{"id":24991,"date":"2026-07-25T20:27:53","date_gmt":"2026-07-25T16:27:53","guid":{"rendered":"https:\/\/veteran.az\/?p=24991"},"modified":"2026-07-25T20:27:53","modified_gmt":"2026-07-25T16:27:53","slug":"31-mart-azerbaycanlilarin-soyqirimi-tarixi-edaletin-berpasi-milliyaddasin-qorunmasi-ve-beseri-deyerlerin-mudafiesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/veteran.az\/?p=24991","title":{"rendered":"31 MART AZ\u018fRBAYCANLILARIN SOYQIRIMI: TAR\u0130X\u0130 \u018fDAL\u018fT\u0130N B\u018fRPASI, M\u0130LL\u0130YADDA\u015eIN QORUNMASI V\u018f B\u018f\u015e\u018fR\u0130 D\u018fY\u018fRL\u018fR\u0130N M\u00dcDAF\u0130\u018fS\u0130"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tarix h\u0259r bir xalq\u0131n milli kimliyini, m\u0259n\u0259vi irsini v\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rini ya\u015fadan \u0259n m\u00fch\u00fcm amill\u0259rd\u0259n biridir. Xalqlar\u0131n ke\u00e7diyi inki\u015faf yolu yaln\u0131z q\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r v\u0259 nailiyy\u0259tl\u0259rl\u0259 deyil, h\u0259m d\u0259 a\u011f\u0131r faci\u0259l\u0259r, itkil\u0259r v\u0259 s\u0131naqlarla formala\u015f\u0131r. Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n yadda\u015f\u0131nda silinm\u0259z iz qoymu\u015f bel\u0259 faci\u0259l\u0259rd\u0259n biri d\u0259 1918-ci ilin mart-aprel aylar\u0131nda az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259dilmi\u015f soyq\u0131r\u0131m\u0131d\u0131r. H\u0259r il 31 Mart Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n Soyq\u0131r\u0131m\u0131 G\u00fcn\u00fc kimi qeyd olunan bu tarix t\u0259kc\u0259 ke\u00e7mi\u015fin ac\u0131 xatir\u0259si deyil, h\u0259m d\u0259 tarixi h\u0259qiq\u0259tl\u0259rin qorunmas\u0131n\u0131n, milli yadda\u015f\u0131n ya\u015fad\u0131lmas\u0131n\u0131n v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259rin v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rlik ruhunda t\u0259rbiy\u0259 olunmas\u0131n\u0131n m\u00fch\u00fcm simvoludur. XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 C\u0259nubi Qafqaz m\u00fcr\u0259kk\u0259b siyasi prosesl\u0259rin m\u0259rk\u0259zin\u0259 \u00e7evrilmi\u015fdi. 1917-ci ild\u0259 Rusiya imperiyas\u0131n\u0131n s\u00fcqutundan sonra regionda hakimiyy\u0259t u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259 daha da k\u0259skinl\u0259\u015fmi\u015fdi. Bu siyasi b\u00f6hran \u015f\u0259raitind\u0259 Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131nda ya\u015fayan dinc az\u0259rbaycanl\u0131 \u0259hali silahl\u0131 h\u00fccumlar\u0131n \u0259sas h\u0259d\u0259fin\u0259 \u00e7evrildi. 1918-ci ilin 30 mart\u20133 aprel tarixl\u0259rind\u0259 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 bol\u015fevik-da\u015fnak silahl\u0131 d\u0259st\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n minl\u0259rl\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131 yaln\u0131z milli v\u0259 dini m\u0259nsubiyy\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 q\u0259tl\u0259 yetirildi. Sonrak\u0131 aylarda bu q\u0131r\u011f\u0131nlar \u015eamax\u0131, Quba, Qaraba\u011f, Z\u0259ng\u0259zur, Salyan, K\u00fcrd\u0259mir, L\u0259nk\u0259ran, Nax\u00e7\u0131van v\u0259 dig\u0259r b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 davam etdirildi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tarixi s\u0259n\u0259dl\u0259r g\u00f6st\u0259rir ki, bu hadis\u0259l\u0259r t\u0259sad\u00fcfi qar\u015f\u0131durma deyil, \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259n planla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 sistemli \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015f etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259 siyas\u0259ti idi. F\u00f6vq\u0259lad\u0259 T\u0259hqiqat Komissiyas\u0131n\u0131n (1918\u20131920) materiallar\u0131nda q\u0131r\u011f\u0131nlar\u0131n miqyas\u0131 \u0259trafl\u0131 t\u0259svir edilmi\u015fdir. Komissiyan\u0131n toplad\u0131\u011f\u0131 s\u0259n\u0259dl\u0259r\u0259 \u0259sas\u0259n, \u015eamax\u0131da 50-d\u0259n \u00e7ox k\u0259nd da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015f, minl\u0259rl\u0259 dinc sakin \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f, y\u00fczl\u0259rl\u0259 tarixi v\u0259 dini abid\u0259 m\u0259hv edilmi\u015fdir. Quba q\u0259zas\u0131nda is\u0259 100-d\u0259n art\u0131q ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259sinin da\u011f\u0131d\u0131ld\u0131\u011f\u0131 v\u0259 minl\u0259rl\u0259 insan\u0131n q\u0259tl\u0259 yetirildiyi s\u0259n\u0259dl\u0259rl\u0259 t\u0259sdiql\u0259nmi\u015fdir. T\u0259kc\u0259 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 mart hadis\u0259l\u0259ri zaman\u0131 m\u00fcxt\u0259lif m\u0259nb\u0259l\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 10\u201312 min\u0259 yax\u0131n az\u0259rbaycanl\u0131 h\u0259yat\u0131n\u0131 itirmi\u015fdir. Bu faktlar hadis\u0259l\u0259rin lokal toqqu\u015fma deyil, geni\u015fmiqyasl\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 xarakteri da\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir. Soyq\u0131r\u0131m\u0131 yaln\u0131z insanlar\u0131n fiziki m\u0259hv edilm\u0259si il\u0259 m\u0259hdudla\u015fm\u0131r. Bu cinay\u0259t xalq\u0131n tarixi yadda\u015f\u0131na, m\u0259d\u0259niyy\u0259tin\u0259, dini d\u0259y\u0259rl\u0259rin\u0259 v\u0259 sosial h\u0259yat\u0131na y\u00f6n\u0259lmi\u015f m\u0259qs\u0259dli h\u00fccumdur. Mart q\u0131r\u011f\u0131nlar\u0131 zaman\u0131 ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259ri yand\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, m\u0259scidl\u0259r, m\u0259kt\u0259bl\u0259r, kitabxanalar da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015f, qiym\u0259tli \u0259lyazmalar m\u0259hv edilmi\u015f, insanlar\u0131n \u0259mlak\u0131 talan olunmu\u015fdur. Bel\u0259likl\u0259, m\u0259qs\u0259d yaln\u0131z insanlar\u0131n m\u0259hv edilm\u0259si deyil, h\u0259m d\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n \u0259srl\u0259r boyu formala\u015fd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 milli-m\u0259d\u0259ni irsin silinm\u0259si idi. 1918-ci il hadis\u0259l\u0259rinin obyektiv ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131nda Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n yarad\u0131lm\u0131\u015f F\u00f6vq\u0259lad\u0259 T\u0259hqiqat Komissiyas\u0131n\u0131n f\u0259aliyy\u0259ti x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r. Komissiya m\u00fcxt\u0259lif b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 \u015fahid ifad\u0259l\u0259rini toplam\u0131\u015f, foto\u015f\u0259kill\u0259r, maddi s\u00fcbutlar v\u0259 r\u0259smi s\u0259n\u0259dl\u0259r \u0259sas\u0131nda q\u0131r\u011f\u0131nlar\u0131n miqyas\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n etmi\u015fdir. Haz\u0131rlanm\u0131\u015f materiallar bu g\u00fcn d\u0259 tarix\u00e7il\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n m\u00fch\u00fcm ilkin m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259n hesab olunur. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, 1920-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n sovetl\u0259\u015fdirilm\u0259sind\u0259n sonra bu ara\u015fd\u0131rmalar dayand\u0131r\u0131ld\u0131 v\u0259 uzun ill\u0259r hadis\u0259l\u0259r haqq\u0131nda h\u0259qiq\u0259tl\u0259rin ictimaiyy\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131na imkan verilm\u0259di. M\u00fcst\u0259qillik ill\u0259rind\u0259 tarixi h\u0259qiq\u0259tl\u0259rin b\u0259rpas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 m\u00fch\u00fcm add\u0131mlar at\u0131ld\u0131. \u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyevin 26 mart 1998-ci il tarixli &#171;Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n soyq\u0131r\u0131m\u0131 haqq\u0131nda&#187; F\u0259rman\u0131 il\u0259 31 Mart r\u0259smi olaraq Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n Soyq\u0131r\u0131m\u0131 G\u00fcn\u00fc elan edildi. Bu s\u0259n\u0259d hadis\u0259l\u0259r\u0259 ilk d\u0259f\u0259 d\u00f6vl\u0259t s\u0259viyy\u0259sind\u0259 siyasi-h\u00fcquqi qiym\u0259t verdi v\u0259 onlar\u0131n elmi \u0259saslarla ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn geni\u015f imkanlar yaratd\u0131. Sonrak\u0131 ill\u0259rd\u0259 arxiv s\u0259n\u0259dl\u0259rinin t\u0259dqiqi, yeni monoqrafiyalar\u0131n n\u0259\u015fri, beyn\u0259lxalq konfranslar\u0131n ke\u00e7irilm\u0259si v\u0259 xarici dill\u0259rd\u0259 elmi \u0259s\u0259rl\u0259rin haz\u0131rlanmas\u0131 tarixi h\u0259qiq\u0259tl\u0259rin d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131na m\u00fch\u00fcm t\u00f6hf\u0259 verdi. Soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n miqyas\u0131n\u0131 t\u0259sdiql\u0259y\u0259n \u0259n m\u00fch\u00fcm s\u00fcbutlardan biri 2007-ci ild\u0259 Quba \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 a\u015fkar edilmi\u015f k\u00fctl\u0259vi m\u0259zarl\u0131qd\u0131r. Arxeoloji t\u0259dqiqatlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 burada qad\u0131nlara, u\u015faqlara v\u0259 ya\u015fl\u0131 insanlara aid \u00e7oxsayl\u0131 insan qal\u0131qlar\u0131 a\u015fkar edilmi\u015fdir. M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin r\u0259yl\u0259ri g\u00f6st\u0259rdi ki, h\u0259min insanlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti zorak\u0131l\u0131q n\u0259tic\u0259sind\u0259 h\u0259yat\u0131n\u0131 itirmi\u015fdir. Bu tap\u0131nt\u0131 1918-ci il hadis\u0259l\u0259rinin real tarixi fakt oldu\u011funu bir daha s\u00fcbut etdi v\u0259 d\u00fcnya aliml\u0259rinin diqq\u0259tini c\u0259lb etdi. Haz\u0131rda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n Quba Soyq\u0131r\u0131m\u0131 Memorial Kompleksi faci\u0259nin yadda\u015flarda ya\u015fad\u0131lmas\u0131 v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan m\u00fch\u00fcm elmi v\u0259 m\u0259n\u0259vi \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r. Beyn\u0259lxalq h\u00fcquq bax\u0131m\u0131ndan soyq\u0131r\u0131m\u0131 b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t\u0259 qar\u015f\u0131 \u0259n a\u011f\u0131r cinay\u0259tl\u0259rd\u0259n biri hesab edilir. 1948-ci il &#171;Soyq\u0131r\u0131m\u0131 cinay\u0259tinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 v\u0259 c\u0259zaland\u0131r\u0131lmas\u0131 haqq\u0131nda&#187; BMT Konvensiyas\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131 h\u0259r hans\u0131 milli, etnik, irqi v\u0259 ya dini qrupu tam v\u0259 ya qism\u0259n m\u0259hv etm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 t\u00f6r\u0259dil\u0259n \u0259m\u0259ll\u0259r kimi m\u00fc\u0259yy\u0259n edir. Tarixi s\u0259n\u0259dl\u0259r v\u0259 m\u00f6vcud faktlar g\u00f6st\u0259rir ki, 1918-ci ilin mart hadis\u0259l\u0259ri bu anlay\u0131\u015f\u0131n \u0259sas elementl\u0259rini \u00f6z\u00fcnd\u0259 \u0259ks etdirir. M\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 informasiya m\u00fcharib\u0259l\u0259ri tarixi h\u0259qiq\u0259tl\u0259rin m\u00fcdafi\u0259sind\u0259 x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir. Tarixin saxtala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, dezinformasiyan\u0131n yay\u0131lmas\u0131 v\u0259 faktlar\u0131n t\u0259hrif edilm\u0259si milli maraqlara ciddi t\u0259hdid yarad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 tarix\u00e7il\u0259rin, h\u00fcquq\u015f\u00fcnaslar\u0131n, jurnalistl\u0259rin v\u0259 aliml\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131nda duran \u0259sas v\u0259zif\u0259l\u0259rd\u0259n biri elmi faktlara \u0259saslanan ara\u015fd\u0131rmalar aparmaq, beyn\u0259lxalq akademik platformalarda \u00e7\u0131x\u0131\u015f etm\u0259k v\u0259 tarixi h\u0259qiq\u0259tl\u0259ri m\u00fcxt\u0259lif dill\u0259rd\u0259 d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131rmaqd\u0131r. X\u00fcsusil\u0259 r\u0259q\u0259msal arxivl\u0259rin yarad\u0131lmas\u0131, s\u0259n\u0259dli filml\u0259rin haz\u0131rlanmas\u0131 v\u0259 beyn\u0259lxalq elmi jurnallarda m\u0259qal\u0259l\u0259rin d\u0259rc olunmas\u0131 bu istiqam\u0259td\u0259 m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r. 31 Mart faci\u0259si t\u0259kc\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n deyil, b\u00fct\u00fcn b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin yadda\u015f\u0131nda qalmal\u0131 olan hadis\u0259l\u0259rd\u0259ndir. \u00c7\u00fcnki etnik ayr\u0131-se\u00e7kilik, nifr\u0259t ideologiyas\u0131 v\u0259 zorak\u0131l\u0131q harada ba\u015f verm\u0259sind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq, \u00fcmumb\u0259\u015f\u0259ri d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 y\u00f6n\u0259lmi\u015f cinay\u0259tdir. Tarix s\u00fcbut edir ki, c\u0259zas\u0131z qalan cinay\u0259tl\u0259r g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 yeni faci\u0259l\u0259rin yaranmas\u0131na z\u0259min yarad\u0131r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 tarixi h\u0259qiq\u0259tl\u0259rin tan\u0131nmas\u0131 yaln\u0131z ke\u00e7mi\u015f\u0259 veril\u0259n qiym\u0259t deyil, h\u0259m d\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259yin t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm \u015f\u0259rtdir. 31 Mart Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n Soyq\u0131r\u0131m\u0131 G\u00fcn\u00fc xalq\u0131m\u0131z\u0131n milli yadda\u015f\u0131n\u0131n ayr\u0131lmaz hiss\u0259si, tarixi \u0259dal\u0259t u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259nin simvolu v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r\u0259 \u00fcnvanlanm\u0131\u015f m\u0259n\u0259vi \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015fd\u0131r. Bu g\u00fcn\u00fcn qeyd olunmas\u0131 t\u0259kc\u0259 faci\u0259 qurbanlar\u0131n\u0131n xatir\u0259sini ehtiramla yad etm\u0259k deyil, h\u0259m d\u0259 tarixi h\u0259qiq\u0259tl\u0259ri qorumaq, onlar\u0131 elmi \u0259saslarla ara\u015fd\u0131rmaq v\u0259 beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131rmaq m\u0259suliyy\u0259tini ifad\u0259 edir. Milli yadda\u015f\u0131n ya\u015fad\u0131lmas\u0131, tarixi faktlar\u0131n saxtala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 v\u0259 v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rlik ruhunun g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcasir inki\u015faf strategiyas\u0131n\u0131n m\u00fch\u00fcm t\u0259rkib hiss\u0259sidir. Tarix unudulmamal\u0131d\u0131r; \u00e7\u00fcnki yadda\u015f\u0131n\u0131 qoruyan xalq \u00f6z g\u0259l\u0259c\u0259yini d\u0259 qoruya bilir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>ADPU-nun ba\u015f m\u00fc\u0259llimi, b.\u00fc.f.d. Balaxanova Qumru Vasif q\u0131z\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tarix h\u0259r bir xalq\u0131n milli kimliyini, m\u0259n\u0259vi irsini v\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rini ya\u015fadan \u0259n m\u00fch\u00fcm amill\u0259rd\u0259n&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":9244,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-24991","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cmiyyt"],"featured_image_urls":{"full":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/soyqirimi_-_31_mart.png",800,450,false],"thumbnail":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/soyqirimi_-_31_mart-150x150.png",150,150,true],"medium":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/soyqirimi_-_31_mart-300x169.png",300,169,true],"medium_large":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/soyqirimi_-_31_mart-768x432.png",640,360,true],"large":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/soyqirimi_-_31_mart.png",640,360,false],"1536x1536":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/soyqirimi_-_31_mart.png",800,450,false],"2048x2048":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/soyqirimi_-_31_mart.png",800,450,false],"covernews-slider-full":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/soyqirimi_-_31_mart.png",800,450,false],"covernews-slider-center":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/soyqirimi_-_31_mart.png",800,450,false],"covernews-featured":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/soyqirimi_-_31_mart.png",800,450,false],"covernews-medium":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/soyqirimi_-_31_mart-720x380.png",540,285,true],"covernews-medium-square":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/soyqirimi_-_31_mart-675x450.png",375,250,true]},"author_info":{"display_name":"Veteran.az","author_link":"https:\/\/veteran.az\/?author=3"},"category_info":"<a href=\"https:\/\/veteran.az\/?cat=6\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","tag_info":"C\u0259miyy\u0259t","comment_count":"0","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24991","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=24991"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24991\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":24992,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24991\/revisions\/24992"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/9244"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=24991"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=24991"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=24991"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}