{"id":3749,"date":"2020-01-25T01:31:16","date_gmt":"2020-01-24T21:31:16","guid":{"rendered":"http:\/\/veteran.az\/?p=3749"},"modified":"2020-01-25T01:31:18","modified_gmt":"2020-01-24T21:31:18","slug":"az%c9%99rbaycan-erm%c9%99nistandan-qat-qat-nufuzlu-m%c9%99rt%c9%99b%c9%99d%c9%99dir-lev-tolstoyun-n%c9%99v%c9%99si","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/veteran.az\/?p=3749","title":{"rendered":"&#171;Az\u0259rbaycan Erm\u0259nistandan qat-qat n\u00fcfuzlu m\u0259rt\u0259b\u0259d\u0259dir&#187; &#8212; Lev Tolstoyun n\u0259v\u0259si"},"content":{"rendered":"\n<p>Xarici \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n ziyal\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131n, elm v\u0259 inc\u0259s\u0259n\u0259t xadiml\u0259rimizin t\u00fck\u0259nm\u0259z s\u0259yi n\u0259tic\u0259sind\u0259 m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259bli\u011fi d\u00fcnyada daha s\u00fcr\u0259tli getm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131b. Az\u0259rbaycan\u0131n Fransadak\u0131 f\u00f6vq\u0259lad\u0259 v\u0259 s\u0259lahiyy\u0259tli s\u0259firi R\u0259hman Mustafayevin m\u00fc\u0259llifi oldu\u011fu &#171;L&#8217;Azerba\u00efdjan entre les grandes puissances 1918-1920\u201d ( &#171;Az\u0259rbaycan b\u00f6y\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259r s\u0131ras\u0131nda 1918-1920\u201d) kitab\u0131 bu bax\u0131mdan olduqca \u0259h\u0259miyy\u0259tli tarixi \u0259d\u0259biyyatd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Kitab\u0131n ilk oxucular\u0131ndan biri d\u0259 Fransa-Az\u0259rbaycan Dialoqu Assosiasiyas\u0131n\u0131n qurucusu, Lev Tolstoy v\u0259 Stanislavskinin n\u0259v\u0259si Maksim Marduxayevdir.<strong>E<\/strong>x\u0259b\u0259r verir ki, Publika.az xalq\u0131m\u0131z\u0131n yax\u0131n dostu Marduxayevl\u0259 h\u0259ms\u00f6hb\u0259t olub. Fransan\u0131n tan\u0131nm\u0131\u015f rejissoru Az\u0259rbaycan\u0131n q\u00fcdr\u0259tli tarixind\u0259n, z\u0259ngin m\u0259d\u0259niyy\u0259tind\u0259n b\u0259hs edib.<\/p>\n\n\n\n<p>Veteran.az x\u0259b\u0259r verir ki, Publika.az xalq\u0131m\u0131z\u0131n yax\u0131n dostu Marduxayevl\u0259 h\u0259ms\u00f6hb\u0259t olub. Fransan\u0131n tan\u0131nm\u0131\u015f rejissoru Az\u0259rbaycan\u0131n q\u00fcdr\u0259tli tarixind\u0259n, z\u0259ngin m\u0259d\u0259niyy\u0259tind\u0259n b\u0259hs edib. <\/p>\n\n\n\n<p>&#8212; Kitab\u0131 birn\u0259f\u0259s\u0259 oxudum. \u00c7\u00fcnki bu \u015fanl\u0131 tarixinizd\u0259n x\u0259b\u0259rdaram. 2018-ci ild\u0259 d\u00fcnyan\u0131n h\u0259r yerind\u0259 odu\u011fu kimi Fransada da Az\u0259rbaycan C\u00fcmhuriyy\u0259tinin 100 illik yubileyi qeyd olundu. Lakin kitab\u0131 oxuyaraq \u00f6lk\u0259nizi yenid\u0259n k\u0259\u015ff etdim. C\u0259nab Mustafayev ke\u00e7mi\u015fl\u0259 m\u00fcasir d\u00f6vr\u00fc \u00e7ox g\u00f6z\u0259l \u015f\u0259kild\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirib. &#171;L&#8217;Azerba\u00efdjan entre les grandes puissances 1918-1920\u201d ( &#171;Az\u0259rbaycan b\u00f6y\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259r s\u0131ras\u0131nda 1918-1920\u201d) kitab\u0131nda hadis\u0259l\u0259r olduqca ax\u0131c\u0131 v\u0259 obyektiv \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259hlil edilir. Tarixin qurucular\u0131 haqda m\u0259lumat verilir. D\u00fcnyan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif neft \u015firk\u0259tl\u0259ri il\u0259 imzalanan sazi\u015fl\u0259rd\u0259n dan\u0131\u015f\u0131l\u0131r. Kitab\u0131 oxuduca Az\u0259rbaycan\u0131n \u00e7ox q\u00fcdr\u0259tli \u00f6lk\u0259 oldu\u011funa bir daha \u0259min oluruq. Burada h\u0259tta 19-cu \u0259srin sonlar\u0131nda neft say\u0259sind\u0259 varlanm\u0131\u015f tacirl\u0259r haqda m\u0259lumat da verilir. H\u0259min d\u00f6vrd\u0259 Az\u0259rbaycanla birg\u0259 15 \u00f6lk\u0259 Rusiya \u0130mperiyas\u0131n\u0131n t\u0259rkibind\u0259 idi. O vaxtlar he\u00e7 Ukrayna, Belorus da respublika deyildi. 1918-ci ild\u0259 is\u0259 Az\u0259rbaycan C\u00fcmhuriyy\u0259t\u0259 \u00e7evrildi. Bel\u0259 \u00e7\u0131x\u0131r ki, \u00f6lk\u0259niz k\u00f6hn\u0259 yeni respublikad\u0131r. K\u00f6hn\u0259 yeni il kimi h\u0259m q\u0259dim, h\u0259m d\u0259 lap yenidir.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><a href=\"https:\/\/qaynarinfo.az\/file\/pic\/xeber\/2020-01\/1579854470_240636_8n77zaoeiu.jpg\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/qaynarinfo.az\/file\/pic\/xeber\/2020-01\/1579854470_240636_8n77zaoeiu.jpg\" alt=\"\"\/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>&#8212; \u018fziz Maksim, y\u0259qin x\u0259b\u0259rdars\u0131n\u0131z ki, qad\u0131na ilk s\u0259sverm\u0259 h\u00fcququ ver\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n biri d\u0259 Az\u0259rbaycand\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8212; \u018flb\u0259tt\u0259. Bu haqda avropal\u0131lara dan\u0131\u015fanda \u00e7ox t\u0259\u0259c\u00fcbl\u0259nirl\u0259r. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259 Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriy\u0259tinin qurulmas\u0131 d\u00fcnya siyas\u0259tin\u0259 b\u00f6y\u00fck \u00f6rn\u0259kdir. \u015e\u0259rqin ilk demokratik C\u00fcmhuriyy\u0259tinin xatir\u0259sinin ilk b\u00fcn\u00f6vr\u0259si d\u0259 h\u0259min vaxt qoyulur. 1998-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n m\u0259rhum prezidenti Heyd\u0259r \u018fliyev C\u00fcmhuriyy\u0259tin 80 illik tarixinin qeyd olunmas\u0131 haqda f\u0259rman imzalad\u0131. B\u0259li, C\u00fcmhuriyy\u0259tin qurulmas\u0131nda \u00f6lk\u0259nin t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259rinin d\u0259 b\u00f6y\u00fck xidm\u0259ti olub. Lakin bax\u0131n, h\u0259min vaxt ne\u00e7\u0259-ne\u00e7\u0259 b\u00f6y\u00fck \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259r ya\u015fay\u0131b. Ham\u0131s\u0131n\u0131n adlar\u0131n\u0131 \u00e7\u0259km\u0259y\u0259 zaman\u0131m\u0131z \u00e7atmaz. Amma bu ziyal\u0131lar xarici \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 t\u0259hsil alm\u0131\u015f, bir ne\u00e7\u0259 dil bil\u0259n, Avropa g\u0259ncl\u0259rind\u0259n he\u00e7 d\u0259 geri qalmayan c\u0259sur v\u0259t\u0259nsev\u0259rl\u0259r idil\u0259r. H\u0259m\u00e7inin d\u0259 H\u0259mid\u0259 xan\u0131m Cavan\u015fir kimi savadl\u0131 qad\u0131nlar\u0131n\u0131z olub. Bu bax\u0131mdan \u0259min olun ki, kitab\u0131n tan\u0131t\u0131m\u0131 do\u011fru apar\u0131larsa, Az\u0259rbaycan \u00f6z \u015fanl\u0131 tarixi il\u0259 d\u00fcnyan\u0131 \u00f6z\u00fcn\u0259 heyran qoyacaq.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8212; R\u0259hman b\u0259yl\u0259 \u015f\u0259xsi tan\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z r\u0259smi t\u0259dbirl\u0259rd\u0259 ba\u015f tutub. Bir-birimizi yax\u0131ndan tan\u0131m\u0131r\u0131q. Lakin bu kitab c\u0259nab s\u0259firin \u00f6lk\u0259sin\u0259 olan ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131, siyasi m\u0259qamlara h\u0259ssas v\u0259 vicdanl\u0131 yana\u015fmas\u0131n\u0131 s\u00fcbut edir. Bu add\u0131m\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n imicinin n\u0259inki Fransada, el\u0259c\u0259 d\u0259 Avropada y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 tan\u0131nmas\u0131na nail oldu. O \u0259sl diplomatd\u0131r v\u0259 ziyal\u0131 m\u00f6vqeyind\u0259n \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8212; Rusiya-Az\u0259rbaycan m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri haqda n\u0259 dey\u0259 bil\u0259rsiniz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8212; Biz haz\u0131rda rusca s\u00f6hb\u0259tl\u0259\u015firik. Ax\u0131 rus dili ill\u0259r boyu m\u00fcxt\u0259lif xalqlar\u0131n \u00fcnsiyy\u0259t vasit\u0259si olub. Az\u0259rbaycanl\u0131lar da daxil olmaqla onlar klassikan\u0131, lap Tolstoyun \u00f6z\u00fcn\u00fc d\u0259 orijinaldan \u00f6yr\u0259nib bilibl\u0259r. \u0130nc\u0259s\u0259n\u0259ti sevibl\u0259r. M\u00fcharib\u0259 xalq\u0131n taleyind\u0259 \u00e7ox \u015feyi d\u0259yi\u015fdi. M\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259r paytaxta ax\u0131n etdi. Bunu demoqrafik partlay\u0131\u015f da adland\u0131ra bil\u0259rik. Son ill\u0259r Bak\u0131n\u0131n g\u00f6rk\u0259mi d\u0259, ruhu da ba\u015fqala\u015f\u0131r. Paytaxt\u0131n\u0131za tez-tez g\u0259ldiyim \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r \u015feyd\u0259n x\u0259b\u0259rdaram. B\u0259li baxmayaraq ki, \u0259hali art\u0131q ingilisc\u0259y\u0259 daha \u00e7ox meyl edir, rus dili yen\u0259 \u00f6z aktuall\u0131\u011f\u0131n\u0131 qoruyur. \u00c7\u00fcnki m\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259rimiz bir-birind\u0259n qidalan\u0131r. Aylarca rayonlar\u0131n\u0131zda s\u0259f\u0259rl\u0259rd\u0259 olmu\u015fam. Sad\u0259 k\u0259nd \u0259halisi bel\u0259 rus dilin\u0259, \u0259d\u0259biyyat\u0131na yad deyil.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8212; M\u0259d\u0259niyy\u0259timiz\u0259 do\u011fma biri kimi nec\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrs\u00fcn\u00fcz, ba\u015fqa hans\u0131 \u00fcst\u00fcnl\u00fckl\u0259rimizl\u0259 d\u00fcnyaya s\u0259s sala bil\u0259rik?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8212; Sizin musiqiniz t\u0259krars\u0131zd\u0131r, sehrlidir. El\u0259 c\u0259nab Mustafayev d\u0259 kitab\u0131nda bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 toxunur. Mu\u011fam, klassika, Vaqif Mustafazad\u0259d\u0259n ba\u015flayan caz m\u0259kt\u0259bi m\u00fck\u0259mm\u0259l musiqi tarixinizi yarad\u0131b. Torpa\u011f\u0131n\u0131z o q\u0259d\u0259r s\u00fclhl\u0259 n\u0259f\u0259s al\u0131r ki, b\u00fct\u00fcn dinl\u0259rd\u0259n olanlara, h\u0259tta inancs\u0131zlara da qucaq a\u00e7\u0131r. \u00c7\u00fcnki az\u0259rbaycanl\u0131lar \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas faktor vicdand\u0131r, insanl\u0131qd\u0131r, s\u0259n\u0259t sevgisidir. Adi meyv\u0259 hesab etdiyiniz nar, tarixi k\u0259la\u011fay\u0131n\u0131z bel\u0259 d\u00fcnya \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox \u00f6z\u0259l nem\u0259tdir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8212; Bildiyiniz kimi bu g\u00fcn \u0259n a\u011fr\u0131l\u0131 yaram\u0131z Qaraba\u011fd\u0131r. \u018fmin\u0259m ki, bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131n yan\u0131ndas\u0131n\u0131z.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8212; Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n \u0259sas \u00fczv d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycan olduqca \u0259lveri\u015fli co\u011frafi \u0259razid\u0259 yerl\u0259\u015fir. Qon\u015fu d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin n\u0259z\u0259rind\u0259 enerji, qaz v\u0259 dig\u0259r t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259rin m\u0259nb\u0259yi olan m\u00fcst\u0259qil \u00f6lk\u0259niz Erm\u0259nistandan qat-qat g\u0259r\u0259kli v\u0259 n\u00fcfuzlu m\u0259rt\u0259b\u0259d\u0259dir. Y\u0259ni bir \u0259sr \u0259vv\u0259l oldu\u011fu kimi Az\u0259rbaycan yen\u0259 d\u0259 m\u00fcr\u0259kk\u0259b geosiyasi b\u00f6lg\u0259nin m\u0259rk\u0259zind\u0259dir. Odur ki, Erm\u0259nistan \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259 bar\u0131\u015f\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00fcstur axtarmal\u0131 oldu\u011funu g\u00f6z\u0259l anlay\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Xarici \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n ziyal\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131n, elm v\u0259 inc\u0259s\u0259n\u0259t xadiml\u0259rimizin t\u00fck\u0259nm\u0259z s\u0259yi n\u0259tic\u0259sind\u0259 m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259bli\u011fi&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"class_list":["post-3749","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-sq"],"featured_image_urls":{"full":"","thumbnail":"","medium":"","medium_large":"","large":"","1536x1536":"","2048x2048":"","covernews-slider-full":"","covernews-slider-center":"","covernews-featured":"","covernews-medium":"","covernews-medium-square":""},"author_info":{"display_name":"Veteran.az","author_link":"https:\/\/veteran.az\/?author=3"},"category_info":"<a href=\"https:\/\/veteran.az\/?cat=9\" rel=\"category\">Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259r<\/a>","tag_info":"Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259r","comment_count":"0","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3749","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3749"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3749\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3751,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3749\/revisions\/3751"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3749"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3749"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3749"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}