{"id":25064,"date":"2026-08-26T09:11:00","date_gmt":"2026-08-26T05:11:00","guid":{"rendered":"https:\/\/veteran.az\/?p=25064"},"modified":"2026-08-26T15:01:05","modified_gmt":"2026-08-26T11:01:05","slug":"az%c9%99rbaycan-dovl%c9%99t-pedaqoji-universiteti-105-illik-elmi-pedaqoji-irs-v%c9%99-muasir-inkisaf-yolu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/veteran.az\/?p=25064","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Pedaqoji Universiteti: 105 illik elmi-pedaqoji irs v\u0259 m\u00fcasir inki\u015faf yolu"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>ADPU-nun b\/m, b.\u00fc.f.d. Balaxanova Qumru Vasif q\u0131z\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Pedaqoji Universiteti (ADPU) Az\u0259rbaycan\u0131n ali t\u0259hsil sistemind\u0259 x\u00fcsusi tarixi v\u0259 institusional m\u00f6vqey\u0259 malik olan, \u0259sas missiyas\u0131 y\u00fcks\u0259kixtisasl\u0131 pedaqoji v\u0259 elmi- pedaqoji kadrlar\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 ali t\u0259hsil v\u0259 elm m\u00fc\u0259ssis\u0259sidir. Universitetin \u0259sas\u0131 26 avqust 1921-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan Xalq Komissarlar\u0131 Sovetinin s\u0259dri N\u0259riman N\u0259rimanovun imzalad\u0131\u011f\u0131 66 sayl\u0131 \u201cBirinci Az\u0259rbaycan Ki\u015fi D\u00f6vl\u0259t Pedaqoji \u0130nstitutunun t\u0259sis edilm\u0259si haqq\u0131nda\u201d dekret \u0259sas\u0131nda qoyulmu\u015fdur. Bu tarix Az\u0259rbaycan ali pedaqoji t\u0259hsilinin institusional tarixind\u0259 m\u00fch\u00fcm ba\u015flan\u011f\u0131c m\u0259rh\u0259l\u0259 kimi q\u0259bul edilir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">ADPU-nun yarad\u0131lmas\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131ca m\u0259qs\u0259di yeni t\u0259\u015fkil olunan I v\u0259 II d\u0259r\u0259c\u0259li m\u0259kt\u0259bl\u0259ri y\u00fcks\u0259kixtisasl\u0131 pedaqoji kadrlarla t\u0259min etm\u0259k olmu\u015fdur. Bel\u0259likl\u0259, 1921-ci ild\u0259 yarad\u0131lan institut Az\u0259rbaycanda sistemli ali pedaqoji kadr haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131n formala\u015fmas\u0131n\u0131n \u0259sas institusional dayaqlar\u0131ndan birin\u0259 \u00e7evrilmi\u015fdir. Universitetin r\u0259smi m\u0259lumat\u0131nda onun milli dild\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n ilk ali pedaqoji t\u0259hsil oca\u011f\u0131 kimi tarixi \u0259h\u0259miyy\u0259ti x\u00fcsusi vur\u011fulan\u0131r. \u0130nstitutda ilk d\u0259rsl\u0259r 15 noyabr 1921-ci ild\u0259 6 t\u0259l\u0259b\u0259 v\u0259 8 m\u00fc\u0259llimin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r. \u0130lk burax\u0131l\u0131\u015f 1923\u20131924-c\u00fc t\u0259dris ilind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015f v\u0259 1924-c\u00fc ild\u0259 28 m\u0259zun ali pedaqoji t\u0259hsil oca\u011f\u0131n\u0131 bitirmi\u015fdir. Bu g\u00f6st\u0259ricil\u0259r sonrak\u0131 onillikl\u0259r \u0259rzind\u0259 b\u00f6y\u00fck elmi-pedaqoji kollektiv\u0259 v\u0259 geni\u015f t\u0259l\u0259b\u0259 kontingentin\u0259 \u00e7evril\u0259c\u0259k bir t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259sinin ba\u015flan\u011f\u0131c m\u0259rh\u0259l\u0259sini xarakteriz\u0259 edir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Universitetin tarixi m\u00fcxt\u0259lif m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259 struktur v\u0259 inzibati d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rl\u0259 m\u00fc\u015fayi\u0259t olunmu\u015fdur. 1925-ci ild\u0259 Ali Pedaqoji Ki\u015fi \u0130nstitutu il\u0259 Ali Pedaqoji Qad\u0131n \u0130nstitutu inzibati bax\u0131mdan birl\u0259\u015fdirilmi\u015fdir. 1927\u20131929-cu ill\u0259rd\u0259 institut m\u00fcv\u0259qq\u0259ti olaraq Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Universitetinin t\u0259rkibind\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rmi\u015f, sonradan m\u00fcst\u0259qil f\u0259aliyy\u0259tini b\u0259rpa etmi\u015fdir. Dig\u0259r m\u00fch\u00fcm m\u0259rh\u0259l\u0259 19 sentyabr 1941-ci ild\u0259n 1 oktyabr 1943-c\u00fc il\u0259d\u0259k Pedaqoji \u0130nstitutun Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Universitetin\u0259 m\u00fcv\u0259qq\u0259ti birl\u0259\u015fdirilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 olmu\u015fdur. Pedaqoji t\u0259hsilin \u00f6lk\u0259 regionlar\u0131nda inki\u015faf\u0131nda da institutun m\u00fch\u00fcm rolu olmu\u015fdur. 1967-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan Pedaqoji \u0130nstitutunun Nax\u00e7\u0131van filial\u0131 yarad\u0131lm\u0131\u015f, 1972-ci ild\u0259 is\u0259 h\u0259min filial\u0131n bazas\u0131nda Nax\u00e7\u0131van Pedaqoji \u0130nstitutu t\u0259\u015fkil edilmi\u015fdir. Bu proses Az\u0259rbaycanda ali pedaqoji t\u0259hsilin regional \u015f\u0259b\u0259k\u0259sinin geni\u015fl\u0259nm\u0259sin\u0259 m\u00fch\u00fcm t\u00f6hf\u0259 vermi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u00fc\u0259ssis\u0259nin tarixi inki\u015faf\u0131 onun ad\u0131nda v\u0259 statusunda da \u00f6z \u0259ksini tapm\u0131\u015fd\u0131r. R\u0259smi ADPU m\u0259lumatlar\u0131na \u0259sas\u0259n, institut m\u00fcxt\u0259lif d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 f\u0259rqli adlarla f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir. 1934-c\u00fc il\u0259 q\u0259d\u0259r Ali Pedaqoji \u0130nstitut, 1935-ci ild\u0259n V.\u0130. Lenin ad\u0131na Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Pedaqoji \u0130nstitutu adland\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Nazirl\u0259r Kabinetinin 1 aprel 1991-ci il tarixli 76 sayl\u0131 q\u0259rar\u0131 il\u0259 V.\u0130. Lenin ad\u0131na Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Pedaqoji \u0130nstitutu Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Pedaqoji Universitetin\u0259 \u00e7evrilmi\u015fdir. H\u0259min ilin 26 noyabr tarixli 392 sayl\u0131 q\u0259rar\u0131 il\u0259 is\u0259 m\u00fc\u0259ssis\u0259y\u0259 N.Tusi ad\u0131na Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Pedaqoji Universiteti ad\u0131 verilmi\u015fdir. ADPU-nun inki\u015faf tarixi yaln\u0131z t\u0259dris f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 m\u0259hdudla\u015fm\u0131r. Universitet uzunm\u00fcdd\u0259tli f\u0259aliyy\u0259ti \u0259rzind\u0259 Az\u0259rbaycanda m\u00fc\u0259llim haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131n, pedaqoji elmin v\u0259 elmi-pedaqoji kadr haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131na m\u00fch\u00fcm t\u00f6hf\u0259l\u0259r vermi\u015fdir. Universitetin m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rdiyi d\u00f6vr \u0259rzind\u0259 160 mind\u0259n \u00e7ox y\u00fcks\u0259kixtisasl\u0131 m\u00fc\u0259llim kadr\u0131 haz\u0131rlanm\u0131\u015fd\u0131r. ADPU m\u0259zunlar\u0131 s\u0131ras\u0131nda elm, t\u0259hsil, \u0259d\u0259biyyat, m\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 ictimai-siyasi h\u0259yat\u0131n m\u00fcxt\u0259lif sah\u0259l\u0259rind\u0259 tan\u0131nm\u0131\u015f \u00e7oxsayl\u0131 ziyal\u0131lar yer al\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Universitetin 100 illik yubileyi Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda d\u00f6vl\u0259t s\u0259viyy\u0259sind\u0259 qeyd edilmi\u015fdir. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin 17 aprel 2021-ci il tarixli S\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 2021-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n ilk ali pedaqoji t\u0259hsil ocaqlar\u0131ndan biri olan ADPU-nun f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flamas\u0131n\u0131n 100 illiyinin qeyd olunmas\u0131 t\u0259min edilmi\u015fdir. S\u0259r\u0259ncamda universitetin y\u00fcks\u0259k ixtisasl\u0131 pedaqoji v\u0259 elmi-pedaqoji kadrlar\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 sah\u0259sind\u0259 m\u00fch\u00fcm xidm\u0259tl\u0259ri x\u00fcsusi qeyd edilmi\u015fdir. ADPU-nun m\u00fcasir inki\u015faf m\u0259rh\u0259l\u0259sinin m\u00fch\u00fcm istiqam\u0259tl\u0259rind\u0259n biri beyn\u0259lxalq akademik \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259sidir. Bu bax\u0131mdan AB\u015e-\u0131n Corc Va\u015finqton Universiteti (George Washington University) il\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n magistratura s\u0259viyy\u0259sind\u0259 ikili diplom proqram\u0131 x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r. 2026\u20132027-ci t\u0259dris ili \u00fc\u00e7\u00fcn elan edilmi\u015f proqrama \u0259sas\u0259n, ikiillik t\u0259hsil proqram\u0131n\u0131 u\u011furla ba\u015fa vuran m\u0259zunlara Corc Va\u015finqton Universiteti t\u0259r\u0259find\u0259n \u201cT\u0259hsil v\u0259 insan inki\u015faf\u0131\u201d, ADPU t\u0259r\u0259find\u0259n is\u0259 \u201cT\u0259hsil menecmenti\u201d ixtisaslar\u0131 \u00fczr\u0259 diplom t\u0259qdim edilir. Proqrama q\u0259bul \u00fc\u00e7\u00fcn beyn\u0259lxalq ingilis dili biliyini t\u0259sdiq ed\u0259n sertifikat da t\u0259l\u0259b olunur; 2026- c\u0131 il q\u0259bul elan\u0131nda minimum g\u00f6st\u0259ricil\u0259r IELTS 7.0, TOEFL 100 v\u0259 ya Duolingo 120 kimi m\u00fc\u0259yy\u0259n edilmi\u015fdir. Bu proqram ADPU-nun beyn\u0259lxalq t\u0259hsil m\u0259kan\u0131na inteqrasiyas\u0131n\u0131n v\u0259 magistr haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131nda m\u00fcasir akademik yana\u015fmalar\u0131n t\u0259tbiqinin m\u00fch\u00fcm n\u00fcmun\u0259sidir. 1921\u20132026-c\u0131 ill\u0259r Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Pedaqoji Universitetinin 105 illik tarixi inki\u015faf yolunu ifad\u0259 edir. 1921-ci ild\u0259 6 t\u0259l\u0259b\u0259 v\u0259 8 m\u00fc\u0259lliml\u0259 f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flayan pedaqoji institut bir \u0259srd\u0259n art\u0131q m\u00fcdd\u0259td\u0259 m\u00fcr\u0259kk\u0259b tarixi m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n ke\u00e7\u0259r\u0259k m\u00fcasir Az\u0259rbaycan ali t\u0259hsil sisteminin m\u00fch\u00fcm elmi-pedaqoji institutlar\u0131ndan birin\u0259 \u00e7evrilmi\u015fdir. Bu tarix yaln\u0131z bir universitetin yubileyi deyil, eyni zamanda Az\u0259rbaycanda m\u00fc\u0259llim haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131n, pedaqoji elmin v\u0259 milli t\u0259hsil \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rinin inki\u015faf\u0131n\u0131n m\u00fch\u00fcm g\u00f6st\u0259ricisidir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">26 avqust 2026-c\u0131 il Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Pedaqoji Universitetinin f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flamas\u0131n\u0131n 105-ci ild\u00f6n\u00fcm\u00fcd\u00fcr. Bu \u0259lam\u0259tdar tarix universitetin z\u0259ngin elmi-pedaqoji irsin\u0259 ehtiramla yana\u015f\u0131, onun m\u00fcasir t\u0259hsil, elm v\u0259 beyn\u0259lxalq \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q istiqam\u0259tl\u0259rind\u0259 qar\u015f\u0131dak\u0131 inki\u015faf perspektivl\u0259rinin d\u0259 ifad\u0259sidir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>ADPU-nun b\/m, b.\u00fc.f.d. Balaxanova Qumru Vasif q\u0131z\u0131 Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Pedaqoji Universiteti (ADPU) Az\u0259rbaycan\u0131n ali t\u0259hsil&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":25065,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-25064","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cmiyyt"],"featured_image_urls":{"full":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/9890.png",877,517,false],"thumbnail":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/9890-150x88.png",150,88,true],"medium":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/9890-300x177.png",300,177,true],"medium_large":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/9890-768x453.png",640,378,true],"large":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/9890.png",640,377,false],"1536x1536":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/9890.png",877,517,false],"2048x2048":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/9890.png",877,517,false],"covernews-slider-full":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/9890.png",877,517,false],"covernews-slider-center":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/9890-800x500.png",800,500,true],"covernews-featured":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/9890.png",877,517,false],"covernews-medium":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/9890-540x340.png",540,340,true],"covernews-medium-square":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/9890-400x250.png",400,250,true]},"author_info":{"display_name":"Veteran.az","author_link":"https:\/\/veteran.az\/?author=3"},"category_info":"<a href=\"https:\/\/veteran.az\/?cat=6\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","tag_info":"C\u0259miyy\u0259t","comment_count":"0","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25064","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=25064"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25064\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25066,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25064\/revisions\/25066"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/25065"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=25064"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=25064"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=25064"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}