{"id":5078,"date":"2020-03-23T01:20:51","date_gmt":"2020-03-22T21:20:51","guid":{"rendered":"http:\/\/veteran.az\/?p=5078"},"modified":"2020-03-23T01:20:57","modified_gmt":"2020-03-22T21:20:57","slug":"rokfeller-ail%c9%99si-10-il-%c9%99vv%c9%99l-h%c9%99r-seyi-bilirmis-koronavirusdan-xilas-olan-ilk-olk%c9%99","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/veteran.az\/?p=5078","title":{"rendered":"Rokfeller ail\u0259si 10 il \u0259vv\u0259l h\u0259r \u015feyi bilirmi\u015f: koronavirusdan xilas olan ilk \u00f6lk\u0259&#8230;"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>2010-cu ild\u0259 Rokfell\u0259r ail\u0259sinin fondunun yay\u0131mland\u0131\u011f\u0131 hesabatda bu g\u00fcn d\u00fcnyan\u0131 a\u011fu\u015funa alan \u00f6l\u00fcmc\u00fcl qlobal virus epidemiyas\u0131n\u0131n ba\u015f ver\u0259c\u0259yin\u0259 dair proqnozlar verilib. \u00d6lk\u0259l\u0259rin virusla m\u00fcbariz\u0259 aparmas\u0131n\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259 \u0259ks etdir\u0259n hesabatda bildirilib ki, epidemiyadan, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, \u00c7in xilasa m\u00fcv\u0259ff\u0259q olacaq. Pandemiyan\u0131n qlobal qida v\u0259 yanacaq \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131na s\u0259b\u0259b olaca\u011f\u0131 bildirilir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><a target=\"_blank\" href=\"http:\/\/publika.az\/\" rel=\"noreferrer noopener\">Publika.az<\/a>&nbsp;<\/strong>x\u0259b\u0259r verir ki, Peter \u015evartz\u0131n Rokfeller Fonduna ba\u011fl\u0131 olaraq yaratd\u0131\u011f\u0131 Qlobal Biznes \u015e\u0259b\u0259k\u0259si (GBN) t\u0259r\u0259find\u0259n n\u0259\u015fr olunan \u201cTexnologiyan\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yi v\u0259 beyn\u0259lxalq inki\u015faf \u00fc\u00e7\u00fcn ssenaril\u0259r\u201d adl\u0131 hesabatda t\u0259\u0259cc\u00fcbl\u00fc ifad\u0259l\u0259r yer al\u0131b. Hesabatda inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rin alt-\u00fcst edil\u0259c\u0259yi iddia olunub. 2030-cu il\u0259 q\u0259d\u0259r ba\u015f ver\u0259c\u0259k prosesl\u0259ri t\u0259svir ed\u0259n hesabat\u0131n bir b\u00f6lm\u0259sind\u0259 \u00f6l\u00fcmc\u00fcl qlobal virus epidemiyas\u0131n\u0131n ba\u015f ver\u0259c\u0259yini proqnozla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/publika.az\/storage\/2020\/03\/22\/image.jpg\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>\u0130nki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259r alt-\u00fcst olacaq<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Maraql\u0131d\u0131r ki, m\u0259ntd\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 dair hadis\u0259l\u0259r t\u0259svir olunsa da, fell\u0259r ke\u00e7mi\u015f zamanda yaz\u0131l\u0131b. Qeyd olunub ki, inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259r virusa qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 aparmaqda \u00e7\u0259tinlik \u00e7\u0259kdi: \u201cS\u00fcr\u0259tl\u0259 yay\u0131lan virus, h\u0259tta \u0259n \u00e7ox inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259ri d\u0259 alt-\u00fcst etdi\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u00f6kum\u0259tl\u0259rin v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n\u0131 viruslardan qorumaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u201cf\u00f6vq\u0259lad\u0259 t\u0259dbirl\u0259r\u201dg\u00f6r\u0259c\u0259kl\u0259rini ifad\u0259 edildiyi hesabatda \u201cQlobal epidemiya d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 d\u00fcnya liderl\u0259ri s\u0259lahiyy\u0259tl\u0259rini geni\u015fl\u0259ndirdil\u0259r. \u00dcz maskalar\u0131n\u0131n istifad\u0259sinin m\u0259cburi olmas\u0131ndan, qatar stansiyalar\u0131 v\u0259 supermarket kimi sosial sah\u0259l\u0259r\u0259 giri\u015fl\u0259rd\u0259 m\u0259cburi temperatur n\u0259zar\u0259ti kimi ciddi qaydalar v\u0259 m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259r t\u0259tbiq edildi\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0130lk \u00c7in qurtulacaq<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6lk\u0259l\u0259rin virusla nec\u0259 m\u00fcbariz\u0259 apard\u0131\u011f\u0131n\u0131 da \u0259hat\u0259 ed\u0259n hesabatda \u00c7inin virusdan ilk olaraq qurtulaca\u011f\u0131na dair proqnozla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b: \u201cEpidemiya d\u00fcnyan\u0131 b\u00fcr\u00fcd\u00fc. T\u0259dbirl\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si h\u0259tta inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 b\u00f6y\u00fck problem idi. Ancaq bir ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259 bunu daha yax\u015f\u0131 d\u0259f etdi, x\u00fcsusil\u0259 \u00c7in. \u00c7in h\u00f6kum\u0259tinin b\u00fct\u00fcn v\u0259t\u0259nda\u015flar \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259cburi karantin t\u0259tbiq etm\u0259si v\u0259 d\u0259rhal b\u00fct\u00fcn s\u0259rh\u0259dl\u0259ri ba\u011flamas\u0131 say\u0259sind\u0259 milyonlarla insan\u0131n h\u0259yat\u0131n\u0131 xilas etdi. Virusun yay\u0131lmas\u0131n\u0131 dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 nisb\u0259t\u0259n daha erk\u0259n dayand\u0131rmas\u0131 onlar\u0131n yay\u0131ld\u0131qdan sonra tez sa\u011falmas\u0131na imkan verdi\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Bombo\u015f qalacaq<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u201cQlobal epidemiya iqtisadiyyatlara \u00f6l\u00fcmc\u00fcl t\u0259sir g\u00f6st\u0259rdi\u201d deyil\u0259n hesabatda virusun yaln\u0131z insanlar\u0131 \u00f6ld\u00fcrm\u0259diyini qeyd olunub: \u201cH\u0259m insanlar\u0131n, h\u0259m d\u0259 mallar\u0131n beyn\u0259lxalq h\u0259r\u0259k\u0259tliliyi dayand\u0131r\u0131ld\u0131, turizm v\u0259 qlobal t\u0259dar\u00fck z\u0259ncirl\u0259ri kimi z\u0259if s\u0259naye sah\u0259l\u0259rin\u0259 t\u0259sir etdi. Yerli d\u0259 olsa \u0259n \u00e7ox i\u015fl\u0259y\u0259n ma\u011fazalar v\u0259 ofis binalar\u0131 aylarla h\u0259m i\u015f\u00e7isiz, h\u0259m m\u00fc\u015ft\u0259risiz bombo\u015f qald\u0131\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u018frzaq q\u0131tl\u0131\u011f\u0131 ba\u015f ver\u0259c\u0259k<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Rokfeller hesabatda g\u0259l\u0259c\u0259k texnologiyan\u0131n inki\u015faf\u0131na dair proqnozu bel\u0259 ifad\u0259 edib:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cProteksionizm v\u0259 milli t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik t\u0259dbirl\u0259ri il\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00c7ini t\u0259qlid ed\u0259r\u0259k \u00f6z m\u00fcst\u0259qil, regional olaraq m\u00fc\u0259yy\u0259n edilmi\u015f texnologiya \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rini yaratd\u0131lar. H\u00f6kum\u0259tl\u0259r internet s\u0131xl\u0131\u011f\u0131na n\u0259zar\u0259t etm\u0259kd\u0259 m\u00fcxt\u0259lif s\u0259viyy\u0259l\u0259rd\u0259 m\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259t \u0259ld\u0259 etdil\u0259r, lakin bu s\u0259yl\u0259r \u201cd\u00fcnya s\u0259viyy\u0259sind\u0259\u201d h\u0259l\u0259 d\u0259 internetin t\u0259sirini q\u0131ra bilm\u0259yib.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130qtisadiyyatda \u00f6z\u0259l v\u0259 d\u00f6vl\u0259t s\u0259viyy\u0259sind\u0259 b\u00f6y\u00fck d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin olaca\u011f\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutan hesabatda da deyilir: \u201cQlobal \u0259rzaq v\u0259 yanacaq \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 fonunda \u00f6lk\u0259l\u0259r daxili bazarlar\u0131n\u0131 idxaldan qorumaq v\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 mallar\u0131n\u0131 v\u0259 dig\u0259r mal ixracat\u0131n\u0131 azaltmaq \u00fc\u00e7\u00fcn ticar\u0259t mane\u0259l\u0259rini art\u0131rd\u0131. D\u00fcnyada \u00f6z izini qoyan qlobal \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q v\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131n z\u0259ifl\u0259diyi d\u00f6vr\u0259 daxil oldu.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fcbahis\u0259li hesabat Rokfeller Fondunun r\u0259smi sayt\u0131nda 25 may 2010-cu il tarixind\u0259 \u201cwww.rockefellerfoundation.org\/news\/publications\/scenarios-future-technology\u201d sayt\u0131nda yerl\u0259\u015fdirilib. Bir ne\u00e7\u0259 il \u0259rzind\u0259 h\u0259r k\u0259s\u0259 a\u00e7\u0131q olan yaz\u0131 sonradan nam\u0259lum s\u0259b\u0259bd\u0259n saytdan \u00e7\u0131xar\u0131l\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, Con Davison Rokefeller \u201cStandard Oil\u201di t\u0259sis ed\u0259r\u0259k AB\u015e-\u0131n ilk neft maqnat\u0131 olub v\u0259 1910-1937 ill\u0259ri aras\u0131nda d\u00fcnyan\u0131n \u0259n varl\u0131 adam\u0131 kimi m\u0259\u015fhurla\u015f\u0131b. Rokfeller \u00f6l\u00fcm\u00fcnd\u0259n sonra 912 milyon dollar miras qal\u0131b. Bu pullar bug\u00fcnk\u00fc inflyasiya \u015f\u0259raitin\u0259 \u00e7evrildikd\u0259, t\u0259qrib\u0259n 189 milyard dollar edir. \u201cForbes\u201d in m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, bu g\u00fcn\u00fcn \u0259n varl\u0131 adam\u0131 olan Jeff Bezosun 114 milyard dollar s\u0259rv\u0259ti var. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n, bir \u00e7ox m\u00fct\u0259x\u0259ssisin fikrinc\u0259, Rokfeller b\u0259\u015f\u0259r tarixinin \u0259n varl\u0131 adam\u0131 hesab olunur.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu g\u00fcn iddia olunur ki, EXXON-MOBILE, CHEVRON, CITI GROUP, J.P.MORGAN-CHASE kimi \u00e7ox b\u00f6y\u00fck \u015firk\u0259tl\u0259r\u0259 sahib olan y\u0259hudi Rokfeller ail\u0259si d\u00fcnya iqtisadiyyat\u0131n\u0131 v\u0259 siyas\u0259tini s\u0259rv\u0259tind\u0259n ald\u0131\u011f\u0131 g\u00fcc\u00fc il\u0259 idar\u0259 edir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ayt\u0259n M\u0259ftun\/Publika.az\/<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>2010-cu ild\u0259 Rokfell\u0259r ail\u0259sinin fondunun yay\u0131mland\u0131\u011f\u0131 hesabatda bu g\u00fcn d\u00fcnyan\u0131 a\u011fu\u015funa alan \u00f6l\u00fcmc\u00fcl qlobal virus&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-5078","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-qanunvericilik"],"featured_image_urls":{"full":"","thumbnail":"","medium":"","medium_large":"","large":"","1536x1536":"","2048x2048":"","covernews-slider-full":"","covernews-slider-center":"","covernews-featured":"","covernews-medium":"","covernews-medium-square":""},"author_info":{"display_name":"Veteran.az","author_link":"https:\/\/veteran.az\/?author=3"},"category_info":"<a href=\"https:\/\/veteran.az\/?cat=1\" rel=\"category\">Qanunvericilik<\/a>","tag_info":"Qanunvericilik","comment_count":"0","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5078","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5078"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5078\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5080,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5078\/revisions\/5080"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5078"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5078"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5078"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}