{"id":22690,"date":"2024-06-08T14:26:48","date_gmt":"2024-06-08T10:26:48","guid":{"rendered":"https:\/\/veteran.az\/?p=22690"},"modified":"2024-06-10T14:01:36","modified_gmt":"2024-06-10T10:01:36","slug":"en-q%c9%99ddar-h%c9%99rbi-cinay%c9%99tl%c9%99r-erm%c9%99nil%c9%99r%c9%99-m%c9%99xsusdur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/veteran.az\/?p=22690","title":{"rendered":"\u018fn q\u0259ddar h\u0259rbi cinay\u0259tl\u0259r erm\u0259nil\u0259r\u0259 m\u0259xsusdur"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-media-text is-stacked-on-mobile\" style=\"grid-template-columns:17% auto\"><figure class=\"wp-block-media-text__media\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"540\" height=\"540\" src=\"https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/round-avmvib.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-22694 size-full\" srcset=\"https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/round-avmvib.png 540w, https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/round-avmvib-300x300.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/figure><div class=\"wp-block-media-text__content\">\n<p><strong><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">F\u00fczuli Rzaquliyev,<br><\/mark>Az\u0259rbaycan V\u0259t\u0259n M\u00fcharib\u0259si Veteranlar\u0131 \u0130ctimai Birliyinin s\u0259dri<\/strong><\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<p>Da\u015fnaklar\u0131n d\u0259nizd\u0259n-d\u0259niz\u0259 &#171;b\u00f6y\u00fck erm\u0259nistan&#187; yaratmaq arzusu Birinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259si ill\u0259rind\u0259 daha da geni\u015fl\u0259nmi\u015fdi. Osmanl\u0131 d\u00f6vl\u0259tinin 3-c\u00fc ordusuna komandanl\u0131q ed\u0259n \u018fnv\u0259r pa\u015fa \u018frzurumda hay liderl\u0259ri il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 buna \u0259min oldu. n\u0259 q\u0259d\u0259r ki, Osmanl\u0131 T\u00fcrkiy\u0259si g\u00fccl\u00fc v\u0259 q\u00fcdr\u0259tli idi, erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259ri d\u00f6vl\u0259t\u0259 qar\u015f\u0131 qalxma\u011fa v\u0259 h\u0259r hans\u0131 bir g\u00f6z\u0259 \u00e7arpacaq f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259 c\u00fcr\u0259t etmirdil\u0259r. Lakin XIX \u0259srin ortalar\u0131ndan etibar\u0259n bu d\u00f6vl\u0259tin daxili v\u0259 xarici v\u0259ziyy\u0259ti m\u00fcr\u0259kk\u0259bl\u0259\u015fm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. Bir zamanlar q\u00fcdr\u0259tli Osmanl\u0131 \u0130mperiyas\u0131n\u0131n z\u0259ifl\u0259m\u0259sind\u0259 maraql\u0131 olan v\u0259 t\u00fcrk bo\u011fazlar\u0131n\u0131 \u0259l\u0259 ke\u00e7irm\u0259k m\u0259qs\u0259dini g\u00fcd\u0259n Avropa d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri v\u0259 Rusiya \u0130mperiyas\u0131 erm\u0259nil\u0259rin t\u00fcrkl\u0259r\u0259 zidd planlar\u0131n\u0131 h\u0259r vasit\u0259 il\u0259 t\u0259\u015fviq etm\u0259y\u0259 v\u0259 d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131lar. T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, qat\u0131 mill\u0259t\u00e7i erm\u0259ni partiyalar\u0131 olan \u201cQn\u00e7aq\u201d (1887), \u201cDa\u015fnaks\u00fctun\u201d (1890) v\u0259 dig\u0259rl\u0259ri m\u0259hz Avropada v\u0259 Rusiyada yaranm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u0259min ill\u0259rd\u0259 \u00e7ar II Nikolay\u0131n Qafqaza g\u0259li\u015fi v\u0259 Tiflisd\u0259ki nitqind\u0259 erm\u0259nil\u0259r\u0259 m\u00fcraci\u0259t ed\u0259r\u0259k: &#171;Qoy, rus bayra\u011f\u0131 alt\u0131nda \u00fcz\u0259n g\u0259mil\u0259r Bosfor v\u0259 Dardanel bo\u011fazla\u00adr\u0131nda s\u0259rb\u0259st h\u0259r\u0259k\u0259t etsin. Qoy, erm\u0259ni xalq\u0131 Rusiyan\u0131n k\u00f6m\u0259yi il\u0259 Osmanl\u0131 \u0259razisind\u0259 \u00f6z m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259tini qura bilsin. \u00c7ar h\u00f6kum\u0259ti\u00adnin himay\u0259si alt\u0131nda qan qarda\u015flar\u0131n\u0131zla bir\u00adl\u0259\u015f\u0259r\u0259k, n\u0259hay\u0259t, h\u00fcrriyy\u0259t v\u0259 \u0259dal\u0259t nem\u0259tl\u0259\u00adrin\u0259 qovu\u015facaqs\u0131n\u0131z. Erm\u0259nil\u0259rin s\u0259daq\u0259tin\u0259 inan\u0131ram, erm\u0259ni xalq\u0131n\u0131 xo\u015f g\u0259l\u0259c\u0259k g\u00f6zl\u0259\u00adyir. Sizi \u0259min edir\u0259m, arzunuz yerin\u0259 yetiril\u0259\u00adc\u0259k!&#187; demi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<a href=\"https:\/\/postimages.org\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i.postimg.cc\/VNgVknzW\/76-8.jpg\" alt=\"76-8\"\/><\/a><br\/><br\/>\n\n\n\n<p>\u00c7ar II Nikolay\u0131n mill\u0259tl\u0259raras\u0131 nifaq salan \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 erm\u0259nil\u0259rin Rusiya t\u0259r\u0259find\u0259n T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcharib\u0259d\u0259 i\u015ftirak\u0131n\u0131 t\u0259min etdi. T\u00fcrk torpaqlar\u0131n\u0131n i\u015f\u011fal\u0131na v\u0259 \u0259halisinin m\u0259hv edilm\u0259sin\u0259 haz\u0131rla\u015fan erm\u0259ni silahl\u0131 birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri erm\u0259ni kils\u0259sind\u0259n xeyir-dua ald\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n<p>A\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 arxiv fotolar\u0131na baxanda bu erm\u0259nil\u0259rin sad\u0259 k\u0259ndlil\u0259rd\u0259n yox, m\u0259hz professional h\u0259rbi haz\u0131rl\u0131q ke\u00e7mi\u015f terror\u00e7ulardan ibar\u0259t oldu\u011funu g\u00f6rm\u0259k olar.<\/p>\n\n\n\n<a href=\"https:\/\/postimages.org\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i.postimg.cc\/vBmSgTBF\/76545678.jpg\" alt=\"76545678\"\/><\/a><br\/><br\/>\n\n\n\n<p>Hay qad\u0131nlar\u0131n\u0131n silahlar\u0131na, geyimin\u0259 n\u0259z\u0259r salanda onlar\u0131n bir m\u0259rk\u0259zd\u0259n idar\u0259 olunduqlar\u0131, patronlar\u0131ndan tutmu\u015f \u00e7\u0259km\u0259l\u0259rin\u0259 kimi b\u00fct\u00fcn t\u0259chizat\u0131n \u0259n y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 t\u0259min olundu\u011funa \u015fahid oluruq.<\/p>\n\n\n\n<a href=\"https:\/\/postimages.org\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i.postimg.cc\/yNsGKvCN\/0987545.jpg\" alt=\"0987545\"\/><\/a><br\/><br\/>\n\n\n\n<p>\u00d6zl\u0259rini h\u0259mi\u015f\u0259 yaz\u0131q g\u00f6st\u0259rib z\u00fclm\u0259 u\u011frayan kimi t\u0259qdim ed\u0259n erm\u0259ni c\u0259lladlar\u0131n\u0131n T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131na qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri qeyri-insani h\u0259rbi cinay\u0259tl\u0259ri v\u0259 tarixi faktlar\u0131 daha d\u0259rind\u0259n \u00f6yr\u0259nib bundan d\u0259rs \u00e7\u0131xarmal\u0131y\u0131q.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu m\u0259nada, T\u00fcrk Tarix Qurumunun r\u0259hb\u0259ri, professor Refik Turan\u0131n ekranla\u015fd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 v\u0259 H\u0131n\u00e7ak v\u0259 Da\u015fnak terror birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rinin cinay\u0259tl\u0259rini \u0259ks etdir\u0259n s\u0259n\u0259dli filml\u0259rin daha \u00e7ox \u00e7\u0259kilm\u0259sini t\u0259qdir\u0259layiqdir. Erm\u0259nil\u0259rin t\u00fcrkl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 \u0259srl\u0259r boyu t\u0259tbiq etdikl\u0259ri \u00fcsul, h\u0259yata ke\u00e7irdikl\u0259ri v\u0259 ke\u00e7irm\u0259k ist\u0259dikl\u0259ri t\u0259xribatlar, \u015fidd\u0259t v\u0259 cinay\u0259tl\u0259r g\u00fcnahs\u0131z insanlar\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u0259sin\u0259 v\u0259 soyq\u0131r\u0131m\u0131na hesablan\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Tarix\u0259 n\u0259z\u0259r salsaq g\u00f6r\u0259rik ki, erm\u0259ni v\u0259h\u015fil\u0259ri fars v\u0259 rus \u015fovinistl\u0259ri il\u0259 \u0259lbir olaraq soyk\u00f6k\u00fcm\u00fcz\u0259 qar\u015f\u0131 soy\u0131q\u0131r\u0131mlar h\u0259\u0131yata ke\u00e7irmi\u015fl\u0259r ki, bunlar aras\u0131nda a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131lar tarix\u0259 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fd\u00fcr:<\/p>\n\n\n\n<p>Cilovluq Soyqr\u0131m\u0131, 31 Mart soyq\u0131r\u0131m\u0131 (\u015eamax\u0131, Quba, Xa\u00e7maz, L\u0259nk\u0259ran, Hac\u0131qabul, S\u0259lyan, Z\u0259ng\u0259zur, Qaraba\u011f, Nax\u00e7\u0131van v\u0259 dig\u0259r \u0259razil\u0259rd\u0259), Quba soyq\u0131rm\u0131 \u0130r\u0259van soyq\u0131r\u0131m\u0131, 21 Az\u0259r soyq\u0131r\u0131m\u0131, Sulduz q\u0259tliam\u0131, Quqark q\u0131r\u011f\u0131n\u0131, Qarada\u011fl\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131, A\u011fdaban soyq\u0131r\u0131m\u0131, Ball\u0131qaya soyq\u0131r\u0131m\u0131, Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131.<\/p>\n\n\n\n<a href=\"https:\/\/postimages.org\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i.postimg.cc\/RVmVkxb5\/1.jpg\" alt=\"1\"\/><\/a><br\/><br\/>\n<a href=\"https:\/\/postimages.org\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i.postimg.cc\/ryxwZwjN\/76545678.jpg\" alt=\"76545678\"\/><\/a><br\/><br\/>\n<a href=\"https:\/\/postimages.org\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i.postimg.cc\/HnwWr6nh\/media-foto-azertac1-wtm54zkrnjeux21gl6cp.jpg\" alt=\"media-foto-azertac1-wtm54zkrnjeux21gl6cp\"\/><\/a><br\/><br\/>\n\n\n\n<p>M\u0259hz buna g\u00f6r\u0259 d\u0259, m\u0259n h\u0259mi\u015f\u0259 t\u0259krarlamaqdan yorulmuram ki, rusun s\u00f6z\u00fcn\u0259, erm\u0259ninin s\u0259daq\u0259tin\u0259,\u00a0fars\u0131n ibad\u0259tin\u0259 inanmamal\u0131y\u0131q. H\u0259r zaman s\u0259rvaxt olub, d\u0259mir yumru\u011fu haz\u0131r tutmal\u0131y\u0131q. M\u00fcz\u0259ff\u0259r Ali Ba\u015f Komandan\u0131m\u0131z \u0130lham \u018fliyev c\u0259nablar\u0131n\u0131n yan\u0131nda \u015fanl\u0131 Az\u0259rbaycan tarixinin yeni s\u0259hif\u0259l\u0259rini yazmal\u0131y\u0131q.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>F\u00fczuli Rzaquliyev,Az\u0259rbaycan V\u0259t\u0259n M\u00fcharib\u0259si Veteranlar\u0131 \u0130ctimai Birliyinin s\u0259dri Da\u015fnaklar\u0131n d\u0259nizd\u0259n-d\u0259niz\u0259 &#171;b\u00f6y\u00fck erm\u0259nistan&#187; yaratmaq arzusu Birinci&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":22691,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-22690","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cmiyyt"],"featured_image_urls":{"full":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/87345678.jpg",1115,782,false],"thumbnail":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/87345678-300x210.jpg",150,105,true],"medium":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/87345678-700x491.jpg",300,210,true],"medium_large":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/87345678-768x539.jpg",640,449,true],"large":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/87345678-999x701.jpg",640,449,true],"1536x1536":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/87345678.jpg",1115,782,false],"2048x2048":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/87345678.jpg",1115,782,false],"covernews-slider-full":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/87345678-1115x715.jpg",1115,715,true],"covernews-slider-center":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/87345678-800x500.jpg",800,500,true],"covernews-featured":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/87345678-1024x718.jpg",1024,718,true],"covernews-medium":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/87345678-540x340.jpg",540,340,true],"covernews-medium-square":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/87345678-400x250.jpg",400,250,true]},"author_info":{"display_name":"Veteran.az","author_link":"https:\/\/veteran.az\/?author=3"},"category_info":"<a href=\"https:\/\/veteran.az\/?cat=6\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","tag_info":"C\u0259miyy\u0259t","comment_count":"0","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22690","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=22690"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22690\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22697,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22690\/revisions\/22697"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/22691"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=22690"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=22690"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=22690"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}