{"id":3542,"date":"2020-01-19T06:44:43","date_gmt":"2020-01-19T02:44:43","guid":{"rendered":"http:\/\/veteran.az\/?p=3542"},"modified":"2020-01-19T06:44:45","modified_gmt":"2020-01-19T02:44:45","slug":"davos-iqtisadi-forumunun-r%c9%99smi-saytinda-prezident-ilham-%c9%99liyevin-m%c9%99qal%c9%99si-yerl%c9%99sdirilib","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/veteran.az\/?p=3542","title":{"rendered":"Davos \u0130qtisadi Forumunun r\u0259smi sayt\u0131nda Prezident \u0130lham \u018fliyevin m\u0259qal\u0259si yerl\u0259\u015fdirilib"},"content":{"rendered":"\n<p>D\u00fcnyan\u0131n \u00e7ox n\u00fcfuzlu Davos \u0130qtisadi Forumunun r\u0259smi sayt\u0131nda Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin \u201cAz\u0259rbaycan\u0131n vahid v\u0259 dayan\u0131ql\u0131 d\u00fcnyada rolu\u201d s\u0259rl\u00f6vh\u0259li&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.weforum.org\/agenda\/2020\/01\/stakeholders-for-a-cohesive-and-sustainable-world\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">m\u0259qal\u0259si&nbsp;<\/a>yerl\u0259\u015fdirilib.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Veteran.az<\/strong>\u00a0APA-ya istinadla s\u00f6z\u00fcged\u0259n m\u0259qal\u0259ni t\u0259qdim edir.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00fcnya \u0130qtisadi Forumu siyas\u0259t\u00e7il\u0259ri, biznes adamlar\u0131n\u0131 v\u0259 ictimai t\u0259\u015fkilatlar\u0131 bir araya g\u0259tir\u0259n v\u0259 d\u00fcnyada ba\u015f ver\u0259n iqtisadi prosesl\u0259rin, d\u00fcnyan\u0131n iqtisadi g\u00fcnd\u0259liyinin, habel\u0259 ictimai-siyasi prosesl\u0259rin m\u00fczakir\u0259 olundu\u011fu \u0259n b\u00f6y\u00fck platformalardan biridir. Forum d\u00fcnyada ged\u0259n iqtisadi meyill\u0259r haqq\u0131nda dol\u011fun m\u0259lumat \u0259ld\u0259 etm\u0259y\u0259 geni\u015f imkan verir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259n 2007-ci ild\u0259n ba\u015flayaraq art\u0131q 14-c\u00fc d\u0259f\u0259dir ki, Davosda bu Forumun \u0130llik Toplant\u0131s\u0131nda i\u015ftirak ed\u0259c\u0259y\u0259m. D\u00fcnya \u0130qtisadi Forumu Az\u0259rbaycan reall\u0131qlar\u0131n\u0131 beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259t\u0259 t\u0259qdim etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00f6z\u0259l bir platforma olmaqla yana\u015f\u0131, d\u00fcnyada ba\u015f ver\u0259n iqtisadi meyill\u0259r haqq\u0131nda dol\u011fun m\u0259lumat \u0259ld\u0259 etm\u0259y\u0259 imkan yarad\u0131r. Bu, biz\u0259 islahatlar\u0131 davaml\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 aparma\u011fa, \u00f6lk\u0259y\u0259 xarici investisiyalar\u0131 c\u0259lb etm\u0259y\u0259 imkan verir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Bu islahatlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 2007-ci ilin \u0259vv\u0259li il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 2019-cu ild\u0259 \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131n\u0131n h\u0259cmi 80 faiz, o c\u00fcml\u0259d\u0259n qeyri-neft sektorunun h\u0259cmi 2,1 d\u0259f\u0259, strateji valyuta ehtiyatlar\u0131 13 d\u0259f\u0259 art\u0131b, \u00f6lk\u0259d\u0259 yoxsuluq s\u0259viyy\u0259si 4 d\u0259f\u0259d\u0259n \u00e7ox, i\u015fsizlik s\u0259viyy\u0259si is\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 azalaraq 4,9 faiz\u0259 \u00e7at\u0131b. Bu d\u00f6vrd\u0259 \u00f6lk\u0259miz iki d\u0259f\u0259 \u201cDoing Business 2009\u201d v\u0259 \u201cDoing Business 2019\u201d hesabatlar\u0131nda d\u00fcnyan\u0131n lider islahat\u00e7\u0131 \u00f6lk\u0259si olaraq tan\u0131n\u0131b.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>2007-ci ild\u0259n ke\u00e7\u0259n d\u00f6vr \u0259rzind\u0259 \u00f6lk\u0259miz\u0259 111 milyard AB\u015e dollar\u0131ndan \u00e7ox xarici investisiya c\u0259lb olunub ki, bu da iqtisadiyyat\u0131n b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rind\u0259 ir\u0259lil\u0259yi\u015fl\u0259ri t\u0259min edib. N\u0259tic\u0259 etibaril\u0259, Davos \u0130qtisadi Forumunun a\u00e7\u0131qlad\u0131\u011f\u0131 \u201cQlobal R\u0259qab\u0259tlilik Hesabat\u0131\u201dnda Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00f6vqeyi 2006-2007-ci ild\u0259 64-c\u00fc yerd\u0259 idis\u0259, 2017-2018-ci ild\u0259 137 \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda 35-ci yer\u0259 q\u0259d\u0259r y\u00fcks\u0259lm\u0259kl\u0259, 2019-cu ild\u0259 \u201c\u018fhalinin elektrik t\u0259chizat\u0131 s\u0259viyy\u0259si\u201d \u00fczr\u0259 d\u00fcnyada 2-ci yer tutan \u00f6lk\u0259l\u0259r s\u0131ras\u0131nda, \u201cH\u00f6kum\u0259t t\u0259nziml\u0259m\u0259sinin y\u00fck\u00fc\u201d v\u0259 \u201c\u018fcn\u0259bi i\u015f\u00e7il\u0259rin i\u015f\u0259 q\u0259bulunun asanl\u0131\u011f\u0131\u201d \u00fczr\u0259 3-c\u00fc yerd\u0259, \u201cH\u00f6kum\u0259tin d\u0259yi\u015fm\u0259y\u0259 cavabdehliyi\u201d \u00fczr\u0259 5-ci yerd\u0259, \u201cBiznes\u0259 ba\u015flama \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259l\u0259b olunan g\u00fcnl\u0259rin say\u0131\u201d \u00fczr\u0259 8-ci yerd\u0259, \u201cH\u00f6kum\u0259tin uzunm\u00fcdd\u0259tli strategiyas\u0131\u201d \u00fczr\u0259 is\u0259 10-cu yerd\u0259 q\u0259rarla\u015f\u0131b.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Strateji n\u0259qliyyat qov\u015fa\u011f\u0131&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>2019-cu ild\u0259 h\u0259min hesabatda Az\u0259rbaycan 141 \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda \u201cD\u0259mir yolu xidm\u0259tl\u0259rinin s\u0259m\u0259r\u0259liliyi\u201d \u00fczr\u0259 11-ci, \u201cHava yollar\u0131 xidm\u0259tl\u0259rinin s\u0259m\u0259r\u0259liliyi\u201d \u00fczr\u0259 12-ci, \u201cD\u0259niz limanlar\u0131 xidm\u0259tl\u0259rinin s\u0259m\u0259r\u0259liliyi\u201d \u00fczr\u0259 25-ci, \u201cYollar\u0131n keyfiyy\u0259ti\u201d \u00fczr\u0259 27-ci yerd\u0259 q\u0259rarla\u015f\u0131b. B\u0259s bu nec\u0259 oldu? \u00d6lk\u0259nin n\u0259qliyyat v\u0259 yol infrastrukturunun \u0259h\u0259miyy\u0259tli inki\u015faf\u0131 xarici v\u0259 yerli investisiyalar\u0131n c\u0259lb olunmas\u0131 il\u0259 m\u00fcmk\u00fcn olub. Lakin n\u0259qliyyat infrastrukturunun t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si t\u0259kc\u0259 kapital hesab\u0131na olmay\u0131b, burada \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q da \u00f6n\u0259mli rol oynay\u0131b. Forum \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q Az\u0259rbaycan\u0131 \u015eimal-C\u0259nub, \u015e\u0259rq-Q\u0259rb n\u0259qliyyat d\u0259hlizl\u0259rinin \u00f6n\u0259mli aktoruna, beyn\u0259lxalq n\u0259qliyyat qov\u015fa\u011f\u0131na \u00e7evirib. \u00d6lk\u0259mizin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 Az\u0259rbaycan, G\u00fcrc\u00fcstan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin d\u0259mir yollar\u0131n\u0131 birl\u0259\u015fdir\u0259n Bak\u0131-Tbilisi-Qars d\u0259mir yolu layih\u0259si realla\u015faraq 2017-ci ilin oktyabr ay\u0131ndan istifad\u0259y\u0259 verilib. Bu, Asiya il\u0259 Avropan\u0131 \u0259n q\u0131sa yolla birl\u0259\u015fdir\u0259n davaml\u0131 n\u0259qliyyat d\u0259hlizidir. Bundan ba\u015fqa, X\u0259z\u0259rd\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck liman olan yeni Bak\u0131 Beyn\u0259lxalq D\u0259niz Ticar\u0259t Liman\u0131 tikil\u0259r\u0259k 2018-ci ilin may ay\u0131nda istifad\u0259y\u0259 verilib.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan daim ekoloji tarazl\u0131\u011f\u0131 qoruyub saxlamaqla, y\u0259ni, \u0259traf m\u00fchiti qorumaqla \u00f6z v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n\u0131n sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131na \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Yerli v\u0259 beyn\u0259lxalq da\u015f\u0131malar\u0131n idar\u0259 olunmas\u0131n\u0131n t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si, o c\u00fcml\u0259d\u0259n t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 t\u0259min edilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 \u201cA\u011f\u0131ll\u0131 \u015f\u0259h\u0259r\u201d konsepsiyas\u0131na start verilib. Bu konsepsiyan\u0131n m\u0259qs\u0259di resurslar\u0131n istehlak\u0131, israf\u0131 v\u0259 \u00fcmumi x\u0259rcl\u0259ri azaltmaqla enerji, n\u0259qliyyat v\u0259 kommunal xidm\u0259tl\u0259r kimi \u015f\u0259h\u0259r xidm\u0259tl\u0259rinin keyfiyy\u0259tini art\u0131rmaqd\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Enerji sektorunda \u0259sas i\u015ftirak\u00e7\u0131&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan enerji layih\u0259l\u0259rini d\u0259 u\u011furla h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259y\u0259 davam edib. Avropaya qaz t\u0259chizat\u0131n\u0131n \u015fax\u0259l\u0259ndirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 Avropan\u0131n s\u0259yl\u0259rin\u0259 d\u0259st\u0259k ver\u0259n Az\u0259rbaycan \u201cC\u0259nub Qaz D\u0259hlizi\u201d layih\u0259sinin realla\u015fmas\u0131na nail olub. Uzunlu\u011fu 3500 kilometr olan bu layih\u0259 X\u0259z\u0259r regionundan qaz t\u0259chizat\u0131n\u0131 Avropa bazarlar\u0131na birl\u0259\u015fdirm\u0259kl\u0259 b\u00fct\u00fcn regionun enerji x\u0259rit\u0259sini d\u0259yi\u015f\u0259c\u0259k. Bu layih\u0259 Avropaya qaz\u0131n n\u0259qlin\u0259 alternativ kimi deyil, Avropaya qaz t\u0259chizat\u0131n\u0131n \u015fax\u0259l\u0259ndirilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilib. \u00dcmumi kapital qoyulu\u015fu 40 milyard AB\u015e dollar\u0131 olan bu layih\u0259 4 hiss\u0259d\u0259n ibar\u0259tdir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u201c\u015eahd\u0259niz-2\u201d&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Layih\u0259nin birinci hiss\u0259si &#8212; \u201c\u015eahd\u0259niz-2\u201d fazas\u0131 \u00fczr\u0259 b\u00fct\u00fcn i\u015fl\u0259r tamamlan\u0131b. \u015eahd\u0259niz qaz\u0131 2500 metr h\u00fcnd\u00fcrl\u00fcy\u0259 qalxaraq v\u0259 d\u0259niz dibind\u0259n 800 metr d\u0259rinliy\u0259 en\u0259r\u0259k 3500 kilometr m\u0259saf\u0259 boyunca n\u0259ql edil\u0259c\u0259k.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>C\u0259nubi Qafqaz Boru K\u0259m\u0259ri&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Layih\u0259nin ikinci hiss\u0259si &#8212; C\u0259nubi Qafqaz Boru K\u0259m\u0259ri art\u0131q istismara verilib. Az\u0259rbaycan\u0131 G\u00fcrc\u00fcstandan ke\u00e7\u0259r\u0259k T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 birl\u0259\u015fdir\u0259n bu k\u0259m\u0259rin uzunlu\u011fu 691 kilometr t\u0259\u015fkil edir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Trans-Anadolu Boru K\u0259m\u0259ri&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Layih\u0259nin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc hiss\u0259si &#8212; Trans-Anadolu Boru K\u0259m\u0259ri (TANAP) C\u0259nubi Qafqaz Boru K\u0259m\u0259rinin davam\u0131 olaraq T\u00fcrkiy\u0259 Respublikas\u0131n\u0131n q\u0259rb s\u0259rh\u0259din\u0259 q\u0259d\u0259r davam etm\u0259kl\u0259, uzunlu\u011fu 1850 kilometr t\u0259\u015fkil edir. Az\u0259rbaycan qaz\u0131n\u0131 T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 v\u0259 Avropaya \u00e7atd\u0131ran Trans-Anadolu Boru K\u0259m\u0259ri T\u00fcrkiy\u0259-G\u00fcrc\u00fcstan s\u0259rh\u0259dind\u0259 C\u0259nubi Qafqaz Boru K\u0259m\u0259rin\u0259, T\u00fcrkiy\u0259-Yunan\u0131stan s\u0259rh\u0259dind\u0259 is\u0259 Trans-Adriatik Boru K\u0259m\u0259rin\u0259 (TAP) birl\u0259\u015fib.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Trans-Adriatik Boru K\u0259m\u0259ri&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Layih\u0259nin d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc hiss\u0259si &#8212; Trans-Adriatik Boru K\u0259m\u0259ridir (TAP). Boru k\u0259m\u0259rinin uzunlu\u011fu 878 kilometrdir. Tikintisinin 90 faizd\u0259n \u00e7oxunun ba\u015fa \u00e7atd\u0131\u011f\u0131 bu layih\u0259 \u0259sas\u0131nda qaz k\u0259m\u0259ri Yunan\u0131standan Albaniyaya, oradan da Adriatik d\u0259nizinin alt\u0131ndan ke\u00e7m\u0259kl\u0259 \u0130taliyaya \u00e7atacaq. 2019-cu il noyabr\u0131n 30-da TANAP-\u0131n TAP il\u0259 birl\u0259\u015f\u0259n hiss\u0259sinin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f m\u0259rasimi ke\u00e7irilib.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>2014-c\u00fc ild\u0259n ba\u015flayaraq d\u00fcnya bazarlar\u0131nda neftin qiym\u0259tinin k\u0259skin a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259si \u00f6lk\u0259mizd\u0259 iqtisadiyyat\u0131n \u015fax\u0259l\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 qeyri-neft sektorunun inki\u015faf\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 apar\u0131lan islahatlar\u0131 daha da s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirib. 2016-ci ild\u0259 Milli iqtisadiyyat v\u0259 iqtisadiyyat\u0131n \u0259sas sektorlar\u0131 \u00fczr\u0259 strateji yol x\u0259rit\u0259l\u0259ri q\u0259bul edilib, struktur v\u0259 kadr islahatlar\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irilib, \u00f6lk\u0259d\u0259 biznes m\u00fchitinin yax\u015f\u0131la\u015fmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi add\u0131mlar at\u0131l\u0131b. N\u0259tic\u0259d\u0259, Az\u0259rbaycan \u201cDoing Business 2020\u201d hesabat\u0131 \u00fczr\u0259 d\u00fcnyada 191 \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda 34-c\u00fc yerd\u0259 q\u0259rarla\u015fmaqla, \u201cKreditin \u0259l\u00e7atanl\u0131\u011f\u0131\u201d \u00fczr\u0259 1-ci yeri, \u201cBiznes\u0259 ba\u015flama\u201d \u00fczr\u0259 9-cu yeri, \u201cM\u00fcqavil\u0259l\u0259rin icras\u0131\u201d \u00fczr\u0259 is\u0259 28-ci yeri tutub.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u018flav\u0259 olaraq, Az\u0259rbaycan\u0131n D\u00fcnya \u0130qtisadi Forumu il\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n davam\u0131 kimi 2019-cu ild\u0259 Az\u0259rbaycan il\u0259 D\u00fcnya \u0130qtisadi Forumunun D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc S\u0259naye \u0130nqilab\u0131 M\u0259rk\u0259zi aras\u0131nda \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q Raz\u0131la\u015fmas\u0131 imzalan\u0131b. Bu Raz\u0131la\u015fma d\u00fcnyada ba\u015f ver\u0259n m\u00fcsb\u0259t trendl\u0259rin v\u0259 qabaqc\u0131l t\u0259cr\u00fcb\u0259nin Az\u0259rbaycan\u0131n sosial-iqtisadi h\u0259yat\u0131na transformasiyas\u0131na imkan yaradacaq.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00fcnya \u0130qtisadi Forumu il\u0259 f\u0259al v\u0259 s\u0259m\u0259r\u0259li \u0259laq\u0259l\u0259ri y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndir\u0259n Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 bu platformada \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf etdirilm\u0259si v\u0259 daha da ir\u0259li apar\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00f6st\u0259ril\u0259n s\u0259yl\u0259ri d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259kd\u0259 bundan sonra da davam ed\u0259c\u0259k.&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u00fcnyan\u0131n \u00e7ox n\u00fcfuzlu Davos \u0130qtisadi Forumunun r\u0259smi sayt\u0131nda Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin \u201cAz\u0259rbaycan\u0131n vahid&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-3542","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-cmiyyt"],"featured_image_urls":{"full":"","thumbnail":"","medium":"","medium_large":"","large":"","1536x1536":"","2048x2048":"","covernews-slider-full":"","covernews-slider-center":"","covernews-featured":"","covernews-medium":"","covernews-medium-square":""},"author_info":{"display_name":"Veteran.az","author_link":"https:\/\/veteran.az\/?author=3"},"category_info":"<a href=\"https:\/\/veteran.az\/?cat=6\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","tag_info":"C\u0259miyy\u0259t","comment_count":"0","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3542","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3542"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3542\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3544,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3542\/revisions\/3544"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3542"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3542"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3542"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}