{"id":22601,"date":"2024-05-26T16:19:50","date_gmt":"2024-05-26T12:19:50","guid":{"rendered":"https:\/\/veteran.az\/?p=22601"},"modified":"2024-05-30T01:57:15","modified_gmt":"2024-05-29T21:57:15","slug":"agir-h%c9%99rbi-texnika-t-72-tanklari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/veteran.az\/?p=22601","title":{"rendered":"A\u011f\u0131r h\u0259rbi texnika: \u00abT-72\u00bb tanklar\u0131"},"content":{"rendered":"\n<p>T-72 \u2014 sovet istehsal\u0131 olan \u0259sas d\u00f6y\u00fc\u015f tank\u0131d\u0131r. \u0130stehsal\u0131na ilk d\u0259f\u0259 1971-ci ild\u0259 ba\u015flanm\u0131\u015fd\u0131r ki, bu da \u0130kinci D\u00fcnya M\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra \u0259n \u00e7ox istehsal olunan ikinci tankd\u0131r, y\u0259ni istehsal say\u0131na g\u00f6r\u0259 yaln\u0131z T-54\/55 tanklar\u0131ndan geri qal\u0131r. \u0130ndiy\u0259 q\u0259d\u0259r bu tankdan t\u0259xmin\u0259n 20,000 \u0259d\u0259d istehsal edilmi\u015fdir. T-72 tanklar\u0131 ilk d\u0259f\u0259 1973-c\u00fc ild\u0259 istifad\u0259y\u0259 verilib. D\u00f6y\u00fc\u015f meydan\u0131nda ilk d\u0259f\u0259 olaraq 1977-ci ild\u0259 g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr. T-64 il\u0259 eyni zamanda haz\u0131rlan\u0131b. T-64 il\u0259 aralar\u0131nda a\u015fkar mexaniki v\u0259 dizayn f\u0259rql\u0259ri vard\u0131r. T-64 ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131 bu g\u00fcn T-80 il\u0259 davam ed\u0259rk\u0259n T-72 ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131 T-90 il\u0259 davam etm\u0259kd\u0259dir. K\u00f6rf\u0259z m\u00fcharib\u0259si zaman\u0131 \u0130raq\u0131n b\u00fct\u00fcn T-72 tanklar\u0131 AB\u015e-nin termal kameral\u0131 &#171;M1 Abrams&#187; tanklar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n m\u0259hv edilmi\u015fdir. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 sonradan bu tanklar daha da inki\u015faf etdiril\u0259r\u0259k, daha m\u00fcasir T-90 tanklar\u0131 haz\u0131rlanm\u0131\u015fd\u0131r. T-72, m\u00fch\u0259rrik b\u00f6lm\u0259sinin arxa, d\u00f6y\u00fc\u015f b\u00f6lm\u0259sinin orta hiss\u0259sind\u0259 v\u0259 idar\u0259etm\u0259 b\u00f6lm\u0259sinin ma\u015f\u0131n\u0131n \u00f6n hiss\u0259sind\u0259 yerl\u0259\u015fm\u0259si klassik dizayna sadiqliyi n\u00fcmayi\u015f etdirir. At\u0131\u015fdan sonra d\u00f6y\u00fc\u015f b\u00f6lm\u0259sind\u0259ki qazlardan hava avtomatik olaraq t\u0259mizl\u0259nir v\u0259 paletl\u0259r q\u00fcll\u0259d\u0259ki &#171;lyuk&#187; vasit\u0259sil\u0259 yan qollardan k\u0259nara at\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>T-72 tanklar\u0131n\u0131n \u00fcmumi idar\u0259etm\u0259 b\u00f6lm\u0259sinin \u00f6n yeri, g\u00f6vd\u0259nin orta hiss\u0259sind\u0259ki d\u00f6y\u00fc\u015f b\u00f6lm\u0259si v\u0259 arxa t\u0259r\u0259fd\u0259ki m\u00fch\u0259rrik v\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fcc\u00fc b\u00f6lm\u0259 il\u0259. Tank\u0131n \u0259sas v\u0259 k\u00f6m\u0259k\u00e7i silahlar\u0131 dair\u0259vi zirehli bir q\u00fcll\u0259d\u0259 yerl\u0259\u015fir v\u0259 iki t\u0259yyar\u0259d\u0259 sabitl\u0259\u015fir. T-72 ekipaj\u0131 \u00fc\u00e7 n\u0259f\u0259rd\u0259n ibar\u0259tdir &#8212; komandir, top\u00e7u v\u0259 s\u00fcr\u00fcc\u00fc. T-72 tank\u0131n\u0131n zirehli g\u00f6vd\u0259si, \u00f6n hiss\u0259sind\u0259 fiberglas doldurucu il\u0259 ikiqat d\u0259r\u0259c\u0259li Birl\u0259\u015fmi\u015f zireh v\u0259 (gec burax\u0131lan tanklarda) s\u0259rt s\u0259th t\u0259b\u0259q\u0259si istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k orta s\u0259rtliy\u0259 malik homojen zirehl\u0259rin haddelenmi\u015f polad t\u0259b\u0259q\u0259l\u0259rind\u0259n qaynaqlan\u0131r. T-72 g\u00f6vd\u0259sinin yuxar\u0131 \u00f6n hiss\u0259si 60 mm qal\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda yuxar\u0131 zireh t\u0259b\u0259q\u0259sind\u0259n, \u00fcmumi qal\u0131nl\u0131\u011f\u0131 105 mm olan fiberglas t\u0259b\u0259q\u0259l\u0259rin orta t\u0259b\u0259q\u0259sind\u0259n v\u0259 50 mm qal\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda arxa zireh t\u0259b\u0259q\u0259sind\u0259n ibar\u0259tdir. T-72 istismara gec burax\u0131l\u0131\u015f tanklar\u0131nda, g\u00f6vd\u0259nin \u00f6n hiss\u0259sinin zireh qorunmas\u0131 \u0259lav\u0259 olaraq yuxar\u0131 \u00f6n t\u0259b\u0259q\u0259y\u0259 qaynaqlanm\u0131\u015f 30 mm y\u00fcks\u0259k s\u0259rtlik Polad zireh t\u0259b\u0259q\u0259si il\u0259 g\u00fccl\u0259ndirilmi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u0259tic\u0259 etibar\u0131 il\u0259, T-72 d\u00f6y\u00fc\u015f tanklar\u0131 yuxar\u0131 frontal hiss\u0259nin birl\u0259\u015fdirilmi\u015f sifari\u015finin \u00fcmumi qal\u0131nl\u0131\u011f\u0131 245 mm (s\u0259th\u0259 normal olaraq) \u00f6l\u00e7\u00fcd\u0259 istehsal edilm\u0259y\u0259 ba\u015flanm\u0131\u015fd\u0131. T-72 g\u00f6vd\u0259sinin alt \u00f6n t\u0259b\u0259q\u0259si m\u00f6hk\u0259m, qal\u0131nl\u0131\u011f\u0131 85 mm-dir. N\u0259hay\u0259t son dizayn v\u0259 modifikasiya il\u0259 onlar\u0131n zireh g\u00f6vd\u0259sinin m\u00fcqavim\u0259tini art\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00f6vd\u0259nin \u00f6n t\u0259b\u0259q\u0259l\u0259rin\u0259 \u015faquli t\u0259r\u0259fd\u0259n \u0259h\u0259miyy\u0259tli meyll\u0259nm\u0259l\u0259r m\u00fcasir standartlara uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131ld\u0131: 68 &#8212; yuxar\u0131, 60 &#8212; a\u015fa\u011f\u0131. Bu zireh 1970-ci ill\u0259rd\u0259 NATO-nun \u0259sas d\u00f6y\u00fc\u015f tanklar\u0131nda istifad\u0259 olunan \u0259n \u00e7ox yay\u0131lm\u0131\u015f 105 mm-lik v\u0259 zirehli de\u015fici-alt kalibrli m\u0259rmil\u0259rd\u0259n kifay\u0259t q\u0259d\u0259r y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 qorunman\u0131 t\u0259min etmi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Haz\u0131rlad\u0131: Nurlan M\u0259mm\u0259dli<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T-72 \u2014 sovet istehsal\u0131 olan \u0259sas d\u00f6y\u00fc\u015f tank\u0131d\u0131r. \u0130stehsal\u0131na ilk d\u0259f\u0259 1971-ci ild\u0259 ba\u015flanm\u0131\u015fd\u0131r ki,&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"class_list":["post-22601","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-sq"],"featured_image_urls":{"full":"","thumbnail":"","medium":"","medium_large":"","large":"","1536x1536":"","2048x2048":"","covernews-slider-full":"","covernews-slider-center":"","covernews-featured":"","covernews-medium":"","covernews-medium-square":""},"author_info":{"display_name":"Veteran.az","author_link":"https:\/\/veteran.az\/?author=3"},"category_info":"<a href=\"https:\/\/veteran.az\/?cat=9\" rel=\"category\">Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259r<\/a>","tag_info":"Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259r","comment_count":"0","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22601","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=22601"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22601\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22617,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22601\/revisions\/22617"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=22601"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=22601"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=22601"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}