{"id":3852,"date":"2020-01-30T01:47:13","date_gmt":"2020-01-29T21:47:13","guid":{"rendered":"http:\/\/veteran.az\/?p=3852"},"modified":"2022-07-29T23:19:47","modified_gmt":"2022-07-29T19:19:47","slug":"terrora-d%c9%99st%c9%99k-ver%c9%99n-xususi-xidm%c9%99t-dosye","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/veteran.az\/?p=3852","title":{"rendered":"Terrora d\u0259st\u0259k ver\u0259n x\u00fcsusi xidm\u0259t &#8212; DOSYE"},"content":{"rendered":"\n<p>\n\n1992-ci ild\u0259 Erm\u0259nistan prezidenti Levon Ter-Petrosyan\u0131n s\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 ER SSR DTK-n\u0131n bazas\u0131nda Milli T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik D\u00f6vl\u0259t \u0130dar\u0259si yarad\u0131ld\u0131. Onun k\u0259\u015ffiyyat, \u0259ks-k\u0259\u015ffiyyat, terror\u00e7uluq v\u0259 m\u00fct\u0259\u015f\u0259kkil cinay\u0259tkarl\u0131\u011fa qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259, istintaq strukturlar\u0131 vard\u0131. Amma 1999-cu il oktyabr ay\u0131n\u0131n 27-d\u0259 Erm\u0259nistan Parlamentind\u0259 ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259 \u00f6lk\u0259nin x\u00fcsusi xidm\u0259t orqan\u0131n\u0131n s\u0259m\u0259r\u0259liliyini ciddi \u015f\u00fcbh\u0259 alt\u0131na sald\u0131.&nbsp;Erm\u0259nistan x\u00fcsusi xidm\u0259t orqanlar\u0131 iki \u0259sas r\u0259qib\u0259 &#8212; Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 qar\u015f\u0131 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir. Erm\u0259nistan k\u0259\u015ffiyyat\u0131 Rusiyan\u0131n g\u00fccl\u00fc t\u0259siri alt\u0131ndad\u0131r. Erm\u0259nistan \u0259razisind\u0259 RF-in radioelektron k\u0259\u015ffiyyat bazas\u0131 m\u00f6vcuddur. RF-nin t\u0259siri alt\u0131nda olan bir s\u0131ra dig\u0259r ke\u00e7mi\u015f Sovet Respublikalar\u0131nda (m\u0259s\u0259l\u0259n, Belarus, Tacikistan v\u0259 s.) oldu\u011fu kimi, bu \u00f6lk\u0259d\u0259 d\u0259 x\u00fcsusi xidm\u0259t orqanlar\u0131nda \u0259sasl\u0131 islahatlar apar\u0131lmay\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 Erm\u0259nistan Respublikas\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259t s\u0259viyy\u0259sind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irdiyi terror f\u0259aliyy\u0259tind\u0259 Milli T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik Xidm\u0259ti (MTX) v\u0259 h\u0259rbi k\u0259\u015ffiyyat orqanlar\u0131 i\u015ftirak edirl\u0259r. MTX Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n (\u201cErm\u0259ni Milli Ordusu\u201d, \u201cYerkpa\u201d, \u201cQisas\u00e7\u0131lar\u201d) v\u0259 xaricd\u0259ki erm\u0259ni diasporunun terror t\u0259\u015fkilatlar\u0131 (ASALA, ARA, \u201cG\u00fclimyan\u201d, \u201cKommandos\u201d) il\u0259 yax\u0131ndan \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q edir.&nbsp;Avropa, Amerika v\u0259 Asiyadak\u0131 erm\u0259ni diaspor t\u0259\u015fkilatlar\u0131ndan istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259 Erm\u0259nistan t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik orqanlar\u0131 \u00f6z\u00fcn\u00fcn xarici rezidenturalar\u0131n\u0131 qura bilib.<\/p>\n\n\n\n<p>Erm\u0259nistan\u0131n x\u00fcsusi xidm\u0259t orqanlar\u0131, xaricd\u0259ki rezidenturalar\u0131 v\u0259 erm\u0259ni diasporunun n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri mafiya t\u0259\u015fkilatlar\u0131, transmilli m\u00fct\u0259\u015f\u0259kkil cinay\u0259tkar qruplar, terror t\u0259\u015fkilatlar\u0131 il\u0259 s\u0131x \u0259laq\u0259 saxlay\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, 1995-ci ild\u0259 \u00c7exiyan\u0131n x\u00fcsusi xidm\u0259t orqanlar\u0131 Erm\u0259nistan k\u0259\u015ffiyyat orqan\u0131n\u0131n d\u00f6rd \u0259m\u0259kda\u015f\u0131n\u0131 narkomafiya il\u0259 \u0259laq\u0259d\u0259 \u015f\u00fcbh\u0259li bil\u0259r\u0259k, h\u0259bs etmi\u015fdi. Livanda is\u0259 Erm\u0259nistan t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik orqanlar\u0131 \u0130nterpol x\u0259tti il\u0259 axtar\u0131\u015fda olan ASALA terror t\u0259\u015fkilatlar\u0131n\u0131n ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259d\u0259 ittiham olunmu\u015fdu.<\/p>\n\n\n\n<p>1996-c\u0131 ild\u0259 Erm\u0259nistan&nbsp;Milli T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik Nazirliyi&nbsp;yarad\u0131lm\u0131\u015f v\u0259&nbsp;Daxili \u0130\u015fl\u0259r Nazirliyi&nbsp;il\u0259 birl\u0259\u015fdirilmi\u015fdi. Bu q\u0259rib\u0259 hibrid uzun \u00e7\u0259km\u0259di v\u0259 2002-ci il dekabr ay\u0131n\u0131n 19-da&nbsp;Milli T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik Nazirliyi&nbsp;Erm\u0259nistan H\u00f6kum\u0259ti yan\u0131nda Milli T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik Xidm\u0259tin\u0259 \u00e7evrildi. Erm\u0259nistan MTX daxilind\u0259 K\u0259\u015ffiyyat, \u018fks-K\u0259\u015ffiyyat, H\u0259rbi \u018fks-K\u0259\u015ffiyyat, Konstitusiya Qurulu\u015funun M\u00fchafiz\u0259si v\u0259 Terror\u00e7uluqla M\u00fcbariz\u0259 Ba\u015f \u0130dar\u0259l\u0259ri var. Habel\u0259&nbsp;Yerevan&nbsp;\u015f\u0259h\u0259r, Regional, X\u00fcsusi \u018fm\u0259liyyatlar, \u018fm\u0259liyyat-Texniki, Radio \u018fks-K\u0259\u015ffiyyat, Xarici \u018flaq\u0259l\u0259r, T\u0259s\u0259rr\u00fcfat v\u0259 S\u0259rh\u0259d Qo\u015funlar\u0131 MTX-ya daxildir.<\/p>\n\n\n\n<p>Erm\u0259nistan x\u00fcsusi xidm\u0259t orqanlar\u0131n\u0131n&nbsp;MDB-d\u0259 \u0259n yax\u0131n t\u0259r\u0259fda\u015f\u0131 Rusiya v\u0259 Belarusdur. ER Milli T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik Xidm\u0259tinin \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131 Rusiya Federal T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik Xidm\u0259tinin x\u00fcsusi t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 haz\u0131rl\u0131q ke\u00e7irl\u0259r. Belarus Respublikas\u0131n\u0131n Milli T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u0130nstitutu da Erm\u0259nistan x\u00fcsusi xidm\u0259t orqanlar\u0131 \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131nda v\u0259 t\u0259kmill\u0259\u015fm\u0259sind\u0259 \u0259sas yer tutur.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><a href=\"https:\/\/azvision.az\/photos\/2020\/01\/ermen-1580120746.jpg\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/azvision.az\/photos\/2020\/01\/ermen-1580120746.jpg\" alt=\"\"\/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p>Erm\u0259ni terror\u00e7ulu\u011fu h\u0259l\u0259 1970-ci ill\u0259rd\u0259,&nbsp;SSR\u0130-nin m\u00f6vcud oldu\u011fu d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 geni\u015f yay\u0131lm\u0131\u015fd\u0131.&nbsp;SSR\u0130&nbsp;D\u00f6vl\u0259t T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik Komit\u0259sinin illik hesabatlar\u0131nda daim Erm\u0259nistan SSR-in ad\u0131 erm\u0259ni terror\u00e7ular\u0131n\u0131n f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 d\u0259st\u0259k ver\u0259n respublika kimi qeyd edilirdi.<br>M\u0259s\u0259l\u0259n, 1977-ci il yanvar ay\u0131n\u0131n 8-d\u0259&nbsp;Moskvada \u00fc\u00e7 partlay\u0131\u015f ba\u015f vermi\u015fdi. N\u0259tic\u0259d\u0259 yeddi n\u0259f\u0259r \u00f6lm\u00fc\u015f, otuz yeddi n\u0259f\u0259r yaralanm\u0131\u015fd\u0131. Terror\u00e7ular t\u0259xribat \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n uy\u011fun zaman\u0131 se\u00e7mi\u015fdil\u0259r. Bel\u0259 ki, hadis\u0259d\u0259n iki h\u0259ft\u0259 \u0259vv\u0259l&nbsp;SSR\u0130&nbsp;KP MK-n\u0131n Ba\u015f katibi Leonid Brejnevin yetmi\u015f illik t\u0259nt\u0259n\u0259li yubiley m\u0259rasimi ke\u00e7irilmi\u015fdi.&nbsp;Moskvaya xarici \u00f6lk\u0259 n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rinin g\u0259li\u015fi il\u0259 \u0259laq\u0259dar \u015f\u0259h\u0259rd\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik t\u0259dbirl\u0259ri g\u00fccl\u0259ndirilmi\u015fdi. Milis v\u0259 DTK g\u00fccl\u0259ndirlimi\u015f i\u015f rejimind\u0259 i\u015fl\u0259yirdil\u0259r. Yubiley t\u0259dbiri v\u0259 yeni ild\u0259n sonra is\u0259 \u015f\u0259h\u0259r\u0259 sakitlik \u00e7\u00f6km\u00fc\u015f v\u0259 terror\u00e7ular bundan, habel\u0259 \u015f\u0259nb\u0259 g\u00fcn\u00fc s\u0259b\u0259bind\u0259n \u015f\u0259h\u0259rd\u0259 \u00e7oxlu insanlar\u0131n olmas\u0131ndan istifad\u0259 etmi\u015fdil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>Sonuncu d\u0259f\u0259&nbsp;SSR\u0130-d\u0259 buna b\u0259nz\u0259r hadis\u0259 \u0259lli il \u0259vv\u0259l, 1927-ci ilin 6 iyul tarixind\u0259 ba\u015f verdiyi \u00fc\u00e7\u00fcn erm\u0259ni terror\u00e7ular\u0131n\u0131n partlay\u0131\u015flar t\u00f6r\u0259tm\u0259si paytaxtda sad\u0259 insanlar aras\u0131nda v\u0259 Kremlin \u00f6z\u00fcnd\u0259 \u0259sl \u015fok yaratm\u0131\u015fd\u0131. Brejnev d\u0259rhal DTK s\u0259dri Yuri Andropov v\u0259 daxili i\u015fl\u0259r naziri Nikolay \u015eelokovla \u0259laq\u0259 saxlayaraq, \u0259n q\u0131sa zamanda cinay\u0259tkarlar\u0131 tapma\u011f\u0131 tap\u015f\u0131r\u0131r. Bundan sonra yanvar ay\u0131n\u0131n 9-da bazar g\u00fcn\u00fc olmas\u0131na baxmayaraq&nbsp;SSR\u0130&nbsp;DTK v\u0259 D\u0130N-d\u0259 t\u0259cili m\u00fc\u015favir\u0259 ke\u00e7irilir, cinay\u0259tkarlar\u0131n axtar\u0131l\u0131b-tap\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn DTK, D\u0130N v\u0259&nbsp;SSR\u0130&nbsp;Ba\u015f Prokurorlu\u011funun \u0259n yax\u015f\u0131 m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259ri bu i\u015f\u0259 c\u0259lb edilirl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u00fcquq-m\u00fchafiz\u0259 orqanlar\u0131 terror akt\u0131 zaman\u0131 istifad\u0259 olunmu\u015f \u0259ld\u0259qay\u0131rma partlay\u0131c\u0131 madd\u0259l\u0259rin&nbsp;Yerevan&nbsp;\u015f\u0259h\u0259rind\u0259 haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ehtimal ed\u0259r\u0259k, \u201cMoskva-Yerevan\u201d qatarlar\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn s\u0259rni\u015finl\u0259rini yoxlamadan ke\u00e7irmi\u015f v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 iki terror\u00e7unu &#8212; Akop Stepanyan il\u0259 Zaven Baqdasaryan\u0131 h\u0259bs etm\u0259y\u0259 m\u00fcv\u0259ff\u0259q olmu\u015fdular. Lakin Erm\u0259nistan SSR h\u00fcquq-m\u00fchafiz\u0259 orqanlar\u0131 \u0259m\u0259liyyat-axtar\u0131\u015f t\u0259dbirl\u0259rind\u0259 olduqca h\u0259v\u0259ssiz i\u015ftirak etmi\u015fdi. Erm\u0259nistan SSR Kommunist Partiyas\u0131 M\u0259rk\u0259zi Komit\u0259sinin Birinci katibi Karen D\u0259mir\u00e7iyan \u015f\u0259xs\u0259n istintaq qrupunun r\u0259hb\u0259rin\u0259 z\u0259ng ed\u0259r\u0259k, respublika \u0259razisind\u0259&nbsp;Moskvadan g\u0259l\u0259n m\u00fcst\u0259ntiql\u0259rin qanunsuz v\u0259 \u00f6zba\u015f\u0131na h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rin\u0259 son qoyulmas\u0131n\u0131 t\u0259l\u0259b etmi\u015f, \u0259ks halda \u015f\u0259xs\u0259n Brejnev\u0259 \u015fikay\u0259t ed\u0259c\u0259yil\u0259 h\u0259d\u0259l\u0259mi\u015fdi. Erm\u0259nistan SSR r\u0259hb\u0259rliyinin add\u0131m\u0131na Erm\u0259nistan DTK-n\u0131n r\u0259hb\u0259rliyi d\u0259 d\u0259st\u0259k ver\u0259r\u0259k, terror\u00e7ular\u0131n bu respublikadan olduqlar\u0131n\u0131 t\u0259kzib etm\u0259y\u0259 c\u0259hd g\u00f6st\u0259rmi\u015fdil\u0259r. \u0130stintaq qrupunun t\u0259k \u00fcmidi \u015f\u00fcbh\u0259li \u015f\u0259xsl\u0259rin m\u0259nzill\u0259rind\u0259 axtar\u0131\u015f aparmaq, \u0259\u015fyayi-d\u0259lill\u0259r tap\u0131lmazsa, tutulanlar\u0131 azadl\u0131\u011fa buraxmaq idi. \u00c7ox \u00e7\u0259tinlikl\u0259 d\u0259 olsa, buna raz\u0131l\u0131q al\u0131nm\u0131\u015f v\u0259 m\u00fcvafiq axtar\u0131\u015flar zaman\u0131 m\u00fctt\u0259himl\u0259rin g\u00fcnahkar olduqlar\u0131n\u0131 s\u00fcbut ed\u0259n t\u0259kzibolunmaz d\u0259lil-s\u00fcbutlar tap\u0131lm\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Terror aktlar\u0131n\u0131n ideya m\u00fc\u0259llifi erm\u0259ni milli h\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n liderl\u0259rind\u0259n biri Stepan Zatikyan olmu\u015fdu. H\u0259l\u0259&nbsp;Yerevan&nbsp;Politexnik \u0130nstitutunda oxuyan zaman o, dig\u0259r t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rl\u0259 b\u0259rab\u0259r gizli Erm\u0259nistan Milli Birlik Partiyas\u0131 yaratm\u0131\u015f v\u0259 \u201cParos\u201d (\u201cMayak\u201d) q\u0259zetini n\u0259\u015fr etm\u0259y\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131lar. H\u0259min q\u0259zetd\u0259 onlar m\u00fcst\u0259qil Erm\u0259nistan\u0131n yarad\u0131lmas\u0131n\u0131,&nbsp;Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f&nbsp;v\u0259 Nax\u00e7\u0131van\u0131 Erm\u0259nistana verm\u0259yi t\u0259l\u0259b edirdil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>1964-c\u00fc ild\u0259 S.Zatikyan antisovet t\u0259bli\u011fat\u0131 apard\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259bs edilmi\u015fdi. Azadl\u0131\u011fa \u00e7\u0131xd\u0131qdan sonra&nbsp;Moskvadak\u0131 terror aktlar\u0131n\u0131 planla\u015fd\u0131rmaqda \u0259li olan S.Zatikyan \u0259n a\u011f\u0131r c\u0259zaya &#8212; g\u00fcll\u0259l\u0259nm\u0259y\u0259 m\u0259hkum olunmu\u015fdu.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><a href=\"https:\/\/azvision.az\/photos\/2020\/01\/nezak-1580121064.jpg\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/azvision.az\/photos\/2020\/01\/nezak-1580121064.jpg\" alt=\"\"\/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p><em><strong>N\u0259zak\u0259t M\u0259mm\u0259dova<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1992-ci ild\u0259 Erm\u0259nistan prezidenti Levon Ter-Petrosyan\u0131n s\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 ER SSR DTK-n\u0131n bazas\u0131nda Milli T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik D\u00f6vl\u0259t&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-3852","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-avmvib"],"featured_image_urls":{"full":"","thumbnail":"","medium":"","medium_large":"","large":"","1536x1536":"","2048x2048":"","covernews-slider-full":"","covernews-slider-center":"","covernews-featured":"","covernews-medium":"","covernews-medium-square":""},"author_info":{"display_name":"Veteran.az","author_link":"https:\/\/veteran.az\/?author=3"},"category_info":"<a href=\"https:\/\/veteran.az\/?cat=10\" rel=\"category\">AVMV\u0130B<\/a>","tag_info":"AVMV\u0130B","comment_count":"0","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3852","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3852"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3852\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3854,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3852\/revisions\/3854"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3852"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3852"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3852"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}