{"id":25132,"date":"2026-09-11T11:17:09","date_gmt":"2026-09-11T07:17:09","guid":{"rendered":"https:\/\/veteran.az\/?p=25132"},"modified":"2026-09-12T11:18:45","modified_gmt":"2026-09-12T07:18:45","slug":"tarixin-qanli-s%c9%99hif%c9%99si-v%c9%99-%c9%99dal%c9%99t-t%c9%99r%c9%99zisi-11-sentyabr-h%c9%99qiq%c9%99tl%c9%99ri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/veteran.az\/?p=25132","title":{"rendered":"Tarixin qanl\u0131 s\u0259hif\u0259si v\u0259 \u0259dal\u0259t t\u0259r\u0259zisi: 11 Sentyabr h\u0259qiq\u0259tl\u0259ri"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">H\u0259r zaman d\u00f6n\u0259n f\u0259l\u0259yin \u00e7arx\u0131, zaman\u0131n z\u0259ncirvari h\u0259lq\u0259l\u0259ri b\u0259\u015f\u0259r tarixin\u0259 el\u0259 izl\u0259r h\u0259kk edir ki, onlar\u0131n alt\u0131ndak\u0131 gizlinl\u0259r ill\u0259r ke\u00e7dikc\u0259 haqq\u0131n v\u0259 h\u0259qiq\u0259tin nuru il\u0259 \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131x\u0131r. B\u0259\u015f\u0259r \u00f6vlad\u0131 h\u0259yat kitab\u0131n\u0131 s\u0259hif\u0259l\u0259dikc\u0259 g\u00f6r\u00fcr ki, haqs\u0131zl\u0131q h\u0259r zaman m\u00fcxt\u0259lif libaslarda, f\u0259rqli adlar alt\u0131nda t\u0259zah\u00fcr edib.<br>2001-ci ilin 11 sentyabr\u0131nda Birl\u0259\u015fmi\u015f \u015etatlarda D\u00fcnya Ticar\u0259t M\u0259rk\u0259zinin (\u201cEkiz binalar\u201d) v\u0259 Pentaqonun h\u0259d\u0259f al\u0131nd\u0131\u011f\u0131, minl\u0259rl\u0259 insan\u0131n h\u0259yat\u0131na son qoyan o qlobal hadis\u0259 d\u00fcnya siyas\u0259tinin v\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik arxitekturas\u0131n\u0131n ax\u0131n\u0131n\u0131 k\u00f6k\u00fcnd\u0259n d\u0259yi\u015fdi.<br>M\u0259n bir sava\u015f g\u00f6r\u0259n, qanl\u0131-qadal\u0131 at\u0259\u015fin i\u00e7ind\u0259n \u00e7\u0131xan v\u0259 \u0259n \u0259sas\u0131, ilahi \u0259dal\u0259ti d\u0259rk ed\u0259n bir m\u00fcs\u0259lman olaraq, h\u0259r c\u00fcr terrorun, insanl\u0131\u011fa q\u0131y\u0131lan h\u0259r bir q\u0259ddarl\u0131\u011f\u0131n q\u0259tiyy\u0259tl\u0259 \u0259leyhin\u0259y\u0259m.<br>Lakin hikm\u0259t g\u00f6z\u00fc il\u0259 baxd\u0131qda q\u0259rib\u0259 v\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcc\u00fc bir manz\u0259r\u0259 ortaya \u00e7\u0131x\u0131r: o f\u0259lak\u0259td\u0259 h\u0259lak olanlar\u0131n m\u00fctl\u0259q \u0259ks\u0259riyy\u0259ti sad\u0259 i\u015f\u00e7il\u0259r, t\u0259mizlik\u00e7il\u0259r, lift i\u015f\u00e7il\u0259ri idi; n\u0259 q\u0259d\u0259r q\u0259rib\u0259dir ki, he\u00e7 bir tan\u0131nm\u0131\u015f v\u0259 varl\u0131 adama z\u0259r\u0259r d\u0259ym\u0259di. Biz q\u0259d\u0259r\u0259 iman g\u0259tir\u0259n adamlar\u0131q, lakin d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259y\u0259 bilm\u0259rik ki, m\u0259g\u0259r orada da insanlar\u0131n sinifl\u0259ndirilm\u0259si \u2014 kas\u0131b\u0131n \u00f6l\u00fcb, varl\u0131n\u0131n ya\u015famas\u0131 prinsimi i\u015fl\u0259di?<br>\u201cZ\u00fclm il\u0259 abad olan\u0131n axir\u0259t b\u0259rbad olar.\u201d \u018fg\u0259r bu, b\u0259\u015f\u0259ri cinay\u0259tdirs\u0259, n\u0259d\u0259n \u00f6zl\u0259ri dinc \u0259haliy\u0259 h\u00fccum ed\u0259rk\u0259n, m\u00fclki v\u0259 d\u00f6vl\u0259t obyektl\u0259rini bombalayark\u0259n bu \u0259m\u0259ll\u0259r terror adland\u0131r\u0131lm\u0131r?<br>Lakin onlar\u0131n \u00f6z ekiz q\u00fcll\u0259l\u0259ri silk\u0259l\u0259n\u0259nd\u0259 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya car \u00e7\u0259kirl\u0259r ki, &#171;ay aman, qoymay\u0131n, terror oldu!&#187;.<br>Tarix \u015fahiddir ki, g\u00fcc sahibl\u0259rinin t\u0259r\u0259zisi h\u0259r zaman \u00f6zl\u0259rin\u0259 t\u0259r\u0259f \u0259yilib.<br>G\u0259lin Birl\u0259\u015fmi\u015f \u015etatlar\u0131n son 126 ild\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irdiyi h\u0259rbi m\u00fcdaxil\u0259l\u0259r v\u0259 qanl\u0131 \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n tarixi icmal\u0131na n\u0259z\u0259r salaq:<br>1. Filippin (Filippin-Amerika m\u00fcharib\u0259si | 04.02.1899 \u2013 02.07.1902 v\u0259 sonrak\u0131 ill\u0259r): \u0130spaniya \u00fcz\u0259rind\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259d\u0259n sonra \u00f6lk\u0259 n\u0259zar\u0259t\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fc. Yerli \u00fcsyan\u00e7\u0131lar\u0131n yat\u0131r\u0131lmas\u0131 zaman\u0131 a\u011f\u0131r bombardmanlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 on minl\u0259rl\u0259 \u0259sg\u0259r v\u0259 acl\u0131qdan, x\u0259st\u0259likd\u0259n h\u0259lak olan 200,000-d\u0259n 1,000,000-d\u0259k dinc sakin qurban verildi.<br>2. Almaniya (Birinci v\u0259 \u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259l\u0259ri | 1917, 1941): AB\u015e aviasiyas\u0131 B\u00f6y\u00fck Britaniya il\u0259 birlikd\u0259 Berlin, Drezden, Koln kimi \u015f\u0259h\u0259rl\u0259ri k\u00fctl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 bombalad\u0131. T\u0259kc\u0259 Drezden q\u0131r\u011f\u0131n\u0131nda 25,000 &#8212; 40,000 n\u0259f\u0259r dinc sakin h\u0259lak oldu.<br>3. Yaponiya (\u0130kinci D\u00fcnya M\u00fcharib\u0259si | 07.12.1941 \u2013 02.09.1945): \u015e\u0259h\u0259rl\u0259r ill\u0259rl\u0259 at\u0259\u015f\u0259 tutuldu, 6 v\u0259 9 avqust 1945-ci ild\u0259 Xirosima v\u0259 Naqasakiy\u0259 at\u0131lan atom bombalar\u0131 s\u0259b\u0259bind\u0259n 200,000-d\u0259n \u00e7ox insan h\u0259yat\u0131n\u0131 itirdi, radiasiya n\u0259sill\u0259r\u0259 b\u0259la oldu.<br>4. Koreya M\u00fcharib\u0259si (25.06.1950 \u2013 27.07.1953): \u015eimali Koreya \u0259razisin\u0259 milyonlarla ton \u00f6l\u00fcm sa\u00e7an bombalar ya\u011fd\u0131r\u0131ld\u0131; \u00fcmumi itkinin 2-3 milyon n\u0259f\u0259r oldu\u011fu ehtimal edilir.<br>5. Vyetnam M\u00fcharib\u0259si (1955 \u2013 1975): Vyetnam, Laos v\u0259 Kambocaya \u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259 at\u0131lan \u00fcmumi bombadan daha \u00e7ox \u2014 t\u0259xmin\u0259n 7-8 milyon ton bomba at\u0131ld\u0131, 2 milyondan \u00e7ox dinc sakin v\u0259 h\u0259rb\u00e7i m\u0259hv edildi.<br>6. \u0130raq (K\u00f6rf\u0259z M\u00fcharib\u0259si v\u0259 i\u015f\u011fal | 1991, 2003): \u0130raq k\u00fctl\u0259vi raket z\u0259rb\u0259l\u0259rin\u0259 m\u0259ruz qald\u0131, S\u0259ddam H\u00fcseyn devrildi. 2003-c\u00fc il i\u015f\u011fal\u0131nda v\u0259 sonrak\u0131 qar\u015f\u0131durmalarda 200,000 &#8212; 500,000-d\u0259n \u00e7ox dinc sakin h\u0259lak oldu.<br>7. Yuqoslaviya (24.03.1999 \u2013 10.06.1999): NATO q\u00fcvv\u0259l\u0259ri Serbiya v\u0259 Kosovonu (Belqrad daxil olmaqla) 78 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 bombalad\u0131, t\u0259xmin\u0259n 500 &#8212; 2,000 dinc sakin h\u0259lak oldu.<br>8. \u018ffqan\u0131stan (07.10.2001 \u2013 30.08.2021): 11 sentyabr b\u0259han\u0259si il\u0259 ba\u015flanan 20 illik &#171;terrorla m\u00fcbariz\u0259&#187; ad\u0131 alt\u0131nda 70,000-d\u0259n \u00e7oxu dinc sakin olmaqla, 150,000-d\u0259n \u00e7ox insan h\u0259lak oldu.<br>9. Liviya (19.03.2011 \u2013 31.10.2011): M\u00fc\u0259mm\u0259r Q\u0259ddafi rejimin\u0259 qar\u015f\u0131 NATO \u0259m\u0259liyyat\u0131nda Liviya qanadl\u0131 raketl\u0259rl\u0259 at\u0259\u015f\u0259 tutuldu, Q\u0259ddafi \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc, \u00f6lk\u0259 xaos v\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259sin\u0259 s\u00fcr\u00fckl\u0259ndi.<br>10. Suriya v\u0259 \u0130raq (2014-d\u0259n bu g\u00fcn\u0259): &#171;Inherent Resolve&#187; \u0259m\u0259liyyat\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u0130raq v\u0259 Suriyada \u0130\u015e\u0130D b\u0259han\u0259si il\u0259 endiril\u0259n z\u0259rb\u0259l\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 terror\u00e7ularla yana\u015f\u0131 y\u00fczl\u0259rl\u0259 dinc sakin t\u0259sad\u00fcfi bombardmanlar\u0131n qurban\u0131 oldu.<br>11. \u0130ran (03.01.2020 v\u0259 sonrak\u0131 ill\u0259r): Ba\u011fdad hava liman\u0131nda PUA z\u0259rb\u0259si il\u0259 general Qas\u0131m S\u00fcleymani v\u0259 \u0259traf\u0131ndak\u0131lar \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc, b\u00f6lg\u0259d\u0259 g\u0259rginlik daimi xarakter ald\u0131.<br>12. Venesuela (03.01.2026): Karakas \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 edil\u0259n gizli h\u0259rbi reyd n\u0259tic\u0259sind\u0259 Prezident Nikolas Maduro v\u0259 h\u0259yat yolda\u015f\u0131 saxlan\u0131laraq Nyu-Yorka apar\u0131ld\u0131, \u0259m\u0259liyyat zaman\u0131 m\u00fchafiz\u0259\u00e7il\u0259r v\u0259 dinc sakinl\u0259r h\u0259lak oldu.<br>13. Y\u0259m\u0259n v\u0259 Somali (2015 \u2013 2026): Husil\u0259r\u0259 v\u0259 &#171;\u018fl-\u015e\u0259bab&#187;a qar\u015f\u0131 m\u00fct\u0259madi qanadl\u0131 raket v\u0259 dron z\u0259rb\u0259l\u0259ri n\u0259tic\u0259sind\u0259 b\u0259zi hallarda dinc sakinl\u0259r d\u0259 h\u0259lak oldu.<br>H\u0259m\u00e7inin &#8212; Kuba (1961), Dominikan Respublikas\u0131 (1965), Qrenada (1983) v\u0259 Panama (1989) kimi \u00f6lk\u0259l\u0259r d\u0259 bu z\u0259ncirin dig\u0259r halqalar\u0131d\u0131r.)<br>Cahan ba\u011f\u0131nda h\u0259r bir g\u00fcl ki, a\u00e7lar, qan il\u0259 b\u0259sl\u0259r,<br>F\u0259l\u0259yin x\u0259nc\u0259ri h\u0259r an birin ba\u011fr\u0131n d\u0259l\u0259r, s\u0259sl\u0259r.<br>******<br>Seyyida, bu d\u00fcnyan\u0131n nizam\u0131 at\u0259\u015f il\u0259 dolmu\u015fsa,<br>Unutma, ilahi \u0259dal\u0259t h\u0259r zal\u0131m\u0131n taxt\u0131n\u0131 y\u0131xar, s\u0259sl\u0259r.<br>Zaman\u0131n g\u0259rdi\u015fin\u0259 baxd\u0131qca bir h\u0259qiq\u0259t ayd\u0131n olur: haqq h\u0259r zaman \u00fcst\u00fcnd\u00fcr v\u0259 he\u00e7 bir z\u00fclm cavabs\u0131z qalm\u0131r.<br>V\u0259ss\u0259lam!<br><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Seyyid M\u00fcbariz Eldar o\u011flu<br>AVMV\u0130B-nin Neft\u00e7ala rayon \u015f\u00f6b\u0259sinin s\u0259dri<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>H\u0259r zaman d\u00f6n\u0259n f\u0259l\u0259yin \u00e7arx\u0131, zaman\u0131n z\u0259ncirvari h\u0259lq\u0259l\u0259ri b\u0259\u015f\u0259r tarixin\u0259 el\u0259 izl\u0259r h\u0259kk edir ki,&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":24878,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-25132","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tarix"],"featured_image_urls":{"full":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/mubarizeldar.png",999,719,false],"thumbnail":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/mubarizeldar-150x108.png",150,108,true],"medium":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/mubarizeldar-300x216.png",300,216,true],"medium_large":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/mubarizeldar-768x553.png",640,461,true],"large":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/mubarizeldar.png",640,461,false],"1536x1536":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/mubarizeldar.png",999,719,false],"2048x2048":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/mubarizeldar.png",999,719,false],"covernews-slider-full":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/mubarizeldar-999x715.png",999,715,true],"covernews-slider-center":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/mubarizeldar-800x500.png",800,500,true],"covernews-featured":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/mubarizeldar.png",999,719,false],"covernews-medium":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/mubarizeldar-540x340.png",540,340,true],"covernews-medium-square":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/mubarizeldar-400x250.png",400,250,true]},"author_info":{"display_name":"Veteran.az","author_link":"https:\/\/veteran.az\/?author=3"},"category_info":"<a href=\"https:\/\/veteran.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Tarix<\/a>","tag_info":"Tarix","comment_count":"0","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25132","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=25132"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25132\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25133,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25132\/revisions\/25133"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/24878"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=25132"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=25132"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=25132"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}