{"id":5973,"date":"2020-05-05T11:13:04","date_gmt":"2020-05-05T07:13:04","guid":{"rendered":"http:\/\/veteran.az\/?p=5973"},"modified":"2020-05-05T11:13:07","modified_gmt":"2020-05-05T07:13:07","slug":"i-dunya-muharib%c9%99sinin-s%c9%99b%c9%99bkari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/veteran.az\/?p=5973","title":{"rendered":"I D\u00fcnya M\u00fcharib\u0259sinin s\u0259b\u0259bkar\u0131"},"content":{"rendered":"\n<p>I D\u00fcnya M\u00fcharib\u0259sinin ba\u015flanmas\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bkar\u0131 \u2013 Qavrilo Prinsipdir.<\/p>\n\n\n\n<p>O, Avstriya-Macar\u0131stan v\u0259li\u0259hdi Frans Ferdinand\u0131 \u00f6ld\u00fcrd\u00fckd\u0259n sonra b\u0259\u015f\u0259r tarixind\u0259 ilk D\u00fcnya M\u00fcharib\u0259si ba\u015f verdi. H\u0259bsxanada olark\u0259n ondan,- \u201cBu q\u0259d\u0259r insan\u0131n h\u0259yat\u0131na son qoyan m\u00fcharib\u0259nin \u0259sas s\u0259b\u0259bkar\u0131 kimi utan\u0131rs\u0131n\u0131zm\u0131?\u201d dey\u0259, soru\u015fmu\u015fdular. O, is\u0259,-\u201c M\u0259n \u00f6ld\u00fcrm\u0259s\u0259m d\u0259 m\u00fcharib\u0259 ba\u015flayacaqd\u0131\u201d \u2013 cavab\u0131n\u0131 vermi\u015fdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Qavrilo Prinsip 23 ya\u015f\u0131nda h\u0259bsxanada d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015f\u0131b. O, avstriyal\u0131lar\u0131 Bosniya \u2013 Hersoqovinadan \u00e7\u0131xarma\u011f\u0131 qar\u015f\u0131s\u0131na m\u0259qs\u0259d qoyan \u201cMlada Bosniya\u201d t\u0259\u015fkilata m\u0259nsub idi. Qavrilo \u201cQara \u0259l\u201d t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n Avstriya-Macar\u0131stan v\u0259li\u0259hdi Frans Ferdinanda qar\u015f\u0131 haz\u0131rlanm\u0131\u015f sui-q\u0259sd plan\u0131nda ba\u015f killer idi.<\/p>\n\n\n\n<p>Qavrilo Prinsip 28 iyun 1914-c\u00fc il tarixind\u0259 Sarayevo \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 g\u0259lir v\u0259 yem\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 \u015f\u0259h\u0259rin m\u0259rk\u0259zin\u0259 gedir. G\u00f6zl\u0259nilm\u0259d\u0259n qar\u015f\u0131s\u0131na Ferdinand v\u0259 h\u0259yat yolda\u015f\u0131n\u0131n oldu\u011fu avtomobil \u00e7\u0131x\u0131r. Bel\u0259 bir f\u00fcrs\u0259t \u0259l\u0259 ke\u00e7m\u0259zdi, \u00e7\u00fcnki bundan \u0259vv\u0259lki sui-q\u0259sd plan\u0131 u\u011fursuz al\u0131nm\u0131\u015fd\u0131 v\u0259 sui-q\u0259sd\u00e7il\u0259r v\u0259li\u0259hdin s\u0259rb\u0259st \u015f\u0259kild\u0259 harasa ged\u0259 bil\u0259c\u0259yini a\u011f\u0131llar\u0131na bel\u0259 g\u0259tirm\u0259zdil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>F\u00fcrs\u0259td\u0259n istifad\u0259 ed\u0259n Prinsip d\u0259rhal \u0259lini \u201cBrauninq\u201d tipli tapancas\u0131na ataraq, at\u0259\u015f a\u00e7\u0131r. Ferdinand\u0131n boynundan girib-\u00e7\u0131xan g\u00fcll\u0259, eyni zamanda h\u0259yat yolda\u015f\u0131 Sofiyaya da tu\u015f g\u0259lir. Bu sui-q\u0259sdd\u0259n sonra Avstriya-Macar\u0131stan Serbiyaya iltumatum g\u00f6nd\u0259rir v\u0259 ona qar\u015f\u0131 m\u00fcharib\u0259 elan edir. 1914-c\u00fc il iyulun ax\u0131rlar\u0131nda Avstriya-Macar\u0131stan ordusu Serbiya \u0259razisin\u0259 daxil olur.<\/p>\n\n\n\n<p>Belqrad \u015f\u0259h\u0259ri bombardman edilir.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><a href=\"http:\/\/azens.az\/assets\/uploads\/editors\/gavrilo-princip.jpg\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/azens.az\/assets\/uploads\/editors\/gavrilo-princip.jpg\" alt=\"\"\/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p>Rus \u0130mperiyas\u0131 Serbiyan\u0131 m\u00fcdafi\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259f\u0259rb\u0259rliy\u0259 ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 m\u00fcdd\u0259td\u0259, avqustun 1-d\u0259 Almaniya \u0130mperiyas\u0131 Rusiyaya, avqustun 3-d\u0259 is\u0259 Fransaya m\u00fcharib\u0259 elan edir. Almaniya Prussiya t\u0259r\u0259find\u0259n imzalanm\u0131\u015f Bel\u00e7ikan\u0131n bit\u0259r\u0259fliliyi haqq\u0131nda m\u00fcqavil\u0259ni \u201ca\u011f ka\u011f\u0131z\u201d adland\u0131r\u0131r v\u0259 avqustun 4-d\u0259 Bel\u00e7ikaya h\u00fccum edir. Bel\u00e7ikan\u0131 m\u00fcdafi\u0259 etm\u0259k b\u0259han\u0259si il\u0259 B. Britaniya Almaniyaya m\u00fcharib\u0259 elan edir. Getdikc\u0259 yeni-yeni \u00f6lk\u0259l\u0259r m\u00fcharib\u0259y\u0259 qo\u015fulurdular. 1914-c\u00fc ild\u0259 avqustun 23-d\u0259 Yaponiya Almaniyaya qar\u015f\u0131 m\u00fcharib\u0259 elan edir, lakin o, Avropaya qo\u015fun g\u00f6nd\u0259rmir. Yaponiya Almaniyan\u0131n Uzaq \u015e\u0259rqd\u0259ki torpaqlar\u0131n\u0131 tutma\u011fa v\u0259 \u00c7ini ita\u0259t alt\u0131na alma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>1914-c\u00fc ild\u0259 Osmanl\u0131 d\u00f6vl\u0259ti \u201c\u00dc\u00e7l\u0259r \u0130ttifaq\u0131\u201d t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fcharib\u0259y\u0259 qo\u015fuldu. Buna cavab olaraq, Ultimatumun \u015f\u0259rtl\u0259ri il\u0259 tam raz\u0131la\u015fmad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259, 1918-ci il iyulun 28-d\u0259 Avstriya-Macar\u0131stan \u0130mperiyas\u0131 Serbiyaya m\u00fcharib\u0259 elan etdi. Avqustun ilk h\u0259ft\u0259sind\u0259 m\u00fcharib\u0259y\u0259 Almaniya, Rusiya, B\u00f6y\u00fck Britaniya v\u0259 Fransan\u0131n da qo\u015fulmas\u0131 il\u0259 bu m\u00fcharib\u0259 Birinci d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sin\u0259 \u00e7evrildi.(<strong>Buta.ws<\/strong>\/<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>I D\u00fcnya M\u00fcharib\u0259sinin ba\u015flanmas\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bkar\u0131 \u2013 Qavrilo Prinsipdir. O, Avstriya-Macar\u0131stan v\u0259li\u0259hdi Frans Ferdinand\u0131 \u00f6ld\u00fcrd\u00fckd\u0259n sonra&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-5973","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-tarix"],"featured_image_urls":{"full":"","thumbnail":"","medium":"","medium_large":"","large":"","1536x1536":"","2048x2048":"","covernews-slider-full":"","covernews-slider-center":"","covernews-featured":"","covernews-medium":"","covernews-medium-square":""},"author_info":{"display_name":"Veteran.az","author_link":"https:\/\/veteran.az\/?author=3"},"category_info":"<a href=\"https:\/\/veteran.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Tarix<\/a>","tag_info":"Tarix","comment_count":"0","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5973","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5973"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5973\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5975,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5973\/revisions\/5975"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5973"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5973"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5973"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}