{"id":18236,"date":"2022-08-30T10:32:24","date_gmt":"2022-08-30T06:32:24","guid":{"rendered":"http:\/\/veteran.az\/?p=18236"},"modified":"2022-08-30T10:32:25","modified_gmt":"2022-08-30T06:32:25","slug":"erm%c9%99nistan-i-qarabag-muharib%c9%99sind%c9%99-itkin-dusmus-s%c9%99xsl%c9%99r%c9%99-aid-m%c9%99zar-yerl%c9%99ri-bar%c9%99d%c9%99-m%c9%99lumatlari-t%c9%99qdim-etmir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/veteran.az\/?p=18236","title":{"rendered":"Erm\u0259nistan I Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259 itkin d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 aid m\u0259zar yerl\u0259ri bar\u0259d\u0259 m\u0259lumatlar\u0131 t\u0259qdim etmir"},"content":{"rendered":"\n<p>30 avqust &#8212; Beyn\u0259lxalq \u0130tkinl\u0259r G\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Bu g\u00fcn 2010-cu il dekabr\u0131n 21-d\u0259 BMT-nin Ba\u015f M\u0259clisi t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259sis edilib.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n \u018fsir v\u0259 itkin d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f, girov g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f v\u0259t\u0259nda\u015flarla \u0259laq\u0259dar D\u00f6vl\u0259t Komissiyas\u0131 bu s\u0259b\u0259bl\u0259 I Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si, Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131&nbsp;v\u0259 V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si \u00fczr\u0259 statistikan\u0131 a\u00e7\u0131qlay\u0131b.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Bildirilib ki, qurum&nbsp;Erm\u0259nistan\u0131n Az\u0259rbaycana h\u0259rbi t\u0259cav\u00fcz\u00fc il\u0259 ba\u011fl\u0131 yaranm\u0131\u015f humanitar b\u00f6hran\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259rinin aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 1993-c\u00fc ild\u0259 yarad\u0131l\u0131b. D\u00f6vl\u0259t Komissiyas\u0131 yarand\u0131\u011f\u0131 vaxtdan etibar\u0259n Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n qo\u015fuldu\u011fu beyn\u0259lxalq humanitar h\u00fcquq normalar\u0131na uy\u011fun olaraq Beyn\u0259lxalq Q\u0131z\u0131l Xa\u00e7 Komit\u0259si (BQXK) il\u0259 s\u0131x \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q edir.<\/p>\n\n\n\n<p>Erm\u0259nistan\u0131n Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 h\u0259rbi t\u0259cav\u00fcz\u00fc n\u0259tic\u0259sind\u0259 I Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259 3890 n\u0259f\u0259r Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 itkin d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f \u015f\u0259xs kimi D\u00f6vl\u0259t Komissiyas\u0131nda qeydiyyata al\u0131n\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Onlardan 3171 n\u0259f\u0259ri h\u0259rb\u00e7i, 719 n\u0259f\u0259ri m\u00fclki \u015f\u0259xsdir. M\u00fclki \u015f\u0259xsl\u0259r i\u00e7\u0259risind\u0259n 71 n\u0259f\u0259ri yetkinlik ya\u015f\u0131na \u00e7atmam\u0131\u015f u\u015faq, 267 n\u0259f\u0259ri qad\u0131n, 326 n\u0259f\u0259ri ya\u015fl\u0131 insanlar olub.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130tkin d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f \u015f\u0259xsl\u0259rin \u00fcmumi say\u0131ndan 872 n\u0259f\u0259r, o c\u00fcml\u0259d\u0259n 29 u\u015faq, 98 qad\u0131n v\u0259 112 qoca \u0259sir-girov g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcb v\u0259 ya i\u015f\u011fal edilmi\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 qal\u0131b. Sonradan azad olunmu\u015f \u0259sir v\u0259 girovlar h\u0259min \u015f\u0259xsl\u0259ri sa\u011f g\u00f6rd\u00fckl\u0259rini t\u0259sdiq edibl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>Erm\u0259nistan m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin b\u00fct\u00fcn d\u00f6vr\u00fc \u0259rzind\u0259 bu \u015f\u0259xsl\u0259r bar\u0259d\u0259 m\u0259lumatlar\u0131 beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlardan gizl\u0259dib, onlar\u0131n sonrak\u0131 taleyi bar\u0259d\u0259 m\u0259lumat verm\u0259kd\u0259n yay\u0131n\u0131b.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>I Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259 itkin d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f \u015f\u0259xsl\u0259rd\u0259n 54 n\u0259f\u0259ri Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259 saxlan\u0131ld\u0131qlar\u0131 vaxt sa\u011f ik\u0259n onlarla m\u00fcxt\u0259lif vaxtlarda BQXK-n\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri g\u00f6r\u00fc\u015f ke\u00e7iribl\u0259r. Sonradan onlardan 17-sinin meyiti t\u0259hvil verilib, 33-n\u00fcn \u00f6l\u00fcm\u00fc bar\u0259d\u0259 m\u0259lumat verils\u0259 d\u0259, onlar\u0131n meyitl\u0259ri qaytar\u0131lmay\u0131b, d\u00f6rd\u00fc bar\u0259d\u0259 is\u0259 \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 he\u00e7 bir m\u0259lumat almaq m\u00fcmk\u00fcn olmay\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>I Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 1480 n\u0259f\u0259r az\u0259rbaycanl\u0131 erm\u0259ni \u0259sir-girovlu\u011fundan azad edilib.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>2008-ci ilin aprel ay\u0131nda BQXK-n\u0131n Az\u0259rbaycandak\u0131 N\u00fcmay\u0259nd\u0259liyi il\u0259 D\u00f6vl\u0259t Komissiyas\u0131 aras\u0131nda imzalanm\u0131\u015f \u201c\u0130tkin d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f \u015f\u0259xsl\u0259r haqq\u0131nda \u201cante mortem\u201d&nbsp;(h\u0259yatda olark\u0259n &#8212; red.) m\u0259lumatlar\u0131n toplanmas\u0131 v\u0259 m\u0259rk\u0259zl\u0259\u015fdirilmi\u015f \u015f\u0259kild\u0259 idar\u0259 olunmas\u0131 \u00fczr\u0259\u201d \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259 sazi\u015fin\u0259 \u0259sas\u0259n, 2014-c\u00fc ild\u0259n etibar\u0259n itkin ail\u0259l\u0259rind\u0259n bioloji (DNT) n\u00fcmun\u0259l\u0259rin toplanmas\u0131 i\u015fin\u0259 ba\u015flan\u0131b. \u00d6t\u0259n m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 3315 itkinin ail\u0259 \u00fczvl\u0259rind\u0259n 10309 bioloji n\u00fcmun\u0259 toplan\u0131b. 2021-ci ilin noyabr ay\u0131ndan etibar\u0259n toplanm\u0131\u015f bioloji n\u00fcmun\u0259l\u0259rd\u0259n DNT profill\u0259rinin \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131 i\u015fin\u0259 ba\u015flan\u0131b. Bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 haz\u0131rk\u0131 vaxta q\u0259d\u0259r 1024 bioloji n\u00fcmun\u0259nin h\u0259r biri&nbsp;\u00fczr\u0259 profill\u0259r \u00e7\u0131xar\u0131l\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fcnaqi\u015f\u0259 zaman\u0131 itkin d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f \u015f\u0259xsl\u0259rin taleyinin m\u00fc\u0259yy\u0259n edilm\u0259sin\u0259 mane olan \u0259sas s\u0259b\u0259b 2020-ci ilin noyabr ay\u0131n\u0131n 10-d\u0259k Erm\u0259nistan\u0131n Az\u0259rbaycan \u0259razil\u0259rini i\u015f\u011fal\u0131 fakt\u0131 olub. Haz\u0131rk\u0131 \u015f\u0259raitd\u0259 itkinl\u0259rin taleyinin m\u00fc\u0259yy\u0259n edilm\u0259sin\u0259 mane olan \u0259sas faktlar is\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n d\u0259fn yerl\u0259ri bar\u0259d\u0259 m\u0259lumatlar\u0131 t\u0259qdim etm\u0259m\u0259si v\u0259 i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 \u00e7oxsayl\u0131 minalar\u0131n olmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259li g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259 v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif platformalarda d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 qald\u0131r\u0131lmas\u0131na v\u0259 m\u00fczakir\u0259 edilm\u0259sin\u0259 baxmayaraq, Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259fi I Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259 itkin d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 aid m\u0259zar yerl\u0259ri bar\u0259d\u0259 m\u0259lumatlar\u0131 t\u0259qdim etmir.<\/p>\n\n\n\n<p>44 g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 \u0259ld\u0259 edilmi\u015f z\u0259f\u0259rd\u0259n sonra yaranm\u0131\u015f yeni situasiyada I Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259 itkin d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f \u015f\u0259xsl\u0259rin sonrak\u0131 taleyinin ayd\u0131nla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 bir s\u0131ra t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irilib.<\/p>\n\n\n\n<p>2021-ci ilin fevral-2022-ci ilin aprel ay\u0131na q\u0259d\u0259r i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u015eu\u015fa rayonu, Da\u015falt\u0131 k\u0259ndi, Xocav\u0259nd rayonu, Edilli k\u0259ndi, Xocal\u0131 rayonunun F\u0259rrux v\u0259 Da\u015fba\u015f\u0131 k\u0259ndl\u0259ri \u0259razisind\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n edilmi\u015f k\u00fctl\u0259vi m\u0259zarl\u0131qlarda apar\u0131lm\u0131\u015f ekshumasiya zaman\u0131, h\u0259m\u00e7inin i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f&nbsp;A\u011fdam, \u015eu\u015fa, G\u00f6yg\u00f6l, T\u0259rt\u0259r, F\u00fczuli, K\u0259lb\u0259c\u0259r v\u0259 Z\u0259ngilan rayonlar\u0131 \u0259razil\u0259rind\u0259 tikinti-quruculuq i\u015fl\u0259ri apar\u0131lark\u0259n 82 \u015f\u0259xs\u0259 aid oldu\u011fu ehtimal edil\u0259n meyit qal\u0131qlar\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edil\u0259r\u0259k g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcb.<\/p>\n\n\n\n<p>I Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si zaman\u0131 \u015f\u0259hid olmu\u015f v\u0259 Respublikan\u0131n 13 \u015f\u0259h\u0259r v\u0259 rayonunun \u0259razisind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n 21 q\u0259biristanl\u0131qda d\u0259fn edilmi\u015f&nbsp;191 nam\u0259lum \u015f\u0259hidin m\u0259zar\u0131ndan 183 meyit qal\u0131\u011f\u0131 ekshumasiya edilib.<\/p>\n\n\n\n<p>BQXK il\u0259 \u00e7oxillik \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131qla yana\u015f\u0131, D\u00f6vl\u0259t Komissiyas\u0131 qar\u015f\u0131da duran v\u0259zif\u0259l\u0259rin h\u0259llind\u0259 yeni imkanlar a\u00e7aca\u011f\u0131na \u00fcmid ed\u0259r\u0259k cari ilin aprel \u0130tkin d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f \u015f\u0259xsl\u0259r \u00fczr\u0259 Beyn\u0259lxalq Komissiyan\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri il\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa dair Protokol imzalay\u0131b.<br>&nbsp;<br><strong>Haz\u0131rda V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 itkin d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f alt\u0131&nbsp;Az\u0259rbaycan h\u0259rb\u00e7isinin axtar\u0131\u015f\u0131 davam etdirilir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Erm\u0259nistan\u0131n Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 h\u0259rbi t\u0259cav\u00fcz\u00fc zaman\u0131 Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n bir \u00e7ox beyn\u0259lxalq h\u00fcquq normalar\u0131, o c\u00fcml\u0259d\u0259n beyn\u0259lxalq humanitar h\u00fcququn t\u0259l\u0259bl\u0259ri kobud \u015f\u0259kild\u0259 pozulub. M\u00fcharib\u0259 qaydalar\u0131na zidd olaraq, m\u00fclki \u0259hali qorunmay\u0131b, \u0259ksin\u0259, onlar girov g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcb v\u0259 bir \u00e7ox hallarda \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcb. Bir \u00e7ox hallarda \u0259sir v\u0259 girovlara a\u011flas\u0131\u011fmaz i\u015fg\u0259nc\u0259l\u0259r verildikd\u0259n sonra&nbsp;onlar \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcb v\u0259 i\u015fg\u0259nc\u0259l\u0259rin izl\u0259rinin itirilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 onlar\u0131n meyitl\u0259ri bel\u0259, Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259fin\u0259 t\u0259qdim edilm\u0259yib;<\/p>\n\n\n\n<p>Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259finin \u0259sir-girovlarla ba\u011fl\u0131 barbar davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131&nbsp;a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 kimi t\u0259snif etm\u0259k olar:<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Erm\u0259nistan h\u0259rb\u00e7il\u0259rinin m\u0259zarlar\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 v\u0259 \u201cerm\u0259ni soyq\u0131r\u0131m\u0131\u201dn\u0131n an\u0131m g\u00fcnl\u0259rind\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131 \u0259sir-girovlar\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u0259si;<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 \u018fsir-girovlar\u0131n antit\u00fcrk, anti-Az\u0259rbaycan ideoloji-t\u0259bli\u011fat vasit\u0259sin\u0259 \u00e7evrilm\u0259si, nifr\u0259t hissinin art\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259di il\u0259 onlar\u0131n m\u00fclki \u0259halinin ixtiyar\u0131na veril\u0259r\u0259k meydanlarda n\u00fcmayi\u015fkaran\u0259 \u015f\u0259kild\u0259 al\u00e7ald\u0131lmas\u0131 v\u0259 t\u0259hqir edilm\u0259si, t\u0259hqiredici v\u0259ziyy\u0259t\u0259 sal\u0131naraq ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259rind\u0259 g\u0259zdirilm\u0259si, onlar\u0131n m\u00fcxt\u0259lif telekanallara \u00e7\u0131xar\u0131laraq \u00f6z \u00f6lk\u0259sinin \u0259leyhin\u0259 m\u00fcsahib\u0259l\u0259r verm\u0259y\u0259 m\u0259cbur edilm\u0259si;<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 \u018fsir v\u0259 girovlardan qul kimi istifad\u0259 olunmas\u0131, onlar\u0131n i\u015f\u011fal olunmu\u015f ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259rind\u0259 tarixi abid\u0259l\u0259rin, q\u0259biristanl\u0131qlar\u0131n, evl\u0259rin v\u0259 inzibati binalar\u0131n s\u00f6k\u00fclm\u0259sind\u0259 v\u0259 talan olunmas\u0131nda, ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259, vandalizm aktlar\u0131nda istifad\u0259si v\u0259 z\u0259r\u0259rli istehsal sah\u0259l\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259dilm\u0259si;<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Ya\u015f\u0131na v\u0259 cinsin\u0259 m\u0259h\u0259l qoyulmadan onlara d\u0259h\u015f\u0259tli i\u015fg\u0259nc\u0259l\u0259r verilm\u0259si v\u0259 qeyri-insani \u015f\u0259raitd\u0259 saxlan\u0131lmas\u0131;<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 \u018fsir v\u0259 girovlar\u0131n Erm\u0259nistanda a\u011f\u0131r cinay\u0259tl\u0259r t\u00f6r\u0259tmi\u015f erm\u0259ni \u0259silli \u015f\u0259xsl\u0259rl\u0259 birlikd\u0259 h\u0259bsxanalarda saxlan\u0131lmas\u0131;<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Cenevr\u0259 Konvensiyalar\u0131n\u0131n ziddin\u0259 olaraq m\u00fcxt\u0259lif m\u0259lumatlar\u0131n \u0259ld\u0259 olunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259h\u015f\u0259tli i\u015fg\u0259nc\u0259l\u0259rin m\u00fc\u015fayi\u0259ti il\u0259 qeyri-qanuni sor\u011fu-suallara c\u0259lb olunmas\u0131;<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 \u018fsir v\u0259 girovlar\u0131n m\u00fcxt\u0259lif tibbi v\u0259 dig\u0259r eksperiment obyektin\u0259 \u00e7evrilm\u0259si, b\u0259d\u0259nl\u0259rin\u0259 \u015f\u00fcalar verilm\u0259si v\u0259 t\u0259rkibi m\u0259lum olmayan madd\u0259l\u0259r yeridilm\u0259si.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130tkin d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n \u0259ks\u0259r hallarda a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 insan h\u00fcquqlar\u0131 pozulub:&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 \u0130\u015fg\u0259nc\u0259y\u0259 m\u0259ruz qalmamaq;&nbsp;<br>\u2022 Qanun qar\u015f\u0131s\u0131nda \u015f\u0259xsiyy\u0259t kimi tan\u0131nmaq h\u00fcququ;<br>\u2022 Azadl\u0131q v\u0259 toxunulmazl\u0131q h\u00fcququ;<br>\u2022 Ya\u015famaq h\u00fcququ.<\/p>\n\n\n\n<p>Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259fi itkin d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n\u0131n tap\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q etmir.<\/p>\n\n\n\n<p>Ayd\u0131nd\u0131r ki, \u0259sir v\u0259 girov g\u00f6t\u00fcrd\u00fcy\u00fc insanlara beyn\u0259lxalq h\u00fcquq normalar\u0131na zidd olaraq davranan v\u0259 \u0259ks\u0259r hallarda onlar\u0131 v\u0259h\u015filikl\u0259 \u00f6ld\u00fcr\u0259n Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259fi \u00f6z cinay\u0259tkar \u0259m\u0259ll\u0259rinin ortaya \u00e7\u0131xmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 bu istiqam\u0259td\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131qdan boyun qa\u00e7\u0131r\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>1993-c\u00fc ilin aprel ay\u0131nda K\u0259lb\u0259c\u0259r rayonunun i\u015f\u011fal\u0131 zaman\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n aidiyy\u0259ti d\u00f6vl\u0259t qurumlar\u0131n\u0131n radio \u0259ks-k\u0259\u015ffiyyat xidm\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n Erm\u0259nistan\u0131n Az\u0259rbaycan xalq\u0131na qar\u015f\u0131 bel\u0259 h\u0259rbi cinay\u0259tl\u0259rind\u0259n biri if\u015fa edilib. \u018fld\u0259 edilmi\u015f materialda Erm\u0259nistan\u0131n Basarke\u00e7\u0259r rayonundak\u0131 q\u0259rargah radiostansiyas\u0131ndan K\u0259lb\u0259c\u0259r d\u00f6y\u00fc\u015f b\u00f6lg\u0259sind\u0259ki ba\u015f radiostansiyaya b\u00f6lg\u0259d\u0259ki b\u00fct\u00fcn s\u0259yyar radiostansiyalara t\u0259cili \u0259mr verilib ki, \u0259sir v\u0259 girov g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131, o c\u00fcml\u0259d\u0259n qocalar, qad\u0131nlar v\u0259 u\u015faqlar t\u0259cili m\u0259hv edilib, basd\u0131r\u0131ls\u0131n.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259qs\u0259d is\u0259 t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri cinay\u0259tl\u0259rin izl\u0259rinin h\u0259min vaxt d\u00f6y\u00fc\u015f b\u00f6lg\u0259sin\u0259 g\u0259l\u0259n beyn\u0259lxalq n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259tind\u0259n gizl\u0259tm\u0259k olub.<\/p>\n\n\n\n<p>Faktlar var ki, \u00f6z yax\u0131nlar\u0131n\u0131 axtaran qohumlar aldad\u0131laraq girov g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcb&nbsp;v\u0259 ya \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcb.<\/p>\n\n\n\n<p>31 dekabr 1992-ci ild\u0259 Qazax rayonunun Erm\u0259nistanla s\u0259rh\u0259d \u0259razisind\u0259 itkin d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f \u0130sayev \u018fsg\u0259r \u0130smay\u0131l o\u011flunun axtar\u0131\u015f\u0131 il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmu\u015f qarda\u015f\u0131 \u0130sayev Cahangir \u0130smay\u0131l o\u011flu v\u0259 bac\u0131s\u0131n\u0131n h\u0259yat yolda\u015f\u0131 M\u0259mm\u0259dov M\u0259mm\u0259d Q\u0259rib o\u011flu 7 noyabr 1993-c\u00fc il tarixd\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n G\u00fcrc\u00fcstanla s\u0259rh\u0259d \u0259razisin\u0259 ged\u0259r\u0259k orada erm\u0259nil\u0259rl\u0259 dan\u0131\u015f\u0131\u011fa giribl\u0259r.&nbsp;Sonda \u018fsg\u0259r \u0130sayevl\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fd\u00fcr\u0259c\u0259kl\u0259ri v\u0259 onu azad ed\u0259c\u0259kl\u0259ri ad\u0131 alt\u0131nda aldad\u0131laraq Erm\u0259nistana apar\u0131l\u0131blar. Haz\u0131rda onlar\u0131n h\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn\u00fcn taleyi nam\u0259lumdur.<\/p>\n\n\n\n<p>1993-c\u00fc ilin fevral ay\u0131nda Az\u0259rbaycan\u0131n A\u011fd\u0259r\u0259 rayonu u\u011frunda ged\u0259n d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259 itkin d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f Az\u0259rbaycan Ordusunun \u0259sg\u0259ri Quliyev Xaqan\u0131 Nur\u0259ddin o\u011flunun axtar\u0131\u015f\u0131 il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmu\u015f do\u011fmalar\u0131 \u00f6z t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259ri il\u0259 Rusiyada ya\u015fayan erm\u0259nil\u0259rl\u0259 \u0259laq\u0259 yarad\u0131blar. Onlar\u0131 Xaqani Quliyevin sa\u011f oldu\u011funa inand\u0131rm\u0131\u015f erm\u0259nil\u0259r 25 min AB\u015e dollar\u0131 m\u00fcqabilind\u0259 onu azad ed\u0259c\u0259kl\u0259rini bildiribl\u0259r. Yax\u0131n qohumlar\u0131n\u0131n k\u00f6m\u0259kliyi il\u0259 h\u0259min v\u0259saiti toplam\u0131\u015f Xaqani Quliyevin qarda\u015f\u0131 Mahir Quliyev 1996-c\u0131 ilin yay\u0131nda Rusiyaya gedib. Lakin erm\u0259nil\u0259r g\u00f6st\u0259ril\u0259n m\u0259bl\u0259\u011fi g\u0259tirmi\u015f Mahir Quliyevin \u00f6z\u00fcn\u00fc d\u0259 orada q\u0259tl\u0259 yetir\u0259r\u0259k pulu g\u00f6t\u00fcr\u00fcb qa\u00e7\u0131blar.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018fsir-girovlar\u0131n h\u0259d\u0259-qorxu v\u0259 \u015fantaj vasit\u0259si il\u0259 erm\u0259ni x\u00fcsusi xidm\u0259t orqanlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n m\u0259cburi \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa c\u0259lb edilm\u0259si v\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131na qar\u015f\u0131 terror-t\u0259xribat \u0259m\u0259ll\u0259ri t\u00f6r\u0259tm\u0259y\u0259 t\u0259hriki faktlar\u0131 da m\u00f6vcuddur.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Beyn\u0259lxalq humanitar h\u00fcquq normalar\u0131n\u0131n Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n pozulmas\u0131n\u0131n \u0259n qabar\u0131q n\u00fcmun\u0259si Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131d\u0131r. 1992-ci il fevral\u0131n 26-da&nbsp;Xocal\u0131 \u015f\u0259h\u0259ri Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n tam m\u00fchasir\u0259y\u0259 alaraq yerl\u0259 yeksan edilib, dinc \u0259hali pusquya sal\u0131naraq onlara divan tutulub. 613 n\u0259f\u0259r, o c\u00fcml\u0259d\u0259n 63 u\u015faq, 106 qad\u0131n, 70 qoca v\u0259h\u015fic\u0259sin\u0259 \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcb. S\u0259kkiz ail\u0259 tamamil\u0259 m\u0259hv edilib, 25 u\u015faq h\u0259r iki, 130 u\u015faq valideynl\u0259rind\u0259n birini itirib. Aralar\u0131nda 76 u\u015fa\u011f\u0131n oldu\u011fu 487 n\u0259f\u0259r yaralan\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 zaman\u0131 y\u00fczl\u0259rl\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131 \u0259sir v\u0259 girov g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcb. Onlardan 196 n\u0259f\u0259rin, o c\u00fcml\u0259d\u0259n&nbsp;36 n\u0259f\u0259r u\u015fa\u011f\u0131n, 65 n\u0259f\u0259r qad\u0131n\u0131n taleyi nam\u0259lum olaraq qalmaqdad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u0259r bir d\u00f6vl\u0259tin qeyd edil\u0259n cinay\u0259tl\u0259r v\u0259 insan h\u00fcquqlar\u0131 pozuntular\u0131n\u0131n t\u0259hqiqat\u0131n\u0131n apar\u0131lmas\u0131, g\u00fcnahkarlar\u0131n m\u0259suliyy\u0259t\u0259 c\u0259lb edilm\u0259si, bel\u0259 pozuntular\u0131n t\u0259krar olunmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259 qurbanlar\u0131n ail\u0259l\u0259rinin m\u00fcvafiq h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n t\u0259min edilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00f6hd\u0259likl\u0259ri m\u00f6vcuddur.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu kontekstd\u0259, Az\u0259rbaycan da itkin d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f v\u0259t\u0259nda\u015flar v\u0259 onlar\u0131n ail\u0259 \u00fczvl\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 beyn\u0259lxalq h\u00fcquq v\u0259 milli qanunvericiliyin t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 uy\u011fun olaraq b\u00fct\u00fcn m\u00fcvafiq t\u0259dbirl\u0259ri h\u0259yata ke\u00e7irir. \u00d6lk\u0259d\u0259 \u018fsir v\u0259 itkin d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f, girov g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f v\u0259t\u0259nda\u015flarla \u0259laq\u0259dar D\u00f6vl\u0259t Komissiyas\u0131 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir. Komissiya \u0259sir v\u0259 girov g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f \u015f\u0259xsl\u0259rin V\u0259t\u0259n\u0259 qaytar\u0131lmas\u0131, itkin d\u00fc\u015f\u0259nl\u0259rin axtar\u0131lmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irir, bu sah\u0259d\u0259 m\u00fcvafiq d\u00f6vl\u0259t orqanlar\u0131n\u0131n, ictimai v\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar\u0131n f\u0259aliyy\u0259tini \u0259laq\u0259l\u0259ndirir, \u0259sir v\u0259 itkin d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f, girov g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f v\u0259t\u0259nda\u015flar haqq\u0131nda m\u0259lumatlar\u0131 toplay\u0131r, bu m\u0259lumatlar\u0131n qeydiyyat\u0131n\u0131 v\u0259 sisteml\u0259\u015fdirilm\u0259sini t\u0259min edir v\u0259 Komissiyaya h\u0259val\u0259 edil\u0259n dig\u0259r v\u0259zif\u0259l\u0259ri h\u0259yata ke\u00e7irir.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 itkin d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f v\u0259 girov g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f insanlar m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 qlobal diqq\u0259ti c\u0259lb etm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 i\u015f apar\u0131r. Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 BMT Ba\u015f Assambleyas\u0131nda \u201c\u0130tkin d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f \u015f\u0259xsl\u0259r\u201d il\u0259 ba\u011fl\u0131 iki ild\u0259n bir q\u0259tnam\u0259 q\u0259bul edilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan, eyni zamanda, BMT-nin Qad\u0131nlar\u0131n Statusu \u00fczr\u0259 Komissiyas\u0131nda q\u0259bul edil\u0259n \u201cSilahl\u0131 m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259r zaman\u0131 girov g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f qad\u0131nlar v\u0259 u\u015faqlar\u0131n azad edilm\u0259si haqq\u0131nda\u201d adl\u0131 q\u0259tnam\u0259nin \u0259sas t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcskar\u0131d\u0131r.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259nb\u0259: Oxu.az<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe loading=\"lazy\" title=\"Qaraba\u011fda itkin d\u00fc\u015f\u0259nl\u0259rin yax\u0131nlar\u0131na x\u0259b\u0259r var - BAKU TV\" width=\"640\" height=\"360\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/wFxWEaRGfVk?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>30 avqust &#8212; Beyn\u0259lxalq \u0130tkinl\u0259r G\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Bu g\u00fcn 2010-cu il dekabr\u0131n 21-d\u0259 BMT-nin Ba\u015f M\u0259clisi&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":18237,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-18236","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cmiyyt"],"featured_image_urls":{"full":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/FotoJet-25.jpg",620,413,false],"thumbnail":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/FotoJet-25-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/FotoJet-25-300x200.jpg",300,200,true],"medium_large":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/FotoJet-25.jpg",620,413,false],"large":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/FotoJet-25.jpg",620,413,false],"1536x1536":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/FotoJet-25.jpg",620,413,false],"2048x2048":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/FotoJet-25.jpg",620,413,false],"covernews-slider-full":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/FotoJet-25.jpg",620,413,false],"covernews-slider-center":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/FotoJet-25.jpg",620,413,false],"covernews-featured":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/FotoJet-25.jpg",620,413,false],"covernews-medium":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/FotoJet-25-620x380.jpg",540,331,true],"covernews-medium-square":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/FotoJet-25.jpg",375,250,false]},"author_info":{"display_name":"Veteran.az","author_link":"https:\/\/veteran.az\/?author=3"},"category_info":"<a href=\"https:\/\/veteran.az\/?cat=6\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","tag_info":"C\u0259miyy\u0259t","comment_count":"0","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18236","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=18236"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18236\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18238,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18236\/revisions\/18238"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/18237"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=18236"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=18236"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=18236"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}