{"id":19776,"date":"2022-12-03T11:39:02","date_gmt":"2022-12-03T07:39:02","guid":{"rendered":"http:\/\/veteran.az\/?p=19776"},"modified":"2022-12-03T11:39:03","modified_gmt":"2022-12-03T07:39:03","slug":"bu-gun-beyn%c9%99lxalq-%c9%99lill%c9%99r-gunudur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/veteran.az\/?p=19776","title":{"rendered":"Bu g\u00fcn Beyn\u0259lxalq \u018flill\u0259r G\u00fcn\u00fcd\u00fcr"},"content":{"rendered":"\n<p>Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131 (BMT) \u0259lil insanlar\u0131n h\u00fcquqlar\u0131na, ya\u015fad\u0131qlar\u0131 \u00e7\u0259tinlikl\u0259r\u0259 v\u0259 probleml\u0259rin h\u0259lli yollar\u0131na diqq\u0259t \u00e7\u0259km\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 1992-ci ilin 14 oktyabr\u0131nda 3 dekabr tarixini Beyn\u0259lxalq \u018flill\u0259r G\u00fcn\u00fc olaraq q\u0259bul edib. \u018flillik anadang\u0259lm\u0259, yaxud sonradan x\u0259st\u0259lik v\u0259 ya&nbsp;hadis\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 yaranm\u0131\u015f fiziki v\u0259 ya \u0259qli \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131qd\u0131r. BMT d\u0259 \u0259ng\u0259lli olan insan\u0131n t\u0259rifini verib: \u201c\u018flilliyi olan adam \u015f\u0259xsi v\u0259 ictimai h\u0259yatda \u00f6z i\u015fl\u0259rini fiziki v\u0259 ya ruhi c\u0259h\u0259td\u0259n, anadang\u0259lm\u0259 v\u0259 ya sonradan meydana g\u0259l\u0259n h\u0259r hans\u0131 x\u0259tadan qaynaqlanaraq g\u00f6r\u0259 bilm\u0259y\u0259n insand\u0131r&#187;. Bu insanlar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131 yaln\u0131z b\u0259d\u0259nl\u0259ri deyil, c\u0259miyy\u0259tl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259 al\u0131n\u0131b. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259&nbsp;BMT&nbsp;\u0259lill\u0259rin \u201cd\u00fcnyan\u0131n yadla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f adamlar\u0131\u201d aras\u0131nda yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 qeyd edir. D\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131 bildirir ki, h\u00f6kum\u0259tl\u0259r, v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259ti qurumlar\u0131, qeyri-h\u00f6kum\u0259t t\u0259\u015fkilatlar\u0131, m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r, \u0259lil insan v\u0259 ail\u0259l\u0259rinin birg\u0259 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 say\u0259sind\u0259 mane\u0259l\u0259rin \u00f6hd\u0259sind\u0259n g\u0259lm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u0259\u015fkilat onu da bildirib ki, diabet, \u00fcr\u0259k v\u0259 damar x\u0259st\u0259likl\u0259ri, x\u0259r\u00e7\u0259ng, \u0259qli sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131 itirmi\u015f v\u0259 b\u0259zi xroniki probleml\u0259rin qlobal miqyasda \u00e7oxalmas\u0131 \u0259ng\u0259lli insanlar\u0131n say\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r. D\u00fcnya \u0259halisinin say\u0131 7 milyarddan \u00e7oxdur ki, bunun t\u0259xmin\u0259n 1 milyard\u0131 \u0259lilliyi olan insanlard\u0131r. Bu r\u0259q\u0259m insanlar\u0131n 15 faizi dem\u0259kdir. \u018flil insanlar\u0131n 80 faizi inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 ya\u015fay\u0131r ki,&nbsp;bunlar\u0131n 50 faizi s\u0259hiyy\u0259 x\u0259rcl\u0259rini \u00f6d\u0259y\u0259 bilm\u0259diyi, y\u0259ni yoxsullu\u011fu \u00fcz\u00fcnd\u0259n \u0259ng\u0259lli olub. D\u00fcnyada 100 milyondan \u00e7ox \u0259lil u\u015faq var.&nbsp;466 milyon e\u015fitm\u0259 \u0259ng\u0259li olan insan\u0131n 34 milyonu 15 ya\u015fdan a\u015fa\u011f\u0131 olan u\u015faqlard\u0131r. BMT \u0259lilliyi olan insanlar\u0131n probleml\u0259rin\u0259 diqq\u0259t \u00e7\u0259km\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn builki ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 &#171;\u018fng\u0259lli f\u0259rdl\u0259ri g\u00fccl\u0259ndirm\u0259k:&nbsp;b\u00fct\u00f6vl\u00fck v\u0259 b\u0259rab\u0259rliyi t\u0259min etm\u0259k\u201d olaraq se\u00e7ib.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131 (BMT) \u0259lil insanlar\u0131n h\u00fcquqlar\u0131na, ya\u015fad\u0131qlar\u0131 \u00e7\u0259tinlikl\u0259r\u0259 v\u0259 probleml\u0259rin h\u0259lli yollar\u0131na diqq\u0259t \u00e7\u0259km\u0259k&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-19776","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-sosial"],"featured_image_urls":{"full":"","thumbnail":"","medium":"","medium_large":"","large":"","1536x1536":"","2048x2048":"","covernews-slider-full":"","covernews-slider-center":"","covernews-featured":"","covernews-medium":"","covernews-medium-square":""},"author_info":{"display_name":"Veteran.az","author_link":"https:\/\/veteran.az\/?author=3"},"category_info":"<a href=\"https:\/\/veteran.az\/?cat=5\" rel=\"category\">Sosial<\/a>","tag_info":"Sosial","comment_count":"0","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19776","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=19776"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19776\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19778,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19776\/revisions\/19778"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=19776"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=19776"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=19776"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}