{"id":4795,"date":"2020-03-13T01:23:50","date_gmt":"2020-03-12T21:23:50","guid":{"rendered":"http:\/\/veteran.az\/?p=4795"},"modified":"2020-03-13T01:23:52","modified_gmt":"2020-03-12T21:23:52","slug":"erm%c9%99nilik-n%c9%99dir-bu-bir-h%c9%99yat-t%c9%99rzidir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/veteran.az\/?p=4795","title":{"rendered":"ERM\u018fN\u0130L\u0130K N\u018fD\u0130R? Bu bir h\u0259yat t\u0259rzidir&#8230;"},"content":{"rendered":"\n<p>Edar Ta\u011f\u0131yev<br>Ara\u015fd\u0131rma\u00e7\u0131-yazar, Ukrayna<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong>T\u018fKRAR<\/strong>Erm\u0259nilik n\u0259dir? Niy\u0259 onlar ba\u015fqa xristianlar i\u00e7\u0259risind\u0259 ya\u015faya bilm\u0259dil\u0259r v\u0259 m\u0259hz biz\u0259 s\u0131\u011f\u0131nd\u0131lar? Diqq\u0259tl\u0259 oxuyun! Davam\u0131 olacaq.<\/p>\n\n\n\n<p><br>\u018fs\u0259rl\u0259ri biz\u0259 q\u0259dim Suriyani dilind\u0259 g\u0259lib \u00e7atan Efesli \u0130ohan (507 &#8212; 586) Erm\u0259ni kils\u0259si adlanan xristian t\u0259liminin yaranmas\u0131 v\u0259 formala\u015fmas\u0131 bar\u0259d\u0259 qiym\u0259tli m\u0259lumatlar verir (\u0418\u041e\u0410\u041d\u041d \u042d\u0424\u0415\u0421\u0421\u041a\u0418\u0419. &#171;\u0426\u0415\u0420\u041a\u041e\u0412\u041d\u0410\u042f \u0418\u0421\u0422\u041e\u0420\u0418\u042f&#187;). \u00d6z\u00fc d\u0259 monofizit olan (Monofizitl\u0259r \u0130sa pey\u011f\u0259mb\u0259ri allah elan edir v\u0259 onun insani t\u0259bi\u0259tini q\u0259bul etmirl\u0259r) m\u00fc\u0259llif, \u0259s\u0259rind\u0259 Armeniya adlanan co\u011frafi \u0259razid\u0259 ya\u015fayan xristian \u0259halisinin iki, b\u0259z\u0259n is\u0259 \u00fc\u00e7 se\u00e7im qar\u015f\u0131s\u0131nda qald\u0131qlar\u0131 tarixi d\u00f6vrd\u0259n b\u0259hs edir. 451 -ci ild\u0259 (IV \u00dcmumd\u00fcnya) Xalkedon kils\u0259 toplant\u0131s\u0131nda bu t\u0259lim\u0259 \u0259ksi olaraq, \u0130san\u0131n eyni zamanda insani v\u0259 ilahi t\u0259bi\u0259t\u0259 malik oldu\u011fu q\u0259rara al\u0131nd\u0131. Bu t\u0259limin t\u0259r\u0259fdarlar\u0131 is\u0259 diofizitl\u0259r adlan\u0131r (Qeyd ed\u0259k ki, d\u00fcnya xristianlar\u0131n\u0131n b\u00f6y\u00fck \u0259ks\u0259riyy\u0259ti bu n\u0259z\u0259riyy\u0259ni q\u0259bul edir). <\/p>\n\n\n\n<p>Armeniya adlanan \u0259razid\u0259 formala\u015fd\u0131\u011f\u0131ndan Erm\u0259ni kils\u0259si adlanan xristian c\u0259r\u0259yan\u0131 Persiyan\u0131n t\u0259zyiqi il\u0259 Xalkedondak\u0131 \u00dcmumd\u00fcnya toplant\u0131s\u0131na qo\u015fulmad\u0131 v\u0259 monofizit kimi xristian d\u00fcnyas\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n l\u0259n\u0259tl\u0259ndi. Bu is\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 Erm\u0259ni kils\u0259sin\u0259 sitayi\u015f ed\u0259n f\u0259rqli etnoslar\u0131n qapal\u0131 icmaya, sonradan is\u0259 xalq v\u0259 mill\u0259t\u0259 \u00e7evrilm\u0259sin\u0259 \u015f\u0259rait yaratd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p> G\u00fcn\u00fcm\u00fczd\u0259 yunan (q\u0259rbd\u0259n), \u0130ran (\u015f\u0259rqd\u0259n) v\u0259 hun-t\u00fcrkl\u0259r (\u015fimaldan) adlanan g\u00fccl\u0259rin n\u0259zar\u0259t etdiyi \u0259razil\u0259r aras\u0131nda qalan sava\u015f meydan\u0131ndak\u0131 \u0259halinin maraql\u0131 tarixin\u0259 m\u00fc\u0259llifin g\u00f6z\u00fc il\u0259 n\u0259z\u0259r salaq: &#171;Maqlar (Suriyal\u0131lar \u0130randak\u0131 kahinl\u0259rini bel\u0259 adland\u0131r\u0131rd\u0131lar) Sasan\u0131l\u0259r d\u00f6vl\u0259tinin imtiyazl\u0131 t\u0259b\u0259q\u0259si kimi, Xosrov \u015fah\u0131 (I Xosrov \u018fnu\u015firavan 501 &#8212; 579) \u00f6lk\u0259d\u0259 ya\u015fayan xristianlara zorla at\u0259\u015fp\u0259r\u0259stliyi q\u0259bul etdirm\u0259y\u0259 inand\u0131rd\u0131lar.<br><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fedai.az\/arxiv\/www.fedai.az\/www.fedai.az\/i.hizliresim.com\/oVpRAR.png\" alt=\"ERM\u018fN\u0130L\u0130K N\u018fD\u0130R?\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>D\u0259lil kimi, Romey imperatorunun \u00f6z \u00f6lk\u0259sind\u0259 \u0259halininin ba\u015fqa din\u0259 sitayi\u015fini qada\u011fan etm\u0259sini g\u00f6st\u0259rdil\u0259r. \u015eah, Armeniya adland\u0131r\u0131lan co\u011frafi \u0259razinin Persiya t\u0259rkibind\u0259 olan hiss\u0259sind\u0259ki xristian \u0259halini at\u0259\u015fp\u0259r\u0259st etm\u0259k m\u0259qs\u0259di il\u0259, \u0259razid\u0259 m\u0259b\u0259dl\u0259r tikilm\u0259sin\u0259 \u0259mr verdi. <\/p>\n\n\n\n<p>2000 silahl\u0131 atl\u0131 \u0131l\u0259 Dvin \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 g\u0259l\u0259n \u015fah\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259sin\u0259 katalikos v\u0259 yerli \u0259yanlar yalvard\u0131lar ki, onlar\u0131 dinl\u0259rind\u0259n d\u00f6nd\u0259rm\u0259y\u0259 c\u0259hd etm\u0259sin. Xat\u0131rlatd\u0131larki, \u015eah \u015eapur bu t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc 7 illik m\u00fcharib\u0259y\u0259 s\u0259b\u0259b oldu v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 \u015fah f\u0259rman verdi ki, \u0259halini dinind\u0259n d\u00f6nd\u0259rm\u0259y\u0259c\u0259k. (Bunu diqq\u0259tiniz\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131m ki, \u0259razid\u0259 ya\u015fayan \u0259halinin zorla at\u0259\u015fp\u0259r\u0259st edilm\u0259sinin qar\u015f\u0131sini alan, rumlar\u0131n, y\u0259ni Bizans\u0131n m\u00fctt\u0259fiqi olan, o d\u00f6vr tarixi \u0259d\u0259biyyatda hun adland\u0131r\u0131lan t\u00fcrkl\u0259r oldu. M\u0259hz onlar\u0131n \u0130ran \u00fcz\u0259rin\u0259 m\u00fcnt\u0259z\u0259m y\u00fcr\u00fc\u015fl\u0259ri, at\u0259\u015fp\u0259r\u0259stl\u0259rin planlar\u0131n\u0131 pozurdu &#8212; E.T.). <\/p>\n\n\n\n<p>F\u0259rmana da \u0259h\u0259miyy\u0259t verm\u0259y\u0259n cani\u015fin \u015fahdan \u0259lav\u0259 q\u00fcvv\u0259 alaraq, xristianlar\u0131n toplad\u0131\u011f\u0131 ordu \u00fcz\u0259rin\u0259 getdi. H\u0259lledici d\u00f6y\u00fc\u015fd\u0259 xristianlar qalib g\u0259ldi v\u0259 \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f sasani cani\u015fininin ba\u015f\u0131 h\u0259diyy\u0259 olaraq Feodosiopolda ya\u015fayan Rum patriki Yustiniana g\u00f6nd\u0259rildi. Lakin Persiya il\u0259 qar\u015f\u0131da duran \u00e7\u0259tinlikl\u0259ri yax\u015f\u0131 anlayan Armeniya adlanan \u0259razinin b\u00fct\u00fcn vilay\u0259tl\u0259rinin xristian \u0259halisi Rum \u00f6lk\u0259sin\u0259 ax\u0131n etdi. 6 il davam ed\u0259n m\u00fcharib\u0259 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 rumlar onlar\u0131 yax\u015f\u0131 qar\u015f\u0131lay\u0131rd\u0131lar v\u0259 m\u0259zh\u0259b f\u0259rqinin tezlikl\u0259 aradan qalxaca\u011f\u0131na inand\u0131lar. Lakin Xalkedon sonra yaranan m\u0259zh\u0259b f\u0259rqi, erm\u0259ni kils\u0259si il\u0259 ziddiyy\u0259ti yenid\u0259n alovland\u0131rd\u0131. Birc\u0259 ya\u015famaq m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131. Arams\u0131z m\u00fcharib\u0259l\u0259r Xosrov Sahla Rum imperatoru aras\u0131nda s\u00fclhl\u0259 ba\u015fa \u00e7atd\u0131. Xalkedon t\u0259r\u0259fdari rumlar yenid\u0259n monofizitl\u0259ri t\u0259qib etm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131lar. <\/p>\n\n\n\n<p>Kils\u0259l\u0259rinin altarlar\u0131 da\u011f\u0131d\u0131lan monofizitl\u0259rd\u0259n (Suriya xristianlar\u0131 da bu q\u0259bild\u0259n idi &#8212; E.T.) olan m\u00fc\u0259llif, t\u00fcrk-avar tayfalar\u0131n\u0131n Konstantinopola h\u00fccumu v\u0259 b\u00fct\u00fcn Frakiya \u0259yal\u0259ti boyu rum kils\u0259l\u0259rinin qar\u0259t olunmas\u0131n\u0131, onlara qar\u015f\u0131 edil\u0259n haqs\u0131zl\u0131qlara Allah q\u0259z\u0259bi kimi qeyd\u0259 al\u0131b&#187;.<br><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fedai.az\/arxiv\/www.fedai.az\/www.fedai.az\/i.hizliresim.com\/nlp375.png\" alt=\"ERM\u018fN\u0130L\u0130K N\u018fD\u0130R?\"\/><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Edar Ta\u011f\u0131yevAra\u015fd\u0131rma\u00e7\u0131-yazar, Ukrayna T\u018fKRARErm\u0259nilik n\u0259dir? Niy\u0259 onlar ba\u015fqa xristianlar i\u00e7\u0259risind\u0259 ya\u015faya bilm\u0259dil\u0259r v\u0259 m\u0259hz biz\u0259&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-4795","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-qanunvericilik"],"featured_image_urls":{"full":"","thumbnail":"","medium":"","medium_large":"","large":"","1536x1536":"","2048x2048":"","covernews-slider-full":"","covernews-slider-center":"","covernews-featured":"","covernews-medium":"","covernews-medium-square":""},"author_info":{"display_name":"Veteran.az","author_link":"https:\/\/veteran.az\/?author=3"},"category_info":"<a href=\"https:\/\/veteran.az\/?cat=1\" rel=\"category\">Qanunvericilik<\/a>","tag_info":"Qanunvericilik","comment_count":"0","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4795","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4795"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4795\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4797,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4795\/revisions\/4797"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4795"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4795"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4795"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}