{"id":24424,"date":"2025-10-16T11:48:01","date_gmt":"2025-10-16T07:48:01","guid":{"rendered":"https:\/\/veteran.az\/?p=24424"},"modified":"2025-10-16T11:48:01","modified_gmt":"2025-10-16T07:48:01","slug":"az%c9%99rbaycanda-pensiya-islahatlari-olacaq","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/veteran.az\/?p=24424","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycanda pensiya islahatlar\u0131 olacaq"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Pensiya\u00e7\u0131lar\u0131n dayan\u0131ql\u0131, \u0259dal\u0259tli v\u0259 etibarl\u0131 sosial m\u00fcdafi\u0259sinin t\u0259min olunmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 s\u0131\u011forta-pensiya sistemind\u0259 maliyy\u0259 dayan\u0131ql\u0131\u011f\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 s\u0131\u011forta prinsipl\u0259rinin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 islahatlar davam etdiril\u0259c\u0259k.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bu, Maliyy\u0259 Nazirliyinin t\u0259rtib etdiyi \u201c2026-2029-cu ill\u0259ri \u0259hat\u0259 ed\u0259n Ortam\u00fcdd\u0259tli X\u0259rcl\u0259r \u00c7\u0259r\u00e7iv\u0259si\u201dnd\u0259 \u0259ksini tap\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u0259n\u0259d\u0259 \u0259sas\u0259n, haz\u0131rda \u00f6lk\u0259 \u0259halisinin 69,7 faizi \u0259m\u0259k qabiliyy\u0259tli ya\u015fda (15\u201365 ya\u015f), 9,1 faizi is\u0259 65 v\u0259 daha yuxar\u0131 ya\u015f qrupuna aiddir v\u0259 qeyd olundu\u011fu kimi d\u00fcnya g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 haz\u0131rk\u0131 v\u0259ziyy\u0259t d\u00f6vl\u0259t pensiya sisteminin maliyy\u0259 dayan\u0131ql\u0131\u011f\u0131 bax\u0131m\u0131ndan q\u0259na\u0259tb\u0259x\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cLakin n\u00f6vb\u0259ti bir ne\u00e7\u0259 onillikl\u0259rd\u0259 \u00f6lk\u0259 \u0259halisinin t\u0259rkibind\u0259 ya\u015fl\u0131 \u0259halinin say\u0131n\u0131n v\u0259 x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisinin artmas\u0131 d\u00f6vl\u0259t pensiya t\u0259minat\u0131 sisteminin \u0259sas maliyy\u0259 m\u0259nb\u0259yi olan m\u0259cburi d\u00f6vl\u0259t sosial s\u0131\u011forta haqq\u0131 \u00f6d\u0259yicil\u0259rinin say\u0131n\u0131n azalmas\u0131na, n\u0259tic\u0259 etibaril\u0259 is\u0259 onun maliyy\u0259 \u00f6hd\u0259likl\u0259rinin artmas\u0131na s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00f6vcud demoqrafik meyll\u0259r\u0259 \u0259sas\u0259n, 2024-c\u00fc ild\u0259 0,6 faiz olan \u0259halinin illik art\u0131m tempinin BMT-nin \u201cD\u00fcnya \u018fhalisinin Perspektivl\u0259ri\u201d hesabat\u0131na g\u00f6r\u0259 2050-ci il\u0259d\u0259k kifay\u0259t q\u0259d\u0259r a\u015fa\u011f\u0131 en\u0259c\u0259yi g\u00f6zl\u0259nilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Eyni zamanda, 15\u201364 ya\u015f aral\u0131\u011f\u0131nda olan \u0259m\u0259k qabiliyy\u0259tli \u0259halinin say\u0131n\u0131n 2030-cu ill\u0259rin ikinci yar\u0131s\u0131nda maksimum s\u0259viyy\u0259y\u0259 \u00e7ataca\u011f\u0131, daha sonra is\u0259azalma\u011fa ba\u015flayaraq 2050-ci ild\u0259 \u00fcmumi \u0259hali strukturunda x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisinin 65,4 faiz\u0259d\u0259k azalaca\u011f\u0131 proqnozla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, \u0259n s\u00fcr\u0259tli art\u0131m 65 v\u0259 daha yuxar\u0131 ya\u015fda olan \u0259hali qrupunda m\u00fc\u015fahid\u0259 olunacaq. Bel\u0259 ki, 2024-c\u00fc ild\u0259 65 ya\u015fdan yuxar\u0131 \u015f\u0259xsl\u0259rin \u0259halid\u0259 x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi 9,1 faiz t\u0259\u015fkil etdiyi halda, bu g\u00f6st\u0259ricinin 2050-ci ilin sonunad\u0259k 18,1 faiz\u0259 \u00e7ataca\u011f\u0131 g\u00f6zl\u0259nilir\u201d, &#8212; s\u0259n\u0259dd\u0259 deyilir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018flav\u0259 edilib ki, \u0259halinin iqtisadi rifah, tibbi xidm\u0259t, sosial t\u0259minat\u0131n\u0131n y\u00fcks\u0259lm\u0259si fonunda \u0259halinin g\u00f6zl\u0259nil\u0259n orta \u00f6m\u00fcr uzunlu\u011funun artmas\u0131 g\u00f6zl\u0259nilir ki, bu da \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259 \u0259m\u0259k pensiya\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n orta pensiya \u00f6d\u0259ni\u015fi m\u00fcdd\u0259tinin uzanmas\u0131 v\u0259 Fondun maliyy\u0259 y\u00fck\u00fcn\u00fcn art\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259nir:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c2024-c\u00fc ild\u0259 Az\u0259rbaycanda orta \u00f6m\u00fcr uzunlu\u011fu 74,6 il t\u0259\u015fkil edob v\u0259 m\u00f6vcud art\u0131m tendensiyas\u0131n\u0131n davam ed\u0259c\u0259yi halda, BMT-in proqnozlar\u0131na \u0259sas\u0259n, 2050-ci ild\u0259 78,6 il olaca\u011f\u0131 g\u00f6zl\u0259nilir. Qeyd olunan demoqrafik ya\u015flanma, qeyri-formal m\u0259\u015f\u011fulluq, \u0259m\u0259k bazar\u0131ndak\u0131 struktur d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri v\u0259 qlobal \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar fonunda \u0259halinin pensiya t\u0259minat\u0131n\u0131n k\u0259miyy\u0259t v\u0259 keyfiyy\u0259tc\u0259 artan m\u00fcasir t\u0259l\u0259bl\u0259r\u0259 uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u0259sas prioritetl\u0259rd\u0259ndir. Pensiya\u00e7\u0131lar\u0131n dayan\u0131ql\u0131, \u0259dal\u0259tli v\u0259 etibarl\u0131 sosial m\u00fcdafi\u0259sinin t\u0259min olunmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 s\u0131\u011forta-pensiya sistemind\u0259 maliyy\u0259 dayan\u0131ql\u0131\u011f\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 s\u0131\u011forta prinsipl\u0259rinin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 islahatlar\u0131n davam etdirilm\u0259si m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu kontekstd\u0259, \u018fm\u0259k v\u0259 \u018fhalinin Sosial M\u00fcdafi\u0259si Nazirliyinin tabeliyind\u0259 olan D\u00f6vl\u0259t Sosial M\u00fcdafi\u0259 Fondunun (DSMF) s\u0259rb\u0259st v\u0259saitl\u0259rinin investisiya f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 c\u0259lb edilm\u0259si pensiya sisteminin uzunm\u00fcdd\u0259tli sabitliyi v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k maliyy\u0259 davaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n t\u0259min olunmas\u0131nda vacib al\u0259t kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pensiya\u00e7\u0131lar\u0131n dayan\u0131ql\u0131, \u0259dal\u0259tli v\u0259 etibarl\u0131 sosial m\u00fcdafi\u0259sinin t\u0259min olunmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 s\u0131\u011forta-pensiya sistemind\u0259 maliyy\u0259 dayan\u0131ql\u0131\u011f\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":9650,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-24424","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-sosial"],"featured_image_urls":{"full":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/pensiya_874.jpg",800,450,false],"thumbnail":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/pensiya_874-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/pensiya_874-300x169.jpg",300,169,true],"medium_large":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/pensiya_874-768x432.jpg",640,360,true],"large":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/pensiya_874.jpg",640,360,false],"1536x1536":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/pensiya_874.jpg",800,450,false],"2048x2048":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/pensiya_874.jpg",800,450,false],"covernews-slider-full":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/pensiya_874.jpg",800,450,false],"covernews-slider-center":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/pensiya_874.jpg",800,450,false],"covernews-featured":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/pensiya_874.jpg",800,450,false],"covernews-medium":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/pensiya_874-720x380.jpg",540,285,true],"covernews-medium-square":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/pensiya_874-675x450.jpg",375,250,true]},"author_info":{"display_name":"Veteran.az","author_link":"https:\/\/veteran.az\/?author=3"},"category_info":"<a href=\"https:\/\/veteran.az\/?cat=5\" rel=\"category\">Sosial<\/a>","tag_info":"Sosial","comment_count":"0","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24424","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=24424"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24424\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":24425,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24424\/revisions\/24425"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/9650"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=24424"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=24424"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=24424"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}