{"id":24112,"date":"2025-08-08T12:58:58","date_gmt":"2025-08-08T08:58:58","guid":{"rendered":"https:\/\/veteran.az\/?p=24112"},"modified":"2025-08-08T12:58:58","modified_gmt":"2025-08-08T08:58:58","slug":"pterigiumun-c%c9%99rrahi-mualic%c9%99si-icbari-tibbi-sigorta-il%c9%99-%c9%99lcatandir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/veteran.az\/?p=24112","title":{"rendered":"Pterigiumun c\u0259rrahi m\u00fcalic\u0259si icbari tibbi s\u0131\u011forta il\u0259 \u0259l\u00e7atand\u0131r"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Pterigium &#8212; qanad\u0131 xat\u0131rladan \u00fc\u00e7bucaq formal\u0131 membran\u0131n konyunktivadan g\u00f6z\u00fcn buynuz qi\u015fas\u0131na q\u0259d\u0259r t\u0259dric\u0259n b\u00f6y\u00fcm\u0259si il\u0259 xarakteriz\u0259 olunan g\u00f6z\u00fcn \u00f6n seqmentinin xroniki x\u0259st\u0259liyidir. Fibroz toxuma v\u0259 qan damarlar\u0131ndan ibar\u0259t bu patoloji membran burun t\u0259r\u0259find\u0259n, y\u0259ni g\u00f6z\u00fcn daxili buca\u011f\u0131ndan b\u0259b\u0259yin m\u0259rk\u0259zin\u0259 do\u011fru b\u00f6y\u00fcy\u00fcr.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u201cVeteran.az\u201d x\u0259b\u0259r verir ki, ad\u0259t\u0259n g\u00fcn\u0259\u015f \u015f\u00fcalar\u0131na, k\u00fcl\u0259y\u0259, tozlu, quru m\u00fchit\u0259, allergen v\u0259 kimy\u0259vi madd\u0259l\u0259rin t\u0259sirin\u0259 uzunm\u00fcdd\u0259tli m\u0259ruz qalma n\u0259tic\u0259sind\u0259 yaran\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>X\u0259st\u0259lik ilkin m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 sad\u0259c\u0259 g\u00f6zd\u0259 q\u0131zart\u0131, qa\u015f\u0131nma, yanma, g\u00f6z qurulu\u011fu il\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rs\u0259 d\u0259, inki\u015faf etdikc\u0259 astiqmatizm, g\u00f6rm\u0259 itiliyinin azalmas\u0131, g\u00f6rm\u0259 sah\u0259sinin daralmas\u0131 v\u0259 m\u0259hdudla\u015fmas\u0131, diplopiya (ikig\u00f6rm\u0259) v\u0259 dig\u0259r simptomlara s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Bundan ba\u015fqa, qeyd olunan membran&nbsp;<strong>estetik olaraq pasiyentl\u0259rd\u0259 narahatl\u0131q v\u0259 psixoloji probleml\u0259r\u0259 d\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r.<\/strong>&nbsp;Pterigiumun f\u0259sadlar\u0131na konyunktivada v\u0259 buynuz qi\u015fada \u00e7ap\u0131q toxuman\u0131n inki\u015faf\u0131, g\u00f6z almas\u0131n\u0131n m\u0259hdud h\u0259r\u0259k\u0259tliliyi, \u00e7\u0259pg\u00f6zl\u00fcy\u00fcn ba\u015f verm\u0259si v\u0259 ptergiumun b\u0259dxass\u0259li degenerasiyas\u0131n\u0131 misal g\u00f6st\u0259rm\u0259k olar.<\/p>\n\n\n\n<p>Pterigiumun diaqnozu oftalmoloq t\u0259r\u0259find\u0259n&nbsp;<strong>g\u00f6z m\u00fcayin\u0259si, g\u00f6z almas\u0131n\u0131n \u00f6n seqmentinin bio-mikroskopik m\u00fcayin\u0259si<\/strong>&nbsp;il\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilir. Pterigiumun m\u0259rh\u0259l\u0259sini m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn&nbsp;<strong>icbari tibbi s\u0131\u011forta hesab\u0131na oftalmoskopiya, vizometriya, perimetriya v\u0259 refraktometriya kimi m\u00fcayin\u0259l\u0259r<\/strong>&nbsp;apar\u0131l\u0131r. Pterigiumun h\u0259m konservativ, h\u0259m d\u0259 c\u0259rrahi yolla m\u00fcalic\u0259 yollar\u0131 var. \u0130cbari tibbi s\u0131\u011fortan\u0131n Xidm\u0259tl\u0259r Z\u0259rfin\u0259 s\u00f6z\u00fcged\u0259n x\u0259st\u0259liyin 2 c\u0259rrahi m\u00fcalic\u0259si daxildir &#8212;&nbsp;<strong>pterigiumun k\u0259sikl\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131 v\u0259 pterigiumun transpozisiyas\u0131 (konyuktival autotransplantasiya)<\/strong>. \u00d6t\u0259n il \u0259rzind\u0259 icbari tibbi s\u0131\u011forta hesab\u0131na&nbsp;<strong>pterigiumun k\u0259sikl\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131<\/strong>&nbsp;\u00fczr\u0259&nbsp;<strong>284 sayda, transpozisiyas\u0131 \u00fczr\u0259 is\u0259 1908 sayda<\/strong>&nbsp;c\u0259rrahi m\u00fcdaxil\u0259 icra olunub. Birinci \u00fcsulda pterigium toxumas\u0131 k\u0259sil\u0259r\u0259k \u00e7\u0131xar\u0131l\u0131r v\u0259 yaraya tiki\u015f qoyulur. Bu prosedur texniki bax\u0131mdan sad\u0259 v\u0259 q\u0131sa m\u00fcdd\u0259tli olsa da, residiv (t\u0259krarlanma) riski y\u00fcks\u0259k olur.<\/p>\n\n\n\n<p>Daha m\u00fcasir v\u0259 effektli \u00fcsul is\u0259 pterigium \u00e7\u0131xar\u0131ld\u0131qdan sonra g\u00f6z\u00fcn sa\u011flam hiss\u0259sind\u0259n g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259n toxuman\u0131n h\u0259min nahiy\u0259y\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259sidir (konyuktival autotransplantasiya). Bu texnika h\u0259m estetik, h\u0259m d\u0259 funksional bax\u0131mdan daha m\u00fcsb\u0259t n\u0259tic\u0259l\u0259r verir v\u0259 residiv (t\u0259krarlanma) ehtimal\u0131n\u0131 minimuma endirir.&nbsp;<strong>Konyunktival autogreftd\u0259n istifad\u0259 edil\u0259r\u0259k icra edil\u0259n bu \u0259m\u0259liyyat haz\u0131rda a\u015fa\u011f\u0131 residiv (t\u0259krarlanma) nisb\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 pterigiumun c\u0259rrahi m\u00fcalic\u0259sind\u0259 q\u0131z\u0131l standart hesab olunur.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u018fm\u0259liyyatlar yerli anesteziya il\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilir, m\u00fcdd\u0259ti 15\u201340 d\u0259qiq\u0259 aras\u0131nda d\u0259yi\u015fir v\u0259 pasiyent ad\u0259t\u0259n eyni g\u00fcn ev\u0259 burax\u0131l\u0131r, bir-iki h\u0259ft\u0259 \u0259rzind\u0259 is\u0259 normal h\u0259yat t\u0259rzin\u0259 qay\u0131da bilir. \u018fm\u0259liyyat \u00f6nc\u0259si ixtisasl\u0131 h\u0259kim m\u00fcayin\u0259si, laborator v\u0259 instrumental m\u00fcayin\u0259l\u0259r, reanimasiyada v\u0259 stasionarda yat\u0131\u015f, \u0259m\u0259liyyat zaman\u0131 istifad\u0259 olunan d\u0259rman, tibbi s\u0259rf icbari tibbi s\u0131\u011forta hesab\u0131na qar\u015f\u0131lan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130cbari tibbi s\u0131\u011forta il\u0259 h\u0259r iki \u0259m\u0259liyyat tibbi g\u00f6st\u0259ri\u015f v\u0259 h\u0259kim t\u0259yinat\u0131 \u0259sas\u0131nda T\u018fB\u0130B-in tabeliyind\u0259ki d\u00f6vl\u0259t tibb m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 v\u0259 \u0130cbari Tibbi S\u0131\u011forta \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Agentliyi il\u0259 m\u00fcqavil\u0259si olan tibb m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 (\u00f6z\u0259l v\u0259 m\u00fcvafiq d\u00f6vl\u0259t orqanlar\u0131n\u0131n tabeliyind\u0259ki) apar\u0131l\u0131r. M\u00fcvafiq tibbi xidm\u0259tin g\u00f6st\u0259rildiyi d\u00f6vl\u0259t tibb m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rini \u201c<a href=\"https:\/\/its.gov.az\/page\/tibb-muessiselerinin-axtarisi\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><strong>Tibb m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin axtar\u0131\u015f\u0131<\/strong><\/a>\u201d&nbsp;funksiyas\u0131ndan istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259 tan\u0131\u015f ola bil\u0259rsiniz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pterigium &#8212; qanad\u0131 xat\u0131rladan \u00fc\u00e7bucaq formal\u0131 membran\u0131n konyunktivadan g\u00f6z\u00fcn buynuz qi\u015fas\u0131na q\u0259d\u0259r t\u0259dric\u0259n b\u00f6y\u00fcm\u0259si il\u0259&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":24113,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-24112","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-sosial"],"featured_image_urls":{"full":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/6567.png",637,400,false],"thumbnail":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/6567-150x94.png",150,94,true],"medium":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/6567-300x188.png",300,188,true],"medium_large":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/6567.png",637,400,false],"large":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/6567.png",637,400,false],"1536x1536":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/6567.png",637,400,false],"2048x2048":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/6567.png",637,400,false],"covernews-slider-full":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/6567.png",637,400,false],"covernews-slider-center":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/6567.png",637,400,false],"covernews-featured":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/6567.png",637,400,false],"covernews-medium":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/6567-540x340.png",540,340,true],"covernews-medium-square":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/6567-400x250.png",400,250,true]},"author_info":{"display_name":"Admin","author_link":"https:\/\/veteran.az\/?author=4"},"category_info":"<a href=\"https:\/\/veteran.az\/?cat=5\" rel=\"category\">Sosial<\/a>","tag_info":"Sosial","comment_count":"0","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24112","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=24112"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24112\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":24114,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24112\/revisions\/24114"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/24113"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=24112"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=24112"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=24112"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}