{"id":24788,"date":"2026-05-05T20:46:10","date_gmt":"2026-05-05T16:46:10","guid":{"rendered":"https:\/\/veteran.az\/?p=24788"},"modified":"2026-05-10T20:48:01","modified_gmt":"2026-05-10T16:48:01","slug":"qizil-yun-%c9%99m%c9%99liyyati","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/veteran.az\/?p=24788","title":{"rendered":"&#171;Q\u0131z\u0131l Yun&#187; \u0259m\u0259liyyat\u0131"},"content":{"rendered":"\n<p>1993-c\u00fc ilin 15-18 avqust tarixl\u0259rind\u0259 Yunan\u0131stan h\u0259rbi d\u0259niz q\u00fcvv\u0259l\u0259ri v\u0259 Silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rin ba\u015f q\u0259rargah\u0131n\u0131n ikinci \u015f\u00f6b\u0259sinin (ordu k\u0259\u015ffiyyat\u0131) bir qrup zabitl\u0259ri il\u0259 birg\u0259, Qara d\u0259nizin sahill\u0259rind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n Abxaziyada ke\u00e7irdikl\u0259ri \u0259m\u0259liyyat m\u0259hz bel\u0259 adlan\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018fm\u0259liyyat n\u0259tic\u0259sind\u0259 blokadada olan Suxum \u015f\u0259h\u0259rinin liman\u0131ndan, Abxaziyada ya\u015fayan 1013 n\u0259f\u0259r etnik yunan (\u0259sas\u0259n Pont yunanlar\u0131) t\u0259xliyy\u0259 edil\u0259r\u0259k Yunan\u0131stan\u0131n Aleksandrupolis liman\u0131na \u00e7atd\u0131r\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>O zaman Abxaziyada m\u0259lum oldu\u011fu \u00fczr\u0259 a\u011f\u0131r m\u00fcharib\u0259 gedirdi. V\u0259 bel\u0259 bir zamanda Yunan\u0131stan h\u00f6kum\u0259ti, g\u00fcrc\u00fc-abxaz toqqu\u015fmas\u0131 aras\u0131nda qalan etnik yunanlar\u0131 tarixi v\u0259t\u0259nl\u0259rin\u0259 g\u0259tirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259m\u0259liyyat plan\u0131 haz\u0131rlad\u0131. \u018fm\u0259liyyat n\u0259tic\u0259sind\u0259 Abxaziyan\u0131n yunan \u0259halisini \u0259h\u0259miyy\u0259tli bir hiss\u0259si b\u00f6lg\u0259ni t\u0259rk etdi lakin, m\u00f6vzumuz bu \u0259m\u0259liyyat\u0131n taktiki gedi\u015fat\u0131 yox, ad\u0131n\u0131n arxas\u0131nda qalan tarixi v\u0259 mifoloji hadis\u0259dir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018fm\u0259liyyat\u0131n ad\u0131n\u0131n &#171;Q\u0131z\u0131l Yun&#187; qoyulmas\u0131 birba\u015fa q\u0259dim yunan mifologiyas\u0131na v\u0259 Suxumun yerl\u0259\u015fdiyi co\u011frafiyan\u0131n antik tarixin\u0259 \u0259saslan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Yunan\u0131stan h\u00f6kum\u0259tinin bu ad\u0131 se\u00e7m\u0259sinin bir ne\u00e7\u0259 d\u0259rin simvolik s\u0259b\u0259bi var idi.<\/p>\n\n\n\n<p>Mifologiyaya g\u00f6r\u0259, yunan q\u0259hr\u0259man\u0131 Yason v\u0259 onun komandas\u0131\u2013Arqonavtlar, &#171;Arqo&#187; g\u0259misi il\u0259 uzaq v\u0259 z\u0259ngin Kolxida diyar\u0131na (indiki Q\u0259rbi G\u00fcrc\u00fcstan v\u0259 Abxaziya sahill\u0259ri) g\u0259lmi\u015fdil\u0259r. Onlar\u0131n m\u0259qs\u0259di kral Ayetd\u0259n hakimiyy\u0259t v\u0259 g\u00fcc r\u0259mzi olan &#171;Q\u0131z\u0131l yunu&#187; (q\u0131z\u0131l qo\u00e7 d\u0259risi) al\u0131b Yunan\u0131stana geri aparmaq idi.<\/p>\n\n\n\n<p>1993-c\u00fc ild\u0259ki \u0259m\u0259liyyatda da yunan g\u0259mil\u0259ri eyni mar\u015frutla, min ill\u0259r \u0259vv\u0259l \u0259cdadlar\u0131n\u0131n g\u0259ldiyi sahill\u0259r\u0259 \u2014 Suxuma (antik Dioskuria) g\u0259ldil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018ffsan\u0259d\u0259 Yason q\u0131z\u0131l d\u0259rini xilas edib v\u0259t\u0259nin\u0259 apar\u0131rd\u0131sa, 1993-c\u00fc il \u0259m\u0259liyyat\u0131nda bu &#171;d\u0259y\u0259rli y\u00fck&#187; h\u0259min b\u00f6lg\u0259d\u0259 ya\u015fayan etnik yunanlar idi. Yunan\u0131stan h\u00f6kum\u0259ti bu adla mesaj verirdi ki, biz \u00f6z &#171;d\u0259y\u0259rimizi&#187; m\u00fcharib\u0259 alovlar\u0131 i\u00e7ind\u0259 olan bu torpaqlardan xilas edib tarixi v\u0259t\u0259nin\u0259 geri apar\u0131r\u0131q.<\/p>\n\n\n\n<p>&#171;Q\u0131z\u0131l Yun&#187; ad\u0131 h\u0259m d\u0259 tarixi bir d\u00f6vr\u0259nin ba\u011flanmas\u0131n\u0131 simvoliz\u0259 edirdi. Yunanlar bu sahill\u0259r\u0259 antik d\u00f6vrd\u0259n b\u0259ri g\u0259lib m\u0259skunla\u015fm\u0131\u015fd\u0131lar. \u018fm\u0259liyyat\u0131n bu c\u00fcr adland\u0131r\u0131lmas\u0131 min ill\u0259r \u0259vv\u0259l ba\u015flayan Arqonavtlar\u0131n g\u0259li\u015fi hekay\u0259sinin k\u0259d\u0259rli bir gedi\u015f il\u0259 bitm\u0259sini vur\u011fulay\u0131rd\u0131. Bel\u0259 ki, bug\u00fcn Abxaziyada c\u0259mi 1000 n\u0259f\u0259r\u0259 yax\u0131n etnik yunan qal\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Rafael Da\u011fl\u0131<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1993-c\u00fc ilin 15-18 avqust tarixl\u0259rind\u0259 Yunan\u0131stan h\u0259rbi d\u0259niz q\u00fcvv\u0259l\u0259ri v\u0259 Silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rin ba\u015f q\u0259rargah\u0131n\u0131n ikinci&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":24789,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-24788","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tarix"],"featured_image_urls":{"full":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/56789.png",908,512,false],"thumbnail":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/56789-150x85.png",150,85,true],"medium":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/56789-300x169.png",300,169,true],"medium_large":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/56789-768x433.png",640,361,true],"large":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/56789.png",640,361,false],"1536x1536":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/56789.png",908,512,false],"2048x2048":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/56789.png",908,512,false],"covernews-slider-full":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/56789.png",908,512,false],"covernews-slider-center":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/56789-800x500.png",800,500,true],"covernews-featured":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/56789.png",908,512,false],"covernews-medium":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/56789-540x340.png",540,340,true],"covernews-medium-square":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/56789-400x250.png",400,250,true]},"author_info":{"display_name":"Veteran.az","author_link":"https:\/\/veteran.az\/?author=3"},"category_info":"<a href=\"https:\/\/veteran.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Tarix<\/a>","tag_info":"Tarix","comment_count":"0","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24788","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=24788"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24788\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":24790,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24788\/revisions\/24790"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/24789"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=24788"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=24788"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=24788"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}