M\u0259\u015f\u0259di Dada\u015f Isa bula\u011f\u0131nda oxuyark\u0259n \u0259qli heyr\u0259td\u0259 qoyacaq d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 boz b\u00fclb\u00fcll\u0259r a\u011faclara topla\u015f\u0131b, sanki o ecazl\u0131 s\u0259s il\u0259 yar\u0131\u015fa \u00e7\u0131xm\u0131\u015fd\u0131lar. M\u0259\u015f\u0259di Dada\u015f\u0131n s\u0259si il\u0259 \u015feyda b\u00fclb\u00fcll\u0259rin n\u0259vaz\u0131 me\u015f\u0259ni ayr\u0131 bir \u00e7\u0259nd\u0259 sal\u0131b, b\u00fct\u00fcn kainat ruh qidas\u0131 il\u0259 dolu olub, insan h\u0259yat\u0131nda he\u00e7 bir q\u0259m v\u0259 k\u0259d\u0259r olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rirdi. M\u0259clisl\u0259rd\u0259 M\u0259\u015f\u0259di Dada\u015f musiqi ilahisi idi. Mu\u011famatlardan \u201cBayat\u0131-\u015eiraz\u201d, \u201cBayat\u0131-k\u00fcrd\u201d, \u201cSar\u0259nc\u201d v\u0259 \u201cGilayi\u201dni kims\u0259 z\u0259kaf\u0259t-konkurensiya ed\u0259m\u0259z d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 oxuyurdu. S\u0259si d\u00f6\u015f s\u0259si idi, r\u0259hn v\u0259 z\u0259ngul\u0259si insanlar\u0131 valeh v\u0259 heyran ed\u0259c\u0259k d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 idi. \u201cGilayi\u201dd\u0259 oxudu\u011fu bir ne\u00e7\u0259 b\u0259ndl\u0259ri qeyd edir\u0259m:<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0130lahi, yand\u0131 can\u0131m, yand\u0131 can\u0131m,<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Niy\u0259 namehriband\u0131r mehriban\u0131m.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>G\u00fcl\u00fcstanda s\u0259n\u0259 b\u0259nz\u0259r g\u00fcl olmaz,<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>G\u00fcl e\u015fqind\u0259 m\u0259nim t\u0259k b\u00fclb\u00fcl olmaz\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong> [C\u0259lil b\u0259y Ba\u011fdadb\u0259yov, Xatir\u0259l\u0259r v\u0259 etnoqrafik qeydl\u0259r, Bak\u0131, \u201cQap-Poliqraf\u201d, 2002, s\u0259h. 49-50]<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/nashaarmenia.info\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/dashnak-bolshevik.jpg\" alt=\"\u0418\u0441\u0442\u043e\u0440\u0438\u044f \u0441\u043e\u0437\u0434\u0430\u043d\u0438\u044f \u0433\u043e\u0441\u0443\u0434\u0430\u0440\u0441\u0442\u0432\u0430 \u0410\u0437\u0435\u0440\u0431\u0430\u0439\u0434\u0436\u0430\u043d \u0432 1918 \u0433\u043e\u0434\u0443. - \u041d\u0430\u0448\u0430 \u0410\u0440\u043c\u0435\u043d\u0438\u044f\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>M\u0259\u015f\u0259di Dada\u015f Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 \u00e7ox oldu\u011fundan bu \u00f6lk\u0259l\u0259rin m\u0259d\u0259ni h\u0259yat\u0131na d\u0259rind\u0259n b\u0259l\u0259d idi. O, m\u00fcxt\u0259lif \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rd\u0259 qrammafon vallar\u0131 buraxan s\u0259hmdar \u015firk\u0259tl\u0259rl\u0259, c\u0259miyy\u0259tl\u0259rl\u0259 \u0259laq\u0259 saxlad\u0131\u011f\u0131ndan XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycan xan\u0259nd\u0259l\u0259rinin v\u0259 musiqi\u00e7il\u0259rinin ifalar\u0131n\u0131n vala yaz\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f v\u0259 buna nail olmu\u015fdu.<\/p>\n\n\n\n<p>Respublikan\u0131n xalq artisti Xan \u015eu\u015finski deyirdi ki, \u201cBayat\u0131-\u015eiraz\u201d\u0131 M\u0259\u015f\u0259di Dada\u015f Muradxanov kimi oxuyan ikinci bir xan\u0259nd\u0259 yeti\u015fm\u0259yib. Xan\u0259nd\u0259nin repertuar\u0131nda \u0259sas yeri bu mu\u011fam tutmu\u015f v\u0259 onu b\u00f6y\u00fck s\u0259n\u0259tkarl\u0131qla ifa etmi\u015fdir. M\u0259\u015f\u0259di Dada\u015f Muradxanov \u201cCahargah\u201d, \u201cBayat\u0131-k\u00fcrd\u201d, \u201cRast\u201d, \u201cHumayun\u201d mu\u011famlar\u0131n\u0131n da \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus ifa\u00e7\u0131s\u0131 olmu\u015fdur.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259\u015f\u0259di Dada\u015f Muradxanov \u201cDifai\u201d partiyas\u0131n\u0131n \u00fczv\u00fc idi. M\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259 yaz\u0131l\u0131r ki, T\u0259rt\u0259rd\u0259 partiya \u015f\u00f6b\u0259sin\u0259 M\u0259\u015f\u0259di Alim \u0130smay\u0131lov, M\u0259\u015f\u0259di Dada\u015f Muradxanov, M\u0259\u015f\u0259di F\u0259rhad V\u0259lib\u0259yov, M\u0259\u015f\u0259di Muxtar K\u0259rb\u0259lay\u0131 \u0130bad o\u011flu ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131q edirdi. \u015e\u00f6b\u0259nin t\u0259bli\u011fat\u00e7\u0131lar\u0131 M\u0259\u015f\u0259di Muxtar Zeynalov, Hac\u0131 \u0130brahim \u0130smay\u0131lov, K\u0259rb\u0259lay\u0131 Mahmud \u0130smay\u0131lov, M\u0259\u015f\u0259di R\u00fcst\u0259m Muradxanov, M\u0259\u015f\u0259di \u018fli Dada\u015fov idi. <strong>[\u0414\u043e\u043a\u0443\u043c\u0435\u043d\u0442\u044b \u043f\u043e \u0440\u0443\u0441\u0441\u043a\u043e\u0439 \u043f\u043e\u043b\u0438\u0442\u0438\u043a\u0435 \u0432 \u0417\u0430\u043a\u0430\u0432\u043a\u0430\u0437\u044c\u0435, \u0441. 22. ].<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259\u015f\u0259di Dada\u015f Muradxanov 1930-cu ild\u0259 v\u0259fat edib.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Hans\u0131 s\u0259n\u0259ti se\u00e7m\u0259yind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq v\u0259t\u0259n v\u0259 mill\u0259t qeyr\u0259ti \u00e7\u0259k\u0259n\u0259 zaval yoxdur. Qalan is\u0259 zavall\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u018fnv\u0259r \u00c7ingizo\u011flu, jurnalist-etnoqraf<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1906-c\u0131 ilin avqustunda \u015eu\u015fada \u018fhm\u0259d b\u0259y A\u011fayevin ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda &#171;Difai\u201d partiyas\u0131 yarad\u0131ld\u0131. M\u0259rk\u0259zi Komit\u0259si Bak\u0131da&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-6622","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-cmiyyt"],"featured_image_urls":{"full":"","thumbnail":"","medium":"","medium_large":"","large":"","1536x1536":"","2048x2048":"","covernews-slider-full":"","covernews-slider-center":"","covernews-featured":"","covernews-medium":"","covernews-medium-square":""},"author_info":{"display_name":"Veteran.az","author_link":"https:\/\/veteran.az\/?author=3"},"category_info":"<a href=\"https:\/\/veteran.az\/?cat=6\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","tag_info":"C\u0259miyy\u0259t","comment_count":"0","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6622","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6622"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6622\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6624,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6622\/revisions\/6624"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6622"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6622"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6622"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}