{"id":16042,"date":"2022-04-21T12:03:22","date_gmt":"2022-04-21T08:03:22","guid":{"rendered":"http:\/\/veteran.az\/?p=16042"},"modified":"2022-04-21T12:03:23","modified_gmt":"2022-04-21T08:03:23","slug":"rus-imperiyasinin-sonu-wall-street-journal","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/veteran.az\/?p=16042","title":{"rendered":"Rus imperiyas\u0131n\u0131n sonu? \u2013 \u201cWall Street Journal\u201d"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>\u201cPutin \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n pis ssenari Ukraynada m\u00fcharib\u0259nin tam h\u0259rbi m\u0259\u011flubiyy\u0259tl\u0259 ba\u015fa \u00e7atmas\u0131, h\u0259m Donbas, h\u0259m d\u0259 Moldovada Rusiyay\u00f6nl\u00fc separat rejiml\u0259rin aradan qalxmas\u0131 v\u0259 Ukraynan\u0131n Q\u0259rb\u0259 inteqrasiya etm\u0259si olard\u0131. Bu c\u00fcr u\u011fursuzluq Putini r\u00fcsvay\u00e7\u0131l\u0131qdan da bet\u0259r v\u0259ziyy\u0259t\u0259 sala, onun karyeras\u0131na son qoya bil\u0259r. Bel\u0259 n\u0259tic\u0259 Moskvan\u0131n m\u00f6vqeyin\u0259 v\u0259 n\u00fcfuzuna strateji v\u0259 psixoloji z\u0259rb\u0259 vurmaqla Rusiya tarixinin gedi\u015fini d\u0259yi\u015f\u0259 bil\u0259r\u201d. <\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Novator.az-\u0131n m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, AB\u015e-\u0131n \u201cWall Street Journal\u201d q\u0259zetinin \u015f\u0259rh\u00e7isi, politoloq, professor Uolter Rassel Midin q\u0259l\u0259m\u0259 ald\u0131\u011f\u0131 \u201cRus imperiyas\u0131n\u0131n sonu?\u201d ba\u015fl\u0131ql\u0131 m\u0259qal\u0259d\u0259 bel\u0259 deyilir.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259qal\u0259d\u0259 bildirilir ki, ba\u015fqa imperiyalar kimi Rusiya da bir g\u00fcn tarix qar\u015f\u0131s\u0131nda cavab verm\u0259li olacaq: \u201c1898-ci ild\u0259 amerikal\u0131lara m\u0259\u011flub olmas\u0131 \u0130spaniyan\u0131n tarixind\u0259 d\u00f6n\u00fc\u015f n\u00f6qt\u0259sin\u0259 \u00e7evrildi. Kolumbun s\u0259yah\u0259tl\u0259ri d\u00f6vr\u00fcnd\u0259n \u0130spaniyada formala\u015fm\u0131\u015f d\u00fcnya miqyasl\u0131 imperiya bir anda yox oldu v\u0259 ispanlar monarxiyadan tutmu\u015f kils\u0259nin roluna q\u0259d\u0259r h\u0259r \u015fey\u0259 \u015f\u00fcbh\u0259 etm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00f6y\u00fck Britaniya v\u0259 Fransan\u0131n 1956-c\u0131 ild\u0259 S\u00fcvey\u015f m\u00fcharib\u0259sind\u0259 \u00fczl\u0259\u015fdiyi r\u00fcsvay\u00e7\u0131 u\u011fursuzluq h\u0259r iki \u00f6lk\u0259ni ay\u0131ltd\u0131, onlar ba\u015fa d\u00fc\u015fd\u00fcl\u0259r ki, art\u0131q m\u00fcst\u0259qil d\u00fcnya g\u00fccl\u0259ri deyill\u0259r. Britaniya v\u0259 Fransan\u0131n imperiya \u015f\u00f6hr\u0259ti sona yetdi v\u0259 iki ke\u00e7mi\u015f f\u00f6vq\u0259ld\u00f6vl\u0259t a\u011fr\u0131ya-a\u011fr\u0131ya, k\u00f6n\u00fcls\u00fcz d\u0259 olsa, yeni \u015f\u0259rait\u0259 uy\u011funla\u015fma\u011fa ba\u015flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Rusiyan\u0131n Ukraynada ciddi m\u0259\u011flubiyy\u0259ti Moskvaya S\u00fcvey\u015f variant\u0131n\u0131 ya\u015fada bil\u0259r. Rusiya Ukraynan\u0131n \u00fcr\u0259yini \u2013 q\u0259rb hiss\u0259sini z\u0259bt ed\u0259 bilm\u0259s\u0259 (Q\u0259rbi Ukrayna ruslar\u0131n tarixi mifologiyas\u0131nda \u00e7ox z\u0259if yer tutur), ne\u00e7\u0259 \u0259srdir \u0259zab-\u0259ziyy\u0259tl\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f, Birinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sinin f\u0259lak\u0259tl\u0259rind\u0259n sonra Lenin v\u0259 Stalinin \u0259li il\u0259 yenid\u0259n qurulmu\u015f \u00e7arlar imperiyas\u0131 h\u0259mi\u015f\u0259lik s\u00fcquta u\u011fraya bil\u0259r. Bu is\u0259 dig\u0259r ke\u00e7mi\u015f imperiyalar kimi Rusiyan\u0131n da a\u011fl\u0131n\u0131 ba\u015f\u0131na g\u0259tir\u0259 bil\u0259r\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259qal\u0259d\u0259 vur\u011fulan\u0131r ki, Romanovlar, kommunistl\u0259r, indi d\u0259 Putin d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 rus siyasi d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259si \u00fc\u00e7 inanc\u0131n t\u0259siri il\u0259 formala\u015f\u0131b: Rusiya f\u0259rqlidir, bu f\u0259rq metafizik \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malikdir v\u0259 Rusiyaya d\u00fcnya tarixind\u0259 nadir bir rol verir: \u201cUkraynada m\u0259\u011flubiyy\u0259t bu ideyalara inam\u0131 k\u00f6k\u00fcnd\u0259n sars\u0131da v\u0259 Rusiyan\u0131 g\u00f6zl\u0259nm\u0259z siyasi n\u0259tic\u0259l\u0259rl\u0259 dolu kimlik b\u00f6hran\u0131na sala bil\u0259r\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259qal\u0259d\u0259 Ukraynan\u0131n Moskva \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox vacib bir \u00f6lk\u0259 oldu\u011fu qeyd edilir: \u201cUkraynan\u0131 n\u0259zar\u0259td\u0259 saxlayanda Moskva \u00f6z\u00fcn\u00fc Avropan\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck g\u00fcc\u00fc hesab edir. Ukraynas\u0131z Sovet \u0130ttifaq\u0131 miqyas\u0131nda f\u00f6vq\u0259ld\u00f6vl\u0259t qurmaq x\u0259yal\u0131 m\u0259hv\u0259 m\u0259hkumdur.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u0259l\u0259 Putin rejimin\u0259 legitimlik g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc ver\u0259n \u201cAvrasiya\u201d n\u0259z\u0259riyy\u0259\u00e7il\u0259rinin v\u0259 radikal rus mill\u0259t\u00e7il\u0259rinin d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259, bundan da pisi ola bil\u0259r: pravoslav, slavyan v\u0259 demokratik Ukraynan\u0131n despot Rusiya \u00fcz\u0259rind\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259si t\u0259kc\u0259 Putinin legitimliyin\u0259 yox, b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 Rusiyan\u0131n istisnal\u0131\u011f\u0131 ideyas\u0131na meydan oxuya v\u0259 despotizmin rus q\u0259lbin\u0259 \u0259n uy\u011fun idar\u0259etm\u0259 formas\u0131 olmas\u0131 t\u0259ss\u0259v\u00fcr\u00fcn\u00fc darmada\u011f\u0131n ed\u0259 bil\u0259r\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cPutin \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n pis ssenari Ukraynada m\u00fcharib\u0259nin tam h\u0259rbi m\u0259\u011flubiyy\u0259tl\u0259 ba\u015fa \u00e7atmas\u0131, h\u0259m Donbas, h\u0259m&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":16043,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-16042","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dunya"],"featured_image_urls":{"full":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/photo_162417.jpg",639,357,false],"thumbnail":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/photo_162417-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/photo_162417-300x168.jpg",300,168,true],"medium_large":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/photo_162417.jpg",639,357,false],"large":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/photo_162417.jpg",639,357,false],"1536x1536":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/photo_162417.jpg",639,357,false],"2048x2048":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/photo_162417.jpg",639,357,false],"covernews-slider-full":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/photo_162417.jpg",639,357,false],"covernews-slider-center":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/photo_162417.jpg",639,357,false],"covernews-featured":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/photo_162417.jpg",639,357,false],"covernews-medium":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/photo_162417.jpg",540,302,false],"covernews-medium-square":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/photo_162417.jpg",400,223,false]},"author_info":{"display_name":"Veteran.az","author_link":"https:\/\/veteran.az\/?author=3"},"category_info":"<a href=\"https:\/\/veteran.az\/?cat=7\" rel=\"category\">D\u00fcnya<\/a>","tag_info":"D\u00fcnya","comment_count":"0","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16042","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=16042"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16042\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16044,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16042\/revisions\/16044"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/16043"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=16042"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=16042"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=16042"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}