{"id":5632,"date":"2020-04-14T11:40:33","date_gmt":"2020-04-14T07:40:33","guid":{"rendered":"http:\/\/veteran.az\/?p=5632"},"modified":"2020-04-14T11:40:36","modified_gmt":"2020-04-14T07:40:36","slug":"iki-min-az%c9%99rbaycanli-%c9%99siri-kluba-doldurub-erm%c9%99ni-kapitanin-qorxunc-etiraflari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/veteran.az\/?p=5632","title":{"rendered":"\u201c\u0130ki min az\u0259rbaycanl\u0131 \u0259siri kluba doldurub\u2026\u201d \u2013 Erm\u0259ni kapitan\u0131n qorxunc etiraflar\u0131"},"content":{"rendered":"\n<p> Bu kitab 1928-ci ild\u0259 AB\u015e-\u0131n \u0130ndianapolis \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 \u201cThe Bobbs-Merrill Company\u201d n\u0259\u015friyyat\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n \u201c\u0130nsanlar bel\u0259dir\u201d (\u201cMen Are Like That\u201d) ad\u0131yla \u00e7ap olunub. Kitab\u0131n yazar\u0131 amerikal\u0131 Leonard Ramsden Hartildir. Kitab 1918-1922-ci ill\u0259r aras\u0131nda erm\u0259nil\u0259rin Az\u0259rbaycanda t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri soyq\u0131r\u0131m v\u0259 q\u0259tliamlardan b\u0259hs edir.<\/p>\n\n\n\n<p><br>\u00a0 \u00a0 Kitab\u0131n ikinci ad\u0131 \u201cBir erm\u0259ninin xatir\u0259l\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycan hadis\u0259l\u0259ri\u201d adlan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><br>\u00a0 \u00a0 M\u00fc\u0259llif kitab\u0131n \u00f6n s\u00f6z\u00fcnd\u0259 yaz\u0131r:<br>\u00a0 \u00a0 \u201c1922-ci ilin fevral ay\u0131ndan 1924-c\u00fc ilin mart\u0131nad\u0259k Qafqazda k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar layih\u0259l\u0259rd\u0259 i\u015fl\u0259dim. H\u0259min ill\u0259rd\u0259 bu kitabda b\u0259hs etdiyim Avanes Apresyanla tan\u0131\u015f oldum. Onu m\u0259n\u0259 ali t\u0259hsilli insan kimi t\u0259qdim etdil\u0259r v\u0259 ayl\u0131q 6 dollara i\u015f\u0259 g\u00f6t\u00fcrd\u00fcm. Rus, t\u00fcrk (Az\u0259rbaycan) v\u0259 erm\u0259ni dill\u0259rini bilirdi. Az\u0259rbaycan v\u0259 Sovet Erm\u0259nistan\u0131 \u0259razil\u0259rdind\u0259 rahat g\u0259z\u0259 bilirdik.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/scontent.fgyd1-1.fna.fbcdn.net\/v\/t1.15752-9\/90736057_235615087829728_2310548558203322368_n.jpg?_nc_cat=103&amp;_nc_sid=b96e70&amp;_nc_ohc=KSF0v0GOdEgAX-tOI3I&amp;_nc_ht=scontent.fgyd1-1.fna&amp;oh=ba9a03704252426912040ba5e32b6f0c&amp;oe=5EA25E60\" alt=\"AzFakt\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><br>\u00a0 \u00a0 Bir d\u0259f\u0259 m\u0259scidi da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 xarabal\u0131\u011fa \u00e7evrilmi\u015f t\u00fcrk (az\u0259rbaycanl\u0131) k\u0259ndind\u0259 gec\u0259l\u0259m\u0259k m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259 qald\u0131q. Avanesd\u0259n bu k\u0259nd v\u0259 ba\u015f ver\u0259n olay haqda bilib-bilm\u0259diyini soru\u015fdum. Soyuqqanl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 \u201cBilir\u0259m, bu k\u0259ndin da\u011f\u0131d\u0131lmas\u0131na m\u0259n d\u0259 k\u00f6m\u0259k etmi\u015f\u0259m. Bu xarabal\u0131qlar aras\u0131ndak\u0131 insan s\u00fcm\u00fckl\u0259rinin sahibl\u0259rinin \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u0259sini \u00f6z g\u00f6zl\u0259riml\u0259 g\u00f6rd\u00fcm. Bu k\u0259ndd\u0259 bir t\u00fcrk vard\u0131, ya\u015fl\u0131 bir insan idi. He\u00e7 vaxt bel\u0259 bir qorxmaz v\u0259 q\u0259hr\u0259man insan g\u00f6rm\u0259mi\u015fdim. H\u0259tta rus ordusunda bel\u0259\u2026\u201d\u2013 cavab\u0131n\u0131 verdi.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.fact-info.az\/uploads\/news\/1559932397.jpg\" alt=\"press | FACT-INFO.AZ\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><br>\u00a0 \u00a0 Avanesi \u00f6z h\u0259yat hekay\u0259si v\u0259 burada ba\u015f ver\u0259nl\u0259r haqda m\u0259n\u0259 dan\u0131\u015fma\u011fa raz\u0131 sala bldim. Siz d\u0259 Avanesin h\u0259yat\u0131n\u0131 oxuduqdan sonra inan\u0131lmaz olaylar\u0131n ba\u015f verdiyinin \u015fahidi olacaqs\u0131n\u0131z\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p><br>\u00a0 \u00a0 Bir erm\u0259ninin xatir\u0259l\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycan hadis\u0259l\u0259ri &#8212; 1918-1922-ci ill\u0259r:<br>\u00a0 \u00a0 \u201cM\u0259n Avanes Apresyan 1892-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rinin Xank\u0259ndi k\u0259ndind\u0259 do\u011fulmu\u015fam, anam\u0131 xat\u0131rlam\u0131ram, atam m\u00fclk v\u0259 ferma sahibi &#8212; z\u0259ngin bir insan olub. Burada \u0259sas\u0259n t\u00fcrkl\u0259r v\u0259 erm\u0259nil\u0259r ya\u015fay\u0131rd\u0131. \u018fslind\u0259, tarixi Az\u0259rbaycan \u0259razisi olan bu torpaqlarda erm\u0259nil\u0259r \u0259cn\u0259bi kimi bir \u015feydi. Sayca az\u0259rbaycanl\u0131lardan az olan erm\u0259nil\u0259r xristian azl\u0131q idi. \u0130rq, din v\u0259 \u0259n\u0259n\u0259l\u0259r aras\u0131ndak\u0131 f\u0259rqlilikl\u0259r he\u00e7 vaxt b\u0259rab\u0259r olmad\u0131.<br>\u00a0 \u00a0 Birinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259n \u0259vv\u0259l bu b\u00f6lg\u0259d\u0259 ya\u015fayan erm\u0259nil\u0259r m\u00fclk sahibl\u0259riydi v\u0259 ticar\u0259tl\u0259 m\u0259\u015f\u011fuldular. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 rus h\u00f6kum\u0259ti v\u0259 d\u00f6vl\u0259t adamlar\u0131na yaltaqlan\u0131rd\u0131lar. Az\u0259rbaycanl\u0131lar (t\u00fcrkl\u0259r) is\u0259 yoxsuldu, k\u0259nd t\u0259ss\u0259rr\u00fcfat\u0131yla m\u0259\u015f\u011ful idil\u0259r\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p><br>\u00a0 \u00a0 \u00a0Aspersyan qeyd edir ki, h\u0259min d\u00f6vrd\u0259 \u00c7ar Rusiyas\u0131nda t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik t\u00fcrkl\u0259rin tarixi d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259ri olan rus kazaklar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259min olunurdu:<br>\u00a0 \u00a0 \u00a0\u201cB\u0259zi vaxt kazaklar bu b\u00f6lg\u0259d\u0259n geri \u00e7\u0259kil\u0259nd\u0259, qar\u0131\u015f\u0131ql\u0131q yaratmaq \u00fc\u00e7\u00fcn erm\u0259nil\u0259rl\u0259 t\u00fcrkl\u0259ri \u00fcz-\u00fcz\u0259 qoyurdu. 1905-ci ild\u0259 u\u011fursuz qiyam c\u0259hdind\u0259n sonra faci\u0259vi olaylar ba\u015f verdi. 1918-1922-ci ill\u0259rd\u0259 ba\u015f ver\u0259n qorxunc hadis\u0259l\u0259r, v\u0259h\u015f\u0259t v\u0259 barbarl\u0131q insanlar\u0131n heyvandan da v\u0259h\u015fi oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Atam\u0131n evind\u0259 ke\u00e7iril\u0259n iclaslarda Erm\u0259nistan\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyini t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn gizli erm\u0259ni d\u0259rn\u0259kl\u0259rind\u0259n b\u0259hs olunurdu. Bu d\u0259rn\u0259yin \u00fczvl\u0259ri \u201cda\u015fnak\u201d adland\u0131r\u0131l\u0131rd\u0131. Dostlar\u0131ma bu qiyam\u00e7\u0131 agentl\u0259rin q\u0259hr\u0259manl\u0131qlar\u0131ndan dan\u0131\u015f\u0131rd\u0131m.<\/p>\n\n\n\n<p><br>\u00a0 \u00a0 \u00a0Ruslar \u00f6z \u0259leyhin\u0259 erm\u0259ni qiyam\u0131 ba\u015f ver\u0259c\u0259yind\u0259n qorxan kimi, xristianlarla m\u00fcs\u0259lman az\u0259rbaycanl\u0131lar aras\u0131nda m\u00fcnaqi\u015f\u0259ni q\u0131z\u0131\u015fd\u0131r\u0131rd\u0131. H\u0259min ill\u0259rd\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyind\u0259n yox, daha \u00e7ox erm\u0259nil\u0259r v\u0259 t\u00fcrkl\u0259r aras\u0131nda artan d\u00fc\u015fm\u0259nlikd\u0259n dan\u0131\u015f\u0131l\u0131rd\u0131\u201d.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/1905.az\/wp-content\/uploads\/2014\/06\/31369300449.jpg\" alt=\"1918-ci il az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n soyq\u0131r\u0131m\u0131. \u015eamax\u0131da mart q\u0131r\u011f\u0131nlar\u0131 ...\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><br>\u00a0 \u00a0 Qaraba\u011fl\u0131 erm\u0259ni \u015eu\u015fada ba\u015f ver\u0259nl\u0259rd\u0259n dan\u0131\u015f\u0131r:<br>\u00a0 \u00a0 \u201cB\u00f6lg\u0259nin \u0259n b\u00f6y\u00fck \u015f\u0259h\u0259ri olan \u015eu\u015fada m\u0259kt\u0259b\u0259 gedirdim. M\u0259kt\u0259b evimizd\u0259n yeddi kilometr m\u0259saf\u0259d\u0259 yerl\u0259\u015firdi. Qar\u0131\u015f\u0131ql\u0131q d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 evd\u0259 qald\u0131m, m\u0259kt\u0259b\u0259 ged\u0259 bilm\u0259dim. Fermam\u0131zda i\u015fl\u0259y\u0259n az\u0259rbaycanl\u0131 i\u015f\u00e7il\u0259r d\u0259 qa\u00e7m\u0131\u015fd\u0131. V\u0259ziyy\u0259t qaydas\u0131na d\u00fc\u015f\u0259nd\u0259, yenid\u0259n \u015eu\u015faya ged\u0259 bildim. \u015e\u0259h\u0259rin az\u0259rbaycanl\u0131lar ya\u015fayan t\u0259r\u0259find\u0259 xarabl\u0131qdan ba\u015fqa he\u00e7 n\u0259 qalmam\u0131\u015fd\u0131. B\u00fct\u00fcn evl\u0259r da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 insanlar\u0131n ba\u015flar\u0131 k\u0259silmi\u015fdi. Eyni hal az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n s\u0131x ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 Xank\u0259ndind\u0259 d\u0259 ba\u015f vermi\u015fdi.<\/p>\n\n\n\n<p><br>\u00a0 \u00a0 \u00a0H\u0259min vaxt t\u00fcrkl\u0259rin bir erm\u0259ni qad\u0131n\u0131n\u0131 qa\u00e7\u0131r\u0131b u\u015fa\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcrm\u0259si haqda \u015fayi\u0259 yay\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. Lakin bunun n\u0259 q\u0259d\u0259r real v\u0259 yalan oldu\u011fu bilinm\u0259di. Erm\u0259nil\u0259r d\u0259liy\u0259 d\u00f6nd\u00fcl\u0259r v\u0259 t\u00fcrkl\u0259rin evl\u0259rin\u0259 h\u00fccuma ke\u00e7m\u0259yi planla\u015fd\u0131rd\u0131, amma rus kazaklar buna g\u00fcnd\u00fcz vaxt\u0131 icaz\u0259 verm\u0259di, \u201cgec\u0259 is\u0259 qar\u0131\u015fmayaca\u011f\u0131q\u201d dedil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p><br>\u00a0 \u00a0 Bunu e\u015fid\u0259n bizimkil\u0259r silahlan\u0131b t\u00fcrk m\u0259h\u0259ll\u0259l\u0259rin\u0259 do\u011fru getdi v\u0259 ax\u0131r\u0131nc\u0131 t\u00fcrk \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u0259n\u0259 q\u0259d\u0259r bir q\u0259tliam ba\u015flad\u0131. B\u00fct\u00fcn gec\u0259ni qorxudan yata bilm\u0259dim, erm\u0259nil\u0259rin q\u0131\u015fq\u0131r\u0131qlar\u0131, \u00e7ar\u0259siz qurbanlar\u0131n f\u0259ryadlar\u0131ndan qulaqlar\u0131m\u0131 tutdum. S\u0259h\u0259r\u0259d\u0259k m\u0259h\u0259ll\u0259d\u0259 ya\u015fayan t\u00fcrkl\u0259rin ham\u0131s\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fc. U\u015faql\u0131\u011f\u0131mdan m\u0259n\u0259 t\u00fcrkl\u0259rin g\u00fcnahkar oldu\u011funu \u00f6yr\u0259tmi\u015fdil\u0259r\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p><br>\u00a0 \u00a0 Aspersyan o d\u00f6vrd\u0259 ruslar\u0131n az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131 silahs\u0131z qoydu\u011funu etiraf edir:<br>\u00a0 \u00a0\u201c1905-ci ild\u0259 erm\u0259ni-t\u00fcrk sava\u015f\u0131nda biz daha yax\u015f\u0131 d\u00f6y\u00fc\u015fd\u00fck. Bizimkil\u0259rin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti rus ordusunda t\u0259lim g\u00f6rm\u00fc\u015f, xidm\u0259t ke\u00e7mi\u015fdi. \u00dcst\u0259g\u0259l, z\u0259ngin idik v\u0259 yax\u015f\u0131 silahlanm\u0131\u015fd\u0131q. T\u00fcrkl\u0259r Rusiyada orduya g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fcrd\u00fc v\u0259 t\u0259lim g\u00f6rm\u0259mi\u015fdil\u0259r. B\u0131\u00e7aqlardan ba\u015fqa silahlar\u0131 yoxdu. D\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259r nizaml\u0131 getmirdi, t\u00fcrkl\u0259rin k\u0259ndl\u0259rin\u0259 h\u00fccum edib insanlar\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u0259r\u0259k evl\u0259ri talan edib geri \u00e7\u0259kilirdik, t\u00fcrkl\u0259r is\u0259 sad\u0259c\u0259 \u00f6zl\u0259rini m\u00fcdafi\u0259 edirdi.<\/p>\n\n\n\n<p><br>\u00a0 \u00a0 \u015eu\u015fada ba\u015f ver\u0259nl\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131n dig\u0259r b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 d\u0259 t\u0259krarland\u0131. Bak\u0131da da buna ox\u015far olaylar ba\u015f verdi. K\u0259ndimizd\u0259ki t\u00fcrkl\u0259rin ham\u0131s\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u0259nd\u0259n sonra kazaklar bu olaylara son qoydu\u201d.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/cdn.trend.az\/2012\/03\/29\/Baku_1918_Soygirim_290312_7.jpg\" alt=\"\u0418\u0437\u0434\u0430\u043d\u0430 \u043a\u043d\u0438\u0433\u0430-\u0430\u043b\u044c\u0431\u043e\u043c &quot;1918. \u041c\u0430\u0441\u0441\u043e\u0432\u044b\u0435 \u0443\u0431\u0438\u0439\u0441\u0442\u0432\u0430 \u0430\u0437\u0435\u0440\u0431\u0430\u0439\u0434\u0436\u0430\u043d\u0446\u0435\u0432 \u0432 ...\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><br>\u00a0 \u00a0 K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 \u00fczr\u0259 t\u0259hsil almaq \u00fc\u00e7\u00fcn Tiflis v\u0259 Odessaya ged\u0259n Avanes Apresyan t\u0259hsilini bitirm\u0259mi\u015f orduya \u00e7a\u011f\u0131r\u0131l\u0131b. Bol\u015fevik inqilab\u0131 ba\u015flad\u0131qdan sonra ordudan qa\u00e7an Apresyan daha sonra Erm\u0259nistan\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyi \u00fc\u00e7\u00fcn az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 ba\u015flam\u0131\u015f d\u00f6y\u00fc\u015f\u0259 gir\u0259n erm\u0259ni h\u0259rbi birlikl\u0259rin\u0259 qo\u015fulur v\u0259 burada kapitan r\u00fctb\u0259si al\u0131r.<br>\u00a0 \u00a0 Aspersyan erm\u0259nil\u0259rin soysuz mill\u0259t oldu\u011funu deyir:<br>\u00a0 \u00a0\u201cBol\u015fevikl\u0259r inqilab\u0131 q\u0259l\u0259b\u0259 il\u0259 ba\u015fa \u00e7atd\u0131rd\u0131qdan sonra erm\u0259ni liderl\u0259rl\u0259rimiz m\u00fcst\u0259qil Erm\u0259nistan qurmaq ist\u0259yini ruslara \u00e7atd\u0131rd\u0131. H\u0259min vaxt bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 qurulan v\u0259 m\u0259nim d\u0259 s\u0131ras\u0131nda oldu\u011fum 223-c\u00fc alay\u0131n ham\u0131s\u0131 erm\u0259ni idi.<\/p>\n\n\n\n<p><br>\u00a0 \u00a0 1892-ci ild\u0259 Moskvada t\u0259hsil alm\u0131\u015f Simon Zaxariyan v\u0259 Kristofer Mikaelyan adl\u0131 iki erm\u0259ni t\u0259r\u0259find\u0259n qurulan Da\u015fnaks\u00fctyun Partiyas\u0131n\u0131n ilk m\u0259qs\u0259di t\u00fcrkl\u0259rin hakimiyy\u0259ti alt\u0131nda olan erm\u0259nil\u0259ri rifaha qovu\u015fdurmaq idi. Lakin \u0259vv\u0259lc\u0259 d\u0259rn\u0259k formas\u0131nda qurulan partiyan\u0131n \u0259sas m\u0259qs\u0259di m\u00fcst\u0259qil Erm\u0259nistan qurmaq, erm\u0259nil\u0259ri t\u00fcrkl\u0259r v\u0259 ruslar\u0131n boyunduru\u011fundan qurtarmaq idi. Lakin erm\u0259nil\u0259r ruslar \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259qs\u0259din\u0259 \u00e7atmaqdan \u00f6tr\u00fc ayaq bas\u0131b qalxmaq ist\u0259diyi bir pill\u0259 idi. Halbuki erm\u0259nil\u0259rin tarixinin q\u0259dim oldu\u011fu, Nuha q\u0259d\u0259r getdiyi deyilir, amma hans\u0131 soydan g\u0259ldiyimiz b\u0259lli deyil.<\/p>\n\n\n\n<p><br>\u00a0 \u00a0 Ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259, da\u015fnaklar 1918-ci ild\u0259 ruslar\u0131n k\u00f6m\u0259yi il\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyini elan edib. H\u0259r n\u0259 q\u0259d\u0259r bizd\u0259n \u00f6z m\u0259qs\u0259dl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 ets\u0259 d\u0259, biz bunu Rusiyas\u0131z bacara bilm\u0259zdik. Lakin h\u0259min d\u00f6vrd\u0259 m\u00fcst\u0259qil oldu\u011fumuzu elan ets\u0259k d\u0259, Moskva biziml\u0259 bel\u0259 davranm\u0131rd\u0131, b\u00fct\u00fcn q\u0259rarlar yen\u0259 d\u0259 oradan verilirdi, biz is\u0259 icra edirdik\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p><br>\u00a0 \u00a0 O, erm\u0259nil\u0259rin az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 soyq\u0131r\u0131ma ba\u015flamas\u0131ndan dan\u0131\u015f\u0131r:<br>\u00a0 \u00a0 \u201cM\u00fcst\u0259qil Erm\u0259nistan \u0259halisinin b\u00f6y\u00fck \u0259ks\u0259riyy\u0259ti az\u0259rbaycanl\u0131lardan ibar\u0259t idi. H\u0259r k\u0259nd v\u0259 \u015f\u0259h\u0259rd\u0259 v\u0259ziyy\u0259t bu c\u00fcrd\u00fc. H\u0259r q\u0259s\u0259b\u0259d\u0259 v\u0259 k\u0259ndd\u0259 m\u00fctl\u0259q t\u00fcrk m\u0259h\u0259ll\u0259l\u0259ri vard\u0131. Aleksandropolda da v\u0259ziyy\u0259t bel\u0259ydi.<br>\u00a0 \u00a0 Erm\u0259nistan qurulduqdan sonra Da\u015fnak Partiyas\u0131 t\u00fcrkl\u0259ri \u0259zm\u0259y\u0259 v\u0259 t\u0259hqir etm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. Bundan sonra Aleksandropoldak\u0131 (G\u00fcmr\u00fc) t\u00fcrkl\u0259r erm\u0259ni h\u00f6kum\u0259tin\u0259 m\u00fcraci\u0259t ed\u0259r\u0259k, T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 k\u00f6\u00e7m\u0259k icaz\u0259si ist\u0259di. Bu icaz\u0259 verildi, t\u00fcrkl\u0259r \u0259\u015fyalar\u0131n\u0131 arabalara y\u0131\u011f\u0131b evl\u0259rini t\u0259rk etdi. Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n k\u00fctl\u0259vi halda k\u00f6\u00e7 etm\u0259si, m\u00fcs\u0259lman t\u00fcrkl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 kin duyan da\u015fnaklar \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259l\u0259d\u00fc\u015fm\u0259z f\u00fcrs\u0259t idi.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/lh3.googleusercontent.com\/proxy\/GTdqkIWGeL4UQ489NYHl1en4VGsTMPUD6PqfBvLcvgXWMkc_1dHEak6mhyqlDzMPyw3itBowttvsy6152S8bNsUSIIaN1HI_HjVWg0VNfcOCbgvERl3BPsg5lsp0igsu5BUI-RoCdsfu2u-bRh7cdmckmAdeLfoMGWEuLfV-thSpaXMAc0rb\" alt=\"31 Mart - Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n soyq\u0131r\u0131m\u0131\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><br>\u00a0 \u00a0 Da\u015fnaklar t\u00fcrkl\u0259rin ke\u00e7\u0259c\u0259yi yollar\u0131n k\u0259narlar\u0131na \u00f6z silahl\u0131lar\u0131n\u0131 yerl\u0259\u015fdirdi. T\u00fcrkl\u0259r at arabalar\u0131 il\u0259 ir\u0259lil\u0259yir, u\u015faqlar d\u0259y\u0259n\u0259kl\u0259rl\u0259 \u00f6k\u00fczl\u0259ri d\u00fcms\u00fckl\u0259yir, qad\u0131nlar \u0259n\u0259n\u0259vi olaraq t\u00fcrk niqab\u0131 il\u0259 \u00fczl\u0259rini \u00f6rt\u00fcb v\u0259 qucaqlar\u0131nda k\u00f6rp\u0259l\u0259rini apar\u0131r, soyuq v\u0259 k\u00fcl\u0259kd\u0259n qorunmaq \u00fc\u00e7\u00fcn adyallara b\u00fcr\u00fcn\u00fcb.<\/p>\n\n\n\n<p><br>\u00a0 \u00a0 \u00a0Vadid\u0259ki yolun bir hiss\u0259si ba\u011flanm\u0131\u015fd\u0131 v\u0259 qabaqdak\u0131 araba bu mane\u0259y\u0259 rast g\u0259l\u0259nd\u0259 dayand\u0131. Qayalar arxas\u0131nda gizl\u0259nmi\u015f da\u015fnaklar t\u00fcrkl\u0259ri g\u00fcll\u0259baran etm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. Qad\u0131n v\u0259 u\u015faqlar arabalardan tullan\u0131b q\u0131\u015fq\u0131ra-q\u0131\u015fq\u0131ra qa\u00e7ma\u011fa ba\u015flad\u0131, qa\u00e7\u0131r v\u0259 \u00fcmidsiz bir \u015f\u0259kild\u0259 s\u0131\u011f\u0131nacaq axtar\u0131rd\u0131lar.<br>\u00a0 \u00a0 \u00a0Q\u0259tliam tamamlanmam\u0131\u015fd\u0131. H\u0259min g\u00fcn Aleksandropolun t\u0259rk edilmi\u015f t\u00fcrk b\u00f6lg\u0259si d\u0259 talan v\u0259 yox edil\u0259c\u0259kdi\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p><br>\u00a0 \u00a0 Avanes Asperyan\u0131n s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, erm\u0259nil\u0259rd\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 nifr\u0259t genetik olaraq \u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr:<br>\u00a0 \u00a0 \u201cHam\u0131s\u0131ndan da pisi budur ki, biz erm\u0259nil\u0259r\u0259 u\u015faql\u0131qdan t\u00fcrkl\u0259r\u0259 nifr\u0259t \u00f6yr\u0259dilir v\u0259 onlardan qorxma\u011f\u0131m\u0131z\u0131n vacib oldu\u011fu deyilir. \u0130ll\u0259rdir erm\u0259ni analar u\u015faqlar\u0131n\u0131 t\u00fcrkl\u0259r\u0259 nifr\u0259t a\u015f\u0131layan laylalarla yat\u0131rd\u0131r. Tarixin uzaq d\u00f6vrl\u0259rind\u0259n b\u0259ri ilk d\u0259f\u0259 idi ki, erm\u0259nil\u0259r t\u00fcrkl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 sava\u015fa ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131. Bu \u00f6lk\u0259d\u0259 m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin, fanatik v\u0259 intiqam\u00e7\u0131 bir cinay\u0259tin i\u015fl\u0259nm\u0259diyi bir k\u0259nd, bir q\u0259s\u0259b\u0259, ki\u00e7ik bir yer tapa bilm\u0259zs\u0259n.<\/p>\n\n\n\n<p><br>\u00a0 \u00a0 Bu nifr\u0259t v\u0259 intiqam \u0259n\u0259n\u0259sini mahn\u0131lar\u0131m\u0131z v\u0259 laylalar\u0131m\u0131z da diri saxlay\u0131r\u0131q. Biz\u0259 n\u0259sill\u0259rimizd\u0259n miras qalm\u0131\u015f bu \u0259n\u0259n\u0259l\u0259r t\u00fcrkl\u0259rl\u0259 sava\u015fark\u0259n bel\u0259, n\u0259 q\u0259d\u0259r qorxaq oldu\u011fumuzu v\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259 qazanark\u0259n bel\u0259 intiqam duy\u011fusuna qap\u0131laraq n\u0259 q\u0259d\u0259r amans\u0131z v\u0259 vicdans\u0131z oldu\u011fumuzu g\u00f6st\u0259rir\u201d.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/rakus.az\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/31-mart.jpg\" alt=\"Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n soyq\u0131r\u0131m\u0131 g\u00fcn\u00fcd\u00fcr \u2013 Rakus.az\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><br>\u00a0 \u00a0 Qaraba\u011f erm\u0259nisi bildirir ki, erm\u0259nil\u0259rin cinay\u0259tl\u0259ri h\u0259r yer\u0259 yay\u0131lma\u011fa ba\u015flad\u0131qdan sonra T\u00fcrkiy\u0259 (Osmanl\u0131) ordusu az\u0259rbaycanl\u0131lara k\u00f6m\u0259y\u0259 g\u0259lib:<br>\u00a0 \u00a0 \u201c\u00c7ar Rusiyas\u0131n\u0131n par\u00e7alanm\u0131\u015f ordusu b\u00f6lg\u0259d\u0259n \u00e7\u0131xd\u0131qdan sonra da erm\u0259ni birlikl\u0259ri burada qald\u0131. Vaxtil\u0259 \u00e7ar ordusuna g\u00fcv\u0259n\u0259n h\u0259min erm\u0259ni birlikl\u0259ri indi t\u00fcrk ordusunun qaba\u011f\u0131ndan qa\u00e7\u0131rd\u0131. Erm\u0259ni xalq\u0131 da onlara qo\u015fulmu\u015fdu. Qa\u00e7ark\u0259n \u00f6z evl\u0259rini yand\u0131r\u0131r, h\u0259r yeri xarabal\u0131\u011fa \u00e7evirirdil\u0259r. Qa\u00e7maq ist\u0259m\u0259y\u0259nl\u0259r is\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n m\u0259rh\u0259m\u0259tin\u0259 s\u0131\u011f\u0131n\u0131b orada qald\u0131. T\u00fcrk ordusu Az\u0259rbaycana g\u0259l\u0259nd\u0259 erm\u0259nil\u0259rin ham\u0131s\u0131 qa\u00e7\u0131b getmi\u015fdi v\u0259 k\u0259ndl\u0259r tamamil\u0259 bo\u015falm\u0131\u015fd\u0131, qa\u00e7an erm\u0259nil\u0259rin arxas\u0131nda qida m\u0259nb\u0259l\u0259ri tamamil\u0259 yox edilmi\u015f bo\u015f bir b\u00f6lg\u0259 qalm\u0131\u015fd\u0131. Halbuki d\u0259y\u0259rli olan h\u0259r \u015fey torpa\u011f\u0131n alt\u0131nda, mal-qara ma\u011faralarda gizl\u0259dilmi\u015fdi.<br>\u00a0 \u00a0 Erm\u0259nistanda qalan birlikl\u0259rimiz Aleksandropola 60 kilometr m\u0259saf\u0259d\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n d\u0259mir yolu x\u0259tti \u00fcz\u0259rind\u0259ki Qara Kils\u0259 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 topla\u015fm\u0131\u015fd\u0131. T\u00fcrk ordusunun yax\u0131nla\u015fmas\u0131ndan sonra \u0259sas q\u00fcvv\u0259l\u0259r\u0259 qat\u0131ld\u0131q. H\u0259min vaxt \u0259limizd\u0259 \u00e7ar ordusunun g\u00f6t\u00fcrd\u00fcy\u00fc 3000 t\u00fcrk \u0259sir vard\u0131. Rus ordusu geri \u00e7\u0259kildikd\u0259n sonra onlar\u0131 biz\u0259 vermi\u015fdil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p><br>\u00a0 \u00a0Qara Kils\u0259y\u0259 \u00e7\u0259kil\u0259nd\u0259 bu zavall\u0131lar\u0131n 2000 n\u0259f\u0259ri q\u0259ddarl\u0131qla \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc. Bu v\u0259h\u015filik m\u0259ni x\u0259st\u0259 salm\u0131\u015fd\u0131, amma etiraz ed\u0259 bilmirdim, qorxurdum, m\u0259ni d\u0259 \u00f6ld\u00fcr\u0259 bil\u0259rdil\u0259r. B\u0259zil\u0259rin\u0259 nisb\u0259t\u0259n i\u015fg\u0259nc\u0259 verilm\u0259s\u0259 d\u0259, \u0259ks\u0259riyy\u0259ti yand\u0131r\u0131laraq \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc. Az\u0259rbaycanl\u0131 \u0259sirl\u0259ri taxta klublara dolduraraq od vurub yand\u0131r\u0131rd\u0131lar. 1000 n\u0259f\u0259ri is\u0259 saxlad\u0131q. Bunun s\u0259b\u0259bi d\u0259 Avropan\u0131n ruslardan b\u00f6y\u00fck sayda \u0259sir t\u0259hvil alma\u011f\u0131m\u0131z\u0131n bilinm\u0259si idi v\u0259 bunun hesabat\u0131n\u0131 bizd\u0259n ist\u0259y\u0259 bil\u0259rdil\u0259r. H\u0259min \u0259sirl\u0259r is\u0259 Az\u0259rbaycana g\u0259l\u0259n Osmanl\u0131 ordusu t\u0259r\u0259find\u0259n xilas edildi\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p><br>\u00a0 \u00a0 Aspersyan bol\u015fevik inqilab\u0131ndan sonrak\u0131 d\u00f6n\u0259md\u0259 d\u0259 erm\u0259ni v\u0259h\u015filiyinin davam etdiyini vur\u011fulay\u0131r:<br>\u00a0 \u00a0\u201cAz\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n qa\u00e7mas\u0131na yer ver\u0259 bil\u0259c\u0259k b\u00fct\u00fcn yollar\u0131 ba\u011flad\u0131q v\u0259 d\u0259rhal yox etm\u0259k i\u015fin\u0259 ba\u015flad\u0131q. Birlikl\u0259rimiz bir-bir b\u00fct\u00fcn t\u00fcrk k\u0259ndl\u0259rini m\u00fchasir\u0259y\u0259 ald\u0131 v\u0259 top at\u0259\u015fl\u0259ri il\u0259 evl\u0259rin ham\u0131s\u0131 da\u011f\u0131d\u0131ld\u0131. K\u0259ndlil\u0259r \u00e7\u00f6ll\u00fck \u0259razil\u0259r\u0259 qa\u00e7ma\u011fa ba\u015flad\u0131, lakin onlar\u0131 tutub g\u00fcll\u0259l\u0259yir v\u0259 s\u00fcng\u00fcl\u0259rl\u0259 \u00f6ld\u00fcr\u00fcrd\u00fck. \u018flb\u0259tt\u0259, qa\u00e7\u0131b canlar\u0131n\u0131 qurtaranlar da vard\u0131, onlar ya da\u011flarda \u00f6zl\u0259rin\u0259 s\u0131\u011f\u0131nacaq tapm\u0131\u015fd\u0131, ya da T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 qa\u00e7m\u0131\u015fd\u0131. Arxada qalanlar\u0131n ham\u0131s\u0131 is\u0259 \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.fact-info.az\/uploads\/news\/1559931725.jpg\" alt=\"press | FACT-INFO.AZ\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><br>\u00a0 \u00a0 Nax\u00e7\u0131vandan G\u00fcrc\u00fcstana q\u0259d\u0259r olan b\u00fct\u00fcn s\u0259rh\u0259d b\u00f6lg\u0259l\u0259ri, o c\u00fcml\u0259d\u0259n A\u011fr\u0131 da\u011f\u0131n\u0131n \u0259t\u0259yind\u0259ki b\u00fct\u00fcn t\u00fcrk k\u0259ndl\u0259ri yerl\u0259-yeksan olundu. \u0130ndi bu yerl\u0259rd\u0259 g\u00f6rd\u00fcy\u00fcn \u00f6l\u00fc insanlar\u0131n s\u00fcm\u00fckl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn ulayan qurd v\u0259 \u00e7aqqallar\u0131n s\u0259sl\u0259rind\u0259n ba\u015fqa bir s\u0259s e\u015fid\u0259 bilm\u0259zs\u0259n. Bu, kin v\u0259 nifr\u0259tin n\u0259 q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fck oldu\u011funu g\u00f6st\u0259r\u0259n bir n\u00fcmun\u0259dir.<\/p>\n\n\n\n<p><br>\u00a0 \u00a0 Erm\u0259nil\u0259rin t\u00fcrk k\u0259ndl\u0259rin\u0259 h\u00fccumunda bir olay diqq\u0259timi \u00e7\u0259kdi. \u0130rig\u00f6vd\u0259li bir az\u0259rbaycanl\u0131 vard\u0131, \u00e7ox yax\u015f\u0131 d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc, \u0259sl q\u0259hr\u0259man kimi. Onun evd\u0259n bir t\u00fcf\u0259ng g\u00f6t\u00fcr\u00fcb bir qrup silahl\u0131 erm\u0259ni \u0259sg\u0259rin\u0259 h\u00fccum etdiyini g\u00f6rd\u00fcm. T\u00fcf\u0259ngin qunda\u011f\u0131 il\u0259 sa\u011f-sola h\u00fccum edir, at\u0259\u015f a\u00e7\u0131lmas\u0131na baxmayaraq \u201cAllah, Allah\u201d deyib \u00f6z\u00fcn\u00fc m\u00fcdafi\u0259 edirdi.<\/p>\n\n\n\n<p><br>\u00a0 \u00a0 Erm\u0259ni \u0259sg\u0259rind\u0259n biri s\u00fcng\u00fcn\u00fc onun sin\u0259sin\u0259 saplad\u0131, s\u00fcng\u00fcn\u00fcn tiy\u0259si k\u00fcr\u0259yind\u0259n \u00e7\u0131xd\u0131. T\u00fcrk is\u0259 s\u00fcng\u00fcn\u00fcn tax\u0131ld\u0131\u011f\u0131 silah\u0131 qunda\u011f\u0131ndan tuta bildi. Bird\u0259n o, silah\u0131 burax\u0131b erm\u0259ninin q\u0131rtla\u011f\u0131ndan yap\u0131\u015fd\u0131. H\u0259min vaxt dig\u0259r erm\u0259ni \u0259sg\u0259rl\u0259ri dair\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 dayan\u0131b q\u0131\u015fq\u0131ra-q\u0131\u015fq\u0131ra tama\u015fa edirdil\u0259r. H\u0259r ikisi yer\u0259 y\u0131x\u0131landa bir erm\u0259ni \u0259sg\u0259ri b\u00f6y\u00fck bir da\u015f\u0131 g\u00f6t\u00fcr\u00fcb t\u00fcrk\u00fcn ba\u015f\u0131na vurdu. T\u00fcrk yerd\u0259 s\u0259ssiz v\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259tsiz qald\u0131. T\u00fcrk\u00fc s\u00fcng\u00fcl\u0259y\u0259n erm\u0259ni aya\u011fa qalxd\u0131qdan sonra s\u00fcng\u00fcn\u00fc \u00e7\u0259kib onun sin\u0259sind\u0259n \u00e7\u0131xard\u0131 v\u0259 qan\u0131n\u0131 yalad\u0131\u201d.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/lh3.googleusercontent.com\/proxy\/frQCgjsa09S6wCr1mkxz_MPBT2UBsyUm5LTPP98amQ-_p0nGFSPBxJLay4FF49PTcDb0OTyCTeIxYZWTHOP8V9QJI4pkPh-RKqvok-y2XUurU-cNkXMECjMyi1jwoV5NRFarOzlZwWtJ_KiDY12ZPbgAFVp8GhsYikkGuA\" alt=\"1915 - 1920 \u2013 c\u0131 ill\u0259rd\u0259 Erm\u0259nil\u0259rin Az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 ...\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><br>\u00a0 \u00a0 Aspersyan az\u0259rbaycanl\u0131 u\u015faqlar\u0131n ba\u015f\u0131na g\u0259l\u0259nl\u0259r haqda:<br>\u00a0 \u00a0\u201cBir gec\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 k\u0259ndin yan\u0131ndan ke\u00e7irdim. Evl\u0259rd\u0259n birinin qaba\u011f\u0131nda ocaq yand\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcb yax\u0131nla\u015fd\u0131m, oca\u011f\u0131n \u0259traf\u0131nda erm\u0259ni \u0259sg\u0259rl\u0259ri oturmu\u015fdu. Aralar\u0131nda iki azya\u015fl\u0131 q\u0131z u\u015fa\u011f\u0131 vard\u0131, yer\u0259 \u00e7\u00f6mb\u0259lib h\u0131\u00e7q\u0131raraq a\u011flay\u0131rd\u0131. Q\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ev \u0259\u015fyalar\u0131, insan c\u0259s\u0259dl\u0259ri ora-bura da\u011f\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, gec qalm\u0131\u015fd\u0131m, onlar\u0131 zorlam\u0131\u015fd\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n<p><br>\u00a0 \u00a0Az\u0259rbaycan dilind\u0259 onlar\u0131 xilas ed\u0259c\u0259yimi, m\u0259nd\u0259n qorxmamalar\u0131n\u0131 dedim. Q\u0131zlar\u0131 g\u00f6t\u00fcr\u00fcb oradan uzaqla\u015fd\u0131m. Bir-iki kilometr sonra yen\u0259 da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015f t\u00fcrk k\u0259ndin\u0259 rast g\u0259ldim. Yan\u0131mdak\u0131 yem\u0259yi q\u0131zlara verdim v\u0259 s\u0131\u011f\u0131nacaq tapd\u0131qdan sonra yatd\u0131q. Gec\u0259 yar\u0131 a\u011flayan bir u\u015fa\u011f\u0131n s\u0259sin\u0259 oyand\u0131m. Ay i\u015f\u0131\u011f\u0131 burada ba\u015f ver\u0259n faci\u0259ni g\u00f6rm\u0259yim\u0259 k\u00f6m\u0259k oldu. S\u0259s\u0259 do\u011fru ir\u0259lil\u0259y\u0259r\u0259k t\u00fcrk evi oldu\u011fu b\u0259lli olan da\u011f\u0131lm\u0131\u015f bir ev\u0259 g\u0259lib \u00e7\u0131xd\u0131m. Otaqlardan birinin d\u00f6\u015f\u0259m\u0259sind\u0259 bir \u00f6l\u00fc qad\u0131n uzanm\u0131\u015fd\u0131, bo\u011faz\u0131 k\u0259silmi\u015fdi.<br>\u00a0 \u00a0 \u00a0Qad\u0131n\u0131n sin\u0259si \u00fcst\u00fcnd\u0259 bir ya\u015flar\u0131nda k\u00f6rp\u0259 q\u0131z vard\u0131, \u00f6l\u00fc qad\u0131n\u0131n d\u00f6\u015f\u00fcnd\u0259n s\u00fcd \u0259mm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131. U\u015fa\u011f\u0131 quca\u011f\u0131ma ald\u0131m v\u0259 cibimd\u0259ki \u00e7\u00f6r\u0259yi isladaraq qarn\u0131n\u0131 doydurdum v\u0259 baxmalar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn q\u0131zlara verdim. S\u0259h\u0259ri g\u00fcn \u0259lim\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n f\u00fcrs\u0259td\u0259n istifad\u0259 edib u\u015faqlar\u0131 Qarsdak\u0131 bir Amerika yetimxanas\u0131na yollad\u0131m\u201d.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/encrypted-tbn0.gstatic.com\/images?q=tbn%3AANd9GcT6f5VQyfO6lbSQlssQWQyWiQbxnDJa5Ff5iwubjQfmZlFmSUxA&amp;usqp=CAU\" alt=\"Untitled\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><br>\u00a0 \u00a0 Aspersyan\u0131n s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, o g\u00fcnl\u0259rd\u0259 erm\u0259nil\u0259r ingilisl\u0259rin k\u00f6m\u0259yi il\u0259 Bak\u0131n\u0131 \u2013 b\u00f6y\u00fck neft \u015f\u0259h\u0259rini \u0259l\u0259 ke\u00e7irib v\u0259 \u015f\u0259h\u0259rin t\u00fcrk \u0259halisinin 25 min n\u0259f\u0259rini q\u0259tl\u0259 yetirib:<br>\u00a0 \u00a0\u201cBiz erm\u0259nil\u0259r \u00f6z i\u00e7imizd\u0259 ba\u015flayan sava\u015fda da bir-birimiz\u0259 qar\u015f\u0131 m\u0259rh\u0259m\u0259tli olmad\u0131q. Biz m\u0259rh\u0259m\u0259tli insanlar deyilik, \u00e7\u00fcnki h\u0259r k\u0259s kimi \u00f6z\u00fcm\u00fczd\u0259n d\u0259 qorxuruq.<\/p>\n\n\n\n<p><br>\u00a0 \u00a0 El\u0259 bir q\u0259tliam s\u0259hn\u0259l\u0259rin\u0259 \u015fahid oldum ki, buralarda \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f, yerd\u0259 yatan insanlar\u0131n say\u0131 pay\u0131zda me\u015f\u0259d\u0259 yer\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n yarpaqlar\u0131n say\u0131 q\u0259d\u0259rdir. Onlar \u00e7ar\u0259siz v\u0259 m\u00fcdafi\u0259siz olan zavall\u0131 insanlard\u0131r. Bunlar sava\u015fda \u00f6l\u0259n \u0259sg\u0259rl\u0259r kimi silahlar\u0131 \u0259ll\u0259rind\u0259 sava\u015faraq \u00f6lm\u0259mi\u015fdi. Onlar zavall\u0131 v\u0259 \u00e7ar\u0259siz insanlar\u0131n \u00f6ld\u00fcy\u00fc kimi, d\u0259h\u015f\u0259t v\u0259 qorxu i\u00e7ind\u0259 \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fc\u201d. \/Teleqraf.com\/<\/p>\n\n\n\n<p><strong>M\u00fc\u0259llif: M\u0259nsur R\u0259\u011fb\u0259to\u011flu <\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu kitab 1928-ci ild\u0259 AB\u015e-\u0131n \u0130ndianapolis \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 \u201cThe Bobbs-Merrill Company\u201d n\u0259\u015friyyat\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n \u201c\u0130nsanlar bel\u0259dir\u201d (\u201cMen&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-5632","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-tarix"],"featured_image_urls":{"full":"","thumbnail":"","medium":"","medium_large":"","large":"","1536x1536":"","2048x2048":"","covernews-slider-full":"","covernews-slider-center":"","covernews-featured":"","covernews-medium":"","covernews-medium-square":""},"author_info":{"display_name":"Veteran.az","author_link":"https:\/\/veteran.az\/?author=3"},"category_info":"<a href=\"https:\/\/veteran.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Tarix<\/a>","tag_info":"Tarix","comment_count":"0","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5632","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5632"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5632\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5634,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5632\/revisions\/5634"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5632"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5632"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5632"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}