{"id":6295,"date":"2020-05-27T19:45:01","date_gmt":"2020-05-27T15:45:01","guid":{"rendered":"http:\/\/veteran.az\/?p=6295"},"modified":"2020-05-27T19:45:03","modified_gmt":"2020-05-27T15:45:03","slug":"bir-s%c9%99klin-tarixc%c9%99si-23-yasli-m%c9%99h%c9%99mm%c9%99d-%c9%99min-h%c9%99l%c9%99-gozl%c9%99rd%c9%99-k%c9%99d%c9%99r-yox-umid-var","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/veteran.az\/?p=6295","title":{"rendered":"Bir \u015f\u0259klin TAR\u0130X\u00c7\u018fS\u0130: 23 ya\u015fl\u0131 M\u0259h\u0259mm\u0259d \u018fmin &#8212; H\u0259l\u0259 g\u00f6zl\u0259rd\u0259 k\u0259d\u0259r yox, \u00fcmid var&#8230;"},"content":{"rendered":"\n<p>Sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin banil\u0259rind\u0259n olmu\u015f M\u0259h\u0259mm\u0259d \u018fmin R\u0259sulzad\u0259nin g\u0259nclik \u015f\u0259kli yay\u0131l\u0131b v\u0259 bu, b\u00f6y\u00fck izl\u0259yici k\u00fctl\u0259si t\u0259r\u0259find\u0259n maraqla qar\u015f\u0131lan\u0131b.<br><br><strong>Modern.az<\/strong>&nbsp;sayt\u0131n\u0131n&nbsp;<strong>\u201cBir \u015f\u0259klin tarix\u00e7\u0259si\u201d<\/strong>&nbsp;rubrikas\u0131nda t\u0259qdim etdiyi bud\u0259f\u0259ki foto&nbsp;el\u0259 o \u015f\u0259kildir \u2013 g\u0259nc R\u0259sulzad\u0259nin \u0259ksi&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p><br>Zaman 1907-ci il. M\u0259kan Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259ri&#8230; 23 ya\u015fl\u0131 M\u0259h\u0259mm\u0259d \u018fmin R\u0259sulzad\u0259&#8230; C\u00fcmhuriyy\u0259t\u0259 11 il qal\u0131b h\u0259l\u0259. Bak\u0131da ba\u015flay\u0131b Ankarada bit\u0259n \u015f\u0259r\u0259fli yolun qaynar d\u00f6n\u0259ml\u0259ri h\u0259l\u0259 qabaqd\u0131d\u0131r. H\u0259l\u0259 g\u00f6zl\u0259rd\u0259 k\u0259d\u0259r yox, \u00fcmid var&#8230;<br><br>Cumhuriyy\u0259t d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn ara\u015fd\u0131r\u0131c\u0131s\u0131 Dilq\u0259m \u018fhm\u0259d bildirib ki, bu \u015f\u0259kil \u201cNicat\u201d c\u0259miyy\u0259tinin toplu fotosundan k\u0259silib v\u0259 Tural H\u00fcseyn t\u0259r\u0259find\u0259n pe\u015f\u0259karcas\u0131na r\u0259ngl\u0259nib&#8230;<br><br>&#171;Nicat\u201d c\u0259miyy\u0259ti 1906-c\u0131 il mart\u0131n 9-da Bak\u0131da t\u0259sis olunmu\u015fdu. Ziyal\u0131lar\u0131n, el\u0259c\u0259 d\u0259 z\u0259ngin i\u015f adamlar\u0131n\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc v\u0259 maddi d\u0259st\u0259yi il\u0259 yarad\u0131lan qurumun m\u0259ram v\u0259 m\u0259qs\u0259di ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 azt\u0259minatl\u0131, imkans\u0131z u\u015faqlar\u0131n t\u0259hsil almalar\u0131na yard\u0131m etm\u0259k idi.<br><br>M\u0259h\u0259mm\u0259d \u018fmin R\u0259sulzad\u0259, M\u0259mm\u0259d\u0259li b\u0259y S\u0259limb\u0259yov, H\u0259s\u0259n b\u0259y A\u011fayev, Qas\u0131m Qas\u0131mov, \u0130sa b\u0259y A\u015furb\u0259yov, \u018flim\u0259rdan b\u0259y Top\u00e7uba\u015fov kimi ziyal\u0131lar\u0131 \u0259traf\u0131nda c\u0259m ed\u0259n c\u0259miyy\u0259tin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc v\u0259 d\u0259st\u0259yi il\u0259 1906-1910-cu ill\u0259rd\u0259 G\u0259nc\u0259d\u0259 &#171;M\u0259dr\u0259seyi-ruhani\u201d, L\u0259nk\u0259randa &#171;Behc\u0259t\u201d, A\u011fda\u015fda &#171;Dar\u00fclf\u0259nn\u201d, \u015eamax\u0131da a\u00e7\u0131lan &#171;\u00dcx\u00fcvv\u0259t\u201d adl\u0131 m\u0259kt\u0259bl\u0259rin t\u0259dris v\u0259saitl\u0259ri il\u0259 t\u0259minat\u0131 daim diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 saxlan\u0131l\u0131b. C\u0259miyy\u0259tin n\u0259zdind\u0259 pedaqoji \u0259d\u0259biyyat b\u00f6lm\u0259si yarad\u0131laraq Az\u0259rbaycan dilinin orfoqrafiyas\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 i\u015f apar\u0131l\u0131b.<br><br>B\u00f6y\u00fckl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn ax\u015fam kurslar\u0131 a\u00e7\u0131l\u0131b v\u0259 onun da o d\u00f6vrd\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259ti az olmay\u0131b. Bununla ba\u011fl\u0131 1907-ci ild\u0259 c\u0259miyy\u0259tin illik hesabat\u0131nda bildirilirdi ki, ax\u015fam kurslar\u0131n\u0131n 300 n\u0259f\u0259r\u0259d\u0259k dinl\u0259yicisi olub. \u00dc\u00e7 qrupda (bisavad, az savadl\u0131 v\u0259 savadl\u0131) f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n kurslarda Az\u0259rbaycan v\u0259 rus dill\u0259ri il\u0259 yana\u015f\u0131, riyaziyyat f\u0259nni d\u0259 t\u0259dris edilib.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u0259miyy\u0259tin 4-c\u00fc rus-tatar m\u0259kt\u0259bind\u0259 \u018fli Terequlovun r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda h\u0259ft\u0259d\u0259 bir g\u00fcn olmaqla, \u00fc\u00e7saatl\u0131q c\u00fcm\u0259 kurslar\u0131 da t\u0259\u015fkil olunub. &#171;Nicat\u201d\u0131n x\u0259tti il\u0259 a\u00e7\u0131lan \u00fcmumi qira\u0259txana v\u0259 kitabxanalarda h\u0259m\u00e7inin gigiyena v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif x\u0259st\u0259likl\u0259r haqq\u0131nda m\u00fchazir\u0259l\u0259r oxunub.<\/p>\n\n\n\n<p>&#171;Nicat\u201d\u0131n t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 1906-c\u0131 il 15-18 avqust tarixind\u0259 Bak\u0131da Az\u0259rbaycan m\u00fc\u0259lliml\u0259rinin ilk qurultay\u0131 ke\u00e7irilib ki, bunun da \u00f6lk\u0259d\u0259 maarif\u00e7ilik h\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259sind\u0259 m\u00fch\u00fcm rolu olub. Burada bir \u00e7ox m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, Zaqafqaziya M\u00fc\u0259lliml\u0259r Seminariyas\u0131 Az\u0259rbaycan \u015f\u00f6b\u0259sinin M\u00fc\u0259lliml\u0259r Seminariyas\u0131na \u00e7evrilm\u0259si v\u0259 orada Az\u0259rbaycan dilinin \u0259sas f\u0259nn kimi t\u0259drisi, m\u00fcs\u0259lman m\u00fc\u0259lliml\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn pedaqoji kurslar\u0131n t\u0259\u015fkil edilm\u0259si t\u0259l\u0259bl\u0259ri g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259tirilib.<br><br>Milli m\u0259d\u0259niyy\u0259tin inki\u015faf\u0131n\u0131 f\u0259aliyy\u0259tinin prioritetl\u0259rind\u0259n birin\u0259 \u00e7evir\u0259n c\u0259miyy\u0259tin n\u0259zdind\u0259 t\u0259\u015fkil olunan teatr b\u00f6lm\u0259si H\u00fcseyn \u018fr\u0259blinski, Abbas Mirz\u0259 \u015e\u0259rifzad\u0259, Mirz\u0259a\u011fa \u018fliyev, Sidqi Ruhulla kimi d\u00f6vr\u00fcn m\u0259\u015fhur aktyorlar\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131, s\u0259hn\u0259 s\u0259n\u0259tinin bir \u00e7ox h\u0259v\u0259skarlar\u0131n\u0131 \u00f6z \u0259traf\u0131nda toplama\u011f\u0131 bacar\u0131b. Maraql\u0131 m\u0259qamlardan biri d\u0259 \u0259ld\u0259 edil\u0259n v\u0259saitin ehtiyac i\u00e7\u0259risind\u0259 oxuyan \u015fagirdl\u0259r aras\u0131nda b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fclm\u0259si idi.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Ta\u011f\u0131yev teatr\u0131nda \u00dczeyir b\u0259y Hac\u0131b\u0259ylinin &#171;Leyli v\u0259 M\u0259cnun\u201d operas\u0131n\u0131n bu c\u0259miyy\u0259tin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 (1908-ci il) g\u00f6st\u0259rilib. Bununla da m\u00fcs\u0259lman \u015e\u0259rqind\u0259 opera s\u0259n\u0259tinin \u0259sas\u0131 qoyulub.<\/p>\n\n\n\n<p><br>C\u0259miyy\u0259tin 14 n\u0259f\u0259rd\u0259n ibar\u0259t olan qad\u0131nlar \u015furas\u0131n\u0131n f\u0259aliyy\u0259ti d\u0259 yadda\u015flarda ya\u015fay\u0131r. S\u0259n\u0259dl\u0259rd\u0259n m\u0259lum olur ki, 1908-ci il oktyabr ay\u0131n\u0131n 26-da tan\u0131nm\u0131\u015f ziyal\u0131 qad\u0131nlar &#8212; H\u0259nif\u0259 M\u0259likova, R\u00fcbab\u0259 Qas\u0131mova, X\u0259dic\u0259 \u018flib\u0259yova, \u018fmin\u0259 \u018ff\u0259ndiyeva, \u015e\u0259rqiyy\u0259 Axundova, S\u0259kin\u0259 Axundova, S\u0259bir\u0259 \u018fbd\u00fclr\u0259hmanova, Sara V\u0259zirova, \u018fmin\u0259 Tanr\u0131quliyeva, Xur\u015fud V\u0259zirova, S\u0259lt\u0259n\u0259t \u018fmircanova, R\u0259hil\u0259 Hac\u0131babab\u0259yova, Q\u0259ribsultan Xanlarova v\u0259 Ay\u015f\u0259 Hac\u0131qas\u0131mova &#171;Nicat\u201d maarif c\u0259miyy\u0259tinin qad\u0131n \u015f\u00f6b\u0259sini a\u00e7maq bar\u0259d\u0259 q\u0259rar q\u0259bul edibl\u0259r. \u015e\u00f6b\u0259nin qar\u015f\u0131s\u0131nda duran \u0259sas v\u0259zif\u0259 t\u0259hsil almaq ist\u0259y\u0259n m\u00fcs\u0259lman q\u0131zlara k\u00f6m\u0259k etm\u0259k idi. C\u0259miyy\u0259tin \u00fczv\u00fc X\u0259dic\u0259 \u018flib\u0259yova is\u0259 1911-ci ild\u0259 &#171;\u0130\u015f\u0131q\u201d adl\u0131 q\u0259zetin redaktoru olub. Az\u0259rbaycan qad\u0131nlar\u0131n\u0131n h\u0259yat\u0131nda, xeyriyy\u0259 c\u0259miyy\u0259tl\u0259rinin i\u015find\u0259 yax\u0131ndan i\u015ftirak ed\u0259n &#171;\u0130\u015f\u0131q\u201d q\u0259zetinin ilk say\u0131 1911-ci il yanvar\u0131n 22-d\u0259 \u00e7\u0131x\u0131b v\u0259 1912-ci ilin sonunad\u0259k 68 n\u00f6mr\u0259si burax\u0131l\u0131b. Q\u0259zetin &#171;T\u0259limi-nisvan\u201d (&#171;Qad\u0131nlar\u0131n t\u0259limi\u201d), &#171;V\u0259zayefe-beytiyy\u0259\u201d (&#171;M\u0259i\u015f\u0259t m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri\u201d), &#171;H\u00fcquqi-m\u00fcsl\u00fcm\u0259\u201d (&#171;M\u00fcs\u0259lman qad\u0131n\u0131n\u0131n h\u00fcququ\u201d v\u0259 ya &#171;Bac\u0131lar\u0131ma bir ne\u00e7\u0259 s\u00f6z\u201d), t\u0259bab\u0259t\u0259, \u0259d\u0259biyyata, evdarl\u0131\u011fa aid rubrikalarla yana\u015f\u0131, &#171;X\u0259b\u0259rl\u0259r\u201d, &#171;Elanlar\u201d kimi b\u00f6lm\u0259l\u0259rl\u0259 d\u0259 oxucular\u0131n\u0131 m\u0259lumatland\u0131ran n\u0259\u015frin missiyas\u0131 \u0259sas\u0259n savads\u0131zl\u0131qla m\u00fcbariz\u0259 olub.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Pedaqoq Nabat N\u0259rimanova, h\u0259kim \u018fmin\u0259 Batri\u015fina, \u00c7ayq\u0131raql\u0131 H\u0259yat xan\u0131m, H\u0259lim\u0259 Axundova, Xuraman R\u0259himb\u0259yzad\u0259, Asya Axundova, Maral N\u0259bizad\u0259 v\u0259 ba\u015fqalar\u0131 q\u0259zet\u0259 tez-tez m\u0259qal\u0259l\u0259r, \u015feirl\u0259r g\u00f6nd\u0259rir, qad\u0131nlar\u0131n ac\u0131nacaql\u0131 h\u0259yat\u0131ndan s\u00f6z a\u00e7\u0131rd\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n<p><br>On il \u0259rzind\u0259 respublikada t\u0259hsil v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259tin inki\u015faf\u0131na m\u00fch\u00fcm t\u00f6hf\u0259l\u0259r ver\u0259n &#171;Nicat\u201d\u0131n x\u0259tti il\u0259 1916-c\u0131 ild\u0259 m\u00fcxt\u0259lif yerl\u0259rd\u0259 a\u00e7\u0131lan bir v\u0259 ikisinifli m\u0259kt\u0259bl\u0259rin say\u0131 30-a \u00e7atm\u0131\u015fd\u0131.<br><br>T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, 1917-ci ilin oktyabr \u00e7evrili\u015fi \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 &#171;Nicat&#187; c\u0259miyy\u0259ti f\u0259aliyy\u0259tini dayand\u0131rma\u011fa m\u0259cbur olub.<br><br><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/modern.az\/uploads\/media\/Medeniyyet1\/Nicat%20cemiyyeti%208475_7583099339040358400_o.jpg\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>&nbsp;<br><br>A.Qorxmaz<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin banil\u0259rind\u0259n olmu\u015f M\u0259h\u0259mm\u0259d \u018fmin R\u0259sulzad\u0259nin g\u0259nclik \u015f\u0259kli yay\u0131l\u0131b v\u0259 bu,&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-6295","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-tarix"],"featured_image_urls":{"full":"","thumbnail":"","medium":"","medium_large":"","large":"","1536x1536":"","2048x2048":"","covernews-slider-full":"","covernews-slider-center":"","covernews-featured":"","covernews-medium":"","covernews-medium-square":""},"author_info":{"display_name":"Veteran.az","author_link":"https:\/\/veteran.az\/?author=3"},"category_info":"<a href=\"https:\/\/veteran.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Tarix<\/a>","tag_info":"Tarix","comment_count":"0","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6295","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6295"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6295\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6297,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6295\/revisions\/6297"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6295"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6295"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6295"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}