{"id":1587,"date":"2019-09-29T11:43:55","date_gmt":"2019-09-29T07:43:55","guid":{"rendered":"http:\/\/veteran.az\/?p=1587"},"modified":"2019-09-29T11:43:58","modified_gmt":"2019-09-29T07:43:58","slug":"tanrinin-secilmis-mill%c9%99ti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/veteran.az\/?p=1587","title":{"rendered":"Tanr\u0131n\u0131n &#171;se\u00e7ilmi\u015f&#187; mill\u0259ti"},"content":{"rendered":"\n<p>Deyirl\u0259r insan\u0131 tan\u0131ma\u011f\u0131n \u0259n yax\u015f\u0131 yolu onun \u00f6z\u00fcn\u00fcn \u00f6z\u00fcn\u00fc nec\u0259 g\u00f6rm\u0259sinin v\u0259 \u0259traf\u0131ndak\u0131larda nec\u0259 t\u0259\u0259ss\u00fcrat yaratmas\u0131n\u0131n v\u0259hd\u0259tind\u0259n ke\u00e7ir. El\u0259 bunu bir mill\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 t\u0259tbiq etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu bax\u0131mdan, daha \u0259vv\u0259l yaz\u0131lm\u0131\u015f &#171;X\u0259yan\u0259tkar \u0259cdadlar\u0131n &#171;m\u00f6t\u0259b\u0259r\u201d \u00f6vladlar\u0131\u201d adl\u0131 m\u0259qal\u0259d\u0259 f\u0259rqli zamanda v\u0259 f\u0259rqli m\u0259kanlarda ya\u015fam\u0131\u015f dahil\u0259rin erm\u0259nil\u0259r haqq\u0131nda s\u00f6yl\u0259dikl\u0259ri art\u0131q oxuculara t\u0259qdim edilib. H\u0259min t\u0259dqiqata \u0259lav\u0259 kimi, v\u0259 onun erm\u0259nil\u0259rd\u0259 q\u0259r\u0259zlilik t\u0259\u0259ss\u00fcrat\u0131 yaratmamas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259, bu yaz\u0131da f\u0259rqli zamanlarda v\u0259 f\u0259rqli m\u0259kanlarda ya\u015fam\u0131\u015f v\u0259 erm\u0259ni mill\u0259tind\u0259n olan m\u00fct\u0259f\u0259kkirl\u0259rin v\u0259 t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar\u0131n \u00f6zl\u0259rini nec\u0259 g\u00f6rm\u0259l\u0259rin\u0259 yer verilir. T\u0259dqiqat is\u0259 \u0259sas\u0259n \u00fc\u00e7 istiqam\u0259td\u0259, milli \u00f6z\u00fcn\u00fcd\u0259rk, tarix\u0259 bax\u0131\u015f v\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259qiym\u0259t istiqam\u0259tl\u0259rind\u0259 apar\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bir \u00e7ox erm\u0259ni t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar erm\u0259nil\u0259rin y\u00fcks\u0259k m\u0259n\u0259viyyata sahib oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Lakin erm\u0259nil\u0259rin he\u00e7 d\u0259 ham\u0131s\u0131 bu fikri payla\u015fm\u0131r[1]. Bel\u0259 ki, tan\u0131nm\u0131\u015f erm\u0259ni \u015fairi Yeqi\u015fe \u00c7arens etiraf edir ki, onlarda riyakarl\u0131q ana b\u0259tnind\u0259 olark\u0259n yaran\u0131r. Tan\u0131nm\u0131\u015f \u015fair v\u0259 yaz\u0131\u00e7\u0131 Ovanes Tumanyan is\u0259 m\u0259yusluqla ifad\u0259 edirdi ki, &#171;&#8230;h\u0259qiqi qurtulu\u015f daxild\u0259n ba\u015flanmal\u0131d\u0131r, \u00e7\u00fcnki biz daxil\u0259n x\u0259st\u0259yik[2]\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Erm\u0259ni kils\u0259sinin f\u0259aliyy\u0259tind\u0259n b\u0259hs ed\u0259n N.S.Vartapetov is\u0259 bildirir ki, h\u0259min kils\u0259 xristian bayra\u011f\u0131 il\u0259 silahlanaraq b\u00fct\u00fcn zamanlarda tarixi Albaniyan\u0131n v\u0259 onun ayr\u0131lmaz hiss\u0259si olan Qaraba\u011f\u0131n xalqlar\u0131n\u0131 m\u0259hv etmi\u015fdir v\u0259 bir vaxtlar tarixi v\u0259ziyy\u0259t\u0259 m\u0259har\u0259tl\u0259 uy\u011funla\u015faraq Bizans imperiyas\u0131na, \u0130ran Sasanil\u0259rin\u0259, \u0259r\u0259b x\u0259lif\u0259l\u0259rin\u0259 v\u0259 monqollara xidm\u0259t etdiyi kimi, S\u0259f\u0259vil\u0259r\u0259, daha sonra Rusiya imperiyas\u0131na xidm\u0259t etmi\u015fdir[3].<\/p>\n\n\n\n<p>Tan\u0131nm\u0131\u015f tarix\u00e7i alim, erm\u0259ni\u015f\u00fcnas K.Patkanov is\u0259 \u015fikay\u0259tl\u0259nir ki, erm\u0259nil\u0259r b\u0259\u015f\u0259r tarixind\u0259 he\u00e7 zaman x\u00fcsusi rol oynamam\u0131\u015flar. Erm\u0259nil\u0259r h\u0259mi\u015f\u0259 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 torpaqlar\u0131n pis sahibl\u0259ri olmu\u015flar, ancaq onlar \u00e7ox m\u0259har\u0259tl\u0259 \u00f6z yax\u0131nlar\u0131n\u0131 sataraq g\u00fccl\u00fcl\u0259r\u0259 xidm\u0259t g\u00f6st\u0259rmi\u015fl\u0259r[4].<\/p>\n\n\n\n<p>Erm\u0259nil\u0259rin tarix\u0259 bax\u0131\u015f\u0131 biz\u0259 m\u0259lumdur. Onlar q\u0259dim tarix\u0259 v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t\u0259 malik olmas\u0131, tarixd\u0259 d\u0259nizd\u0259n-d\u0259niz\u0259 &#171;b\u00f6y\u00fck Erm\u0259nistan\u201d imperiyas\u0131 yaratmalar\u0131 haqq\u0131nda q\u00fcrurla dan\u0131\u015fma\u011fa alud\u0259dirl\u0259r. Lakin, m\u0259s\u0259l\u0259 buras\u0131ndad\u0131r ki, erm\u0259nil\u0259rin tarixi saxtala\u015fd\u0131rd\u0131qlar\u0131n\u0131 bildir\u0259n tarix\u00e7il\u0259rin say\u0131 y\u00fczl\u0259rl\u0259, b\u0259lk\u0259 d\u0259 minl\u0259rl\u0259dir.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00f6rk\u0259mli tarix\u00e7i Avqust Kariyer bildirir ki, erm\u0259ni aliml\u0259rinin m\u0259lumatlar\u0131na inanmaq avaml\u0131qd\u0131r, \u00e7\u00fcnki bu m\u0259lumatlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti uydurmad\u0131r[5]. D.Morqan is\u0259 erm\u0259nil\u0259r haqq\u0131nda yaz\u0131r ki, &#171;biz bu \u00f6lk\u0259nin tarix\u00e7il\u0259rinin nec\u0259 i\u015fl\u0259dikl\u0259rinin \u015fahidiyik, v\u0259 yax\u015f\u0131 bilirik ki, onlar\u0131n dindar \u015f\u0259xsl\u0259rinin ham\u0131s\u0131 \u00f6z mill\u0259tl\u0259rinin k\u00f6kl\u0259rini M\u00fcq\u0259dd\u0259s \u0259hdi-\u0259tiq \u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri il\u0259 nec\u0259 ba\u011flay\u0131r v\u0259 Ayk soyunu \u00f6zl\u0259rin\u0259 yax\u0131nla\u015fd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn onlar r\u0259vay\u0259tl\u0259ri v\u0259 m\u0259nb\u0259l\u0259ri nec\u0259 qar\u0131\u015fd\u0131r\u0131rlar[6]\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259\u015fhur Avropa tarix\u00e7isi F.Makler d\u0259 \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259 qeyd edir ki, tarix\u00e7il\u0259r\u0259 yax\u015f\u0131 b\u0259llidir ki, Erm\u0259nistan, y\u0259ni tarixi d\u00f6vrl\u0259rd\u0259n b\u0259ri bu ad\u0131 da\u015f\u0131yan co\u011frafi rayon erm\u0259ni adland\u0131r\u0131lan xalq\u0131n daimi ya\u015fay\u0131\u015f yeri olmam\u0131\u015fd\u0131r[7].<\/p>\n\n\n\n<p>Bununla b\u0259rab\u0259r, erm\u0259nil\u0259rin \u00f6zl\u0259ri d\u0259 bunu etiraf edirl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>Akademik Manuk Abeqyan bildirir ki, erm\u0259ni xalq\u0131n\u0131n k\u00f6kl\u0259rinin harada olmas\u0131, buraya nec\u0259, n\u0259 vaxt, haradan v\u0259 hans\u0131 yollarla g\u0259lm\u0259si haqq\u0131nda onlarda d\u0259qiq v\u0259 ayd\u0131n s\u00fcbutlar yoxdur[8].<\/p>\n\n\n\n<p>Erm\u0259ni tarixinin Hayk\u0131n v\u0259 onun xalq\u0131n\u0131n Erm\u0259nistana g\u0259lib \u00e7\u0131xmas\u0131n\u0131 e.\u0259. 2200-c\u00fc il\u0259 aid edilm\u0259sin\u0259 v\u0259 onlar\u0131n e.\u0259. 800-c\u00fc il\u0259 q\u0259d\u0259r bir-birini \u0259v\u0259zl\u0259mi\u015f dini r\u0259hb\u0259rl\u0259rinin v\u0259 \u00e7arlar\u0131n\u0131n siyah\u0131s\u0131n\u0131n g\u00f6st\u0259rilm\u0259sin\u0259 q\u0259ti etiraz ed\u0259n erm\u0259ni tarix\u00e7isi Pastermacyan da \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259 bildirir ki, m\u00fcasir elm bu uydurman\u0131 c\u0259f\u0259ngiyat hesab edir.<\/p>\n\n\n\n<p>Tan\u0131nm\u0131\u015f tarix\u00e7i Aykazyan etiraf edir ki, &#171;ilkin erm\u0259ni s\u00fclal\u0259si tarixi \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rd\u0259n yox, uydurulmu\u015f na\u011f\u0131llardan g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259rd\u0259n ibar\u0259tdir. Movses Xorenasinin \u00f6z\u00fc be\u015finci y\u00fczilliyin tarix\u00e7isi deyil, o, yeddinci y\u00fczillikd\u0259 ya\u015fayan saxtakar-tarix\u00e7idir[9]\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Qevork Aslan erm\u0259nil\u0259r\u0259 q\u0259bul etm\u0259yi m\u0259sl\u0259h\u0259t verir ki, Movses Xorenasi \u00f6z hekay\u0259l\u0259rini ya Suriya na\u011f\u0131llar\u0131ndan g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015f, yaxud da H\u00fcrufil\u0259rd\u0259n e\u015fitmi\u015f v\u0259 onlar\u0131 ustal\u0131qla \u00f6z \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 g\u00f6st\u0259rmi\u015fdi. \u00d6z\u00fc Suriya v\u0259 \u0130ran\u0131n tarixi m\u0259nb\u0259l\u0259rind\u0259n istifad\u0259 etmi\u015fdir. O, Yasenxen y\u0259hudil\u0259rinin d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rind\u0259n par\u00e7alar\u0131, Eyzeben kils\u0259sinin tarixini Malalesd\u0259n g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015f v\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcnk\u00fcl\u0259\u015fdirmi\u015fdir[10].<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6z tarixl\u0259rind\u0259n b\u0259hs ed\u0259n Basmacyan vur\u011fulay\u0131r ki, &#171;Erm\u0259nistan\u0131n v\u0259 erm\u0259nil\u0259rin tarixi v\u0259 yaran\u0131\u015f\u0131 \u00e7ox qaranl\u0131qd\u0131r. Bu \u0259razi ta q\u0259dim zamanlardan Pamir d\u00fcz\u0259nliyind\u0259n g\u0259l\u0259nl\u0259r, \u0130ndiku\u015f emiqrantlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n tutulmu\u015fdur. Erm\u0259nil\u0259rin romal\u0131lar, yunanlar, iranl\u0131lar v\u0259 b\u00fct\u00fcn mill\u0259tl\u0259r kimi mifik q\u0259hr\u0259manlar\u0131 m\u00f6vcuddur. Milli tarix\u00e7il\u0259r d\u0259qiq m\u0259lumata, a\u015fkar m\u0259nb\u0259l\u0259r\u0259 malik olmad\u0131qlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn onlar\u0131n yerini na\u011f\u0131llardak\u0131 personajlar tutmu\u015fdur[11]\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkl\u0259ri soyq\u0131r\u0131mda ittiham ed\u0259n erm\u0259nil\u0259r v\u0259 onlar\u0131n q\u0259rb havadarlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n g\u00f6z\u0259l cavab is\u0259 tan\u0131nm\u0131\u015f m\u00fct\u0259x\u0259ssis Levon Dabeqyandan g\u0259lir. O bildirir ki, erm\u0259nil\u0259r \u00f6z milli varl\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn birba\u015fa t\u00fcrkl\u0259r\u0259 borcludurlar. O etiraf edir ki, \u0259g\u0259r onlar bizansl\u0131lar v\u0259 ya ba\u015fqa avropal\u0131lar aras\u0131nda qalsayd\u0131lar, erm\u0259ni ad\u0131 ancaq tarixi kitablarda saxlana bil\u0259rdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Deyirl\u0259r adilin \u0259dal\u0259tini v\u0259 zal\u0131m\u0131n z\u00fclm\u00fcn\u00fc onun \u0259lind\u0259 f\u00fcrs\u0259t v\u0259 ixtiyar oldu\u011fu zaman bilm\u0259k olar. Bu n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rd\u0259n, erm\u0259nil\u0259rin ist\u0259r Anadoluda, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 Qafqazda t\u00f6r\u0259tdiyi q\u0131r\u011f\u0131nlar, a\u011flas\u0131\u011fmaz v\u0259h\u015filikl\u0259r h\u0259r k\u0259s\u0259 b\u0259llidir. Bu v\u0259h\u015filik h\u0259m d\u0259 onlar\u0131n \u00f6zl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n etiraf edilm\u0259kd\u0259dir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bel\u0259 ki, A.Lalayan 1936-c\u0131 ild\u0259 \u00f6z m\u0259qal\u0259sind\u0259 bildirir ki, da\u015fnak n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri \u0259traflar\u0131na \u00e7oxlu k\u00f6n\u00fcll\u00fc silahl\u0131 d\u0259st\u0259l\u0259r y\u0131\u011faraq m\u00fcharib\u0259 ged\u0259n t\u00fcrk \u0259razil\u0259rind\u0259 qad\u0131n, u\u015faq, qoca v\u0259 \u0259lill\u0259ri amans\u0131zcas\u0131na do\u011fray\u0131b t\u00f6k\u00fcrd\u00fcl\u0259r[12].<\/p>\n\n\n\n<p>Erm\u0259ni Ohanes Apresyan \u00f6z xatir\u0259l\u0259rini bel\u0259 ifad\u0259 edir: Ara sakitl\u0259\u015f\u0259n kimi \u015eu\u015fan\u0131 yen\u0259 g\u00f6rd\u00fcm. \u015e\u0259h\u0259rin t\u00fcrk m\u0259h\u0259ll\u0259sind\u0259 da\u015f-k\u0259s\u0259k y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131ndan ba\u015fqa bir \u015fey qalmam\u0131\u015fd\u0131. B\u00fct\u00fcn evl\u0259r yand\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, onlar\u0131n sahibl\u0259ri is\u0259 \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fc. Eyni hal Xank\u0259ndind\u0259ki t\u00fcrk m\u0259h\u0259ll\u0259sinin d\u0259 ba\u015f\u0131na g\u0259tirilmi\u015fdi\u2026 Bak\u0131da erm\u0259nil\u0259r ingilisl\u0259rin yard\u0131m\u0131 il\u0259 bu b\u00f6y\u00fck neft \u015f\u0259h\u0259rini \u0259l\u0259 ke\u00e7irdil\u0259r v\u0259 \u015f\u0259h\u0259rin t\u00fcrk \u0259halisind\u0259n 25.000 n\u0259f\u0259rini q\u0131rd\u0131lar[13]\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Dayd Xeriyan\u0131n 2000-ci ild\u0259 Beyrutda \u00e7ap olunan &#171;Xa\u00e7 namin\u0259&#187; adl\u0131 kitab\u0131nda da[14], Zori Balayan\u0131n 1996-c\u0131 ild\u0259 \u00e7ap olunan &#171;Ruhumuzun dirilm\u0259si&#187; adl\u0131 kitab\u0131nda da[15] erm\u0259ni xalq\u0131n\u0131n Xocal\u0131da g\u00f6st\u0259rdikl\u0259ri &#171;x\u00fcsusi q\u0259hr\u0259manl\u0131\u011f\u0131\u201dndan b\u0259hs edilir. Onlar\u0131n Az\u0259rbaycanl\u0131 u\u015faqlar\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u0259sind\u0259n nec\u0259 h\u0259zz ald\u0131qlar\u0131 kitab\u0131n h\u0259r s\u0259trind\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc b\u00fcruz\u0259 verm\u0259kd\u0259dir.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u0259sad\u00fcfi deyildir ki, d\u00fcz bir il bundan qabaq erm\u0259ni \u0259sg\u0259ri snayperl\u0259 9 ya\u015fl\u0131 az\u0259rbaycanl\u0131 u\u015fa\u011f\u0131 q\u0259tl\u0259 yetirmi\u015fdir. H\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 h\u0259d\u0259fi d\u0259qiqlikl\u0259 se\u00e7\u0259n snayperl\u0259 u\u015fa\u011f\u0131 ni\u015fan ala bilm\u0259k x\u00fcsusi bir &#171;q\u0259hr\u0259manl\u0131q\u201d, &#171;b\u00f6y\u00fck \u00fcr\u0259k\u201d, &#171;irad\u0259\u201d, &#171;c\u0259sar\u0259t\u201d t\u0259l\u0259b edir. Bu x\u00fcsusiyy\u0259t is\u0259 ancaq \u00f6zl\u0259rini az qala &#171;Tanr\u0131n\u0131n se\u00e7ilmi\u015f mill\u0259ti\u201d m\u0259rt\u0259b\u0259sin\u0259 ucaltmaq iddias\u0131nda olan erm\u0259nil\u0259r\u0259 m\u0259xsusdur.\/ New Times\/<\/p>\n\n\n\n<p>***<br>1. Bu m\u0259qal\u0259d\u0259 istifad\u0259 olunmu\u015f sitatlar\u0131n b\u0259zil\u0259ri Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 M\u00fc\u0259llif H\u00fcquqlar\u0131 Agentliyinin &#171;G\u0259ldim, g\u00f6rd\u00fcm, m\u0259nims\u0259dim\u201d kitab\u0131ndan g\u00f6t\u00fcr\u00fclmi\u015fd\u00fcr.<br>3. \u041d.\u0421.\u0412\u0430\u0440\u0442\u0430\u043f\u0435\u0442\u043e\u0432, \u00ab\u0425\u0440\u0438\u0441\u0442\u0438\u0430\u043d\u0441\u043a\u0438\u0435 \u043f\u0430\u043c\u044f\u0442\u043d\u0438\u043a\u0438 \u0417\u0430\u043a\u0430\u0432\u043a\u0430\u0437\u044c\u044f\u00bb<br>4. \u00ab\u0412\u0430\u043d\u0441\u043a\u0438\u0435 \u043d\u0430\u0434\u043f\u0438\u0441\u0438 \u0438 \u0438\u0445 \u0437\u043d\u0430\u0447\u0435\u043d\u0438\u0435 \u0434\u043b\u044f \u041f\u0435\u0440\u0435\u0434\u043d\u0435\u0439 \u0410\u0437\u0438\u0438\u00bb, 1875<br>5. A. Carriere, &#171;Moise de Khoren et la Genealogie Patriarcale\u201d, Paris, 1896<br>6. \u00ab\u041e\u0441\u0443\u0434\u0438\u0442\u0435\u043b\u044c\u043d\u0430\u044f \u0430\u0440\u043c\u044f\u043d\u0441\u043a\u0430\u044f \u0438\u0441\u0442\u043e\u0440\u0438\u044f\u00bb, \u0422\u0438\u0444\u043b\u0438\u0441, 1895<br>7. F.Macler, &#171;La nation arm\u00e9nienne. Son pass\u00e9 et ses malheurs\u201d, Paris, 1924.<br>8. \u00ab\u0418\u0441\u0442\u043e\u0440\u0438\u044f \u0430\u0440\u043c\u044f\u043d\u0441\u043a\u043e\u0439 \u043b\u0438\u0442\u0435\u0440\u0430\u0442\u0443\u0440\u044b\u00bb, \u0415\u0440\u0435\u0432\u0430\u043d, 1975, \u0441\u0442\u0440.11.<br>9. \u00abHistoire de l\u2019Arm\u00e9nie\u00bb, Paris, 1919.<br>10. K.Aslan, &#171;\u00c9tudes historiques sur le peuple arm\u00e9nien\u201d, Paris, 1928.<br>11. \u00abNouvelle histoire arm\u00e9nienne\u00bb, Paris, 1917.<br>12. \u0410.\u041b\u0430\u043b\u0430\u044f\u043d. \u041e \u0440\u0435\u0437\u043d\u0435 \u0432 1918-1920 \u0433\u0433. \u0416\u0443\u0440\u043d\u0430\u043b &#171;\u0420\u0435\u0432\u043e\u043b\u044e\u0446\u0438\u043e\u043d\u043d\u044b\u0439 \u0412\u043e\u0441\u0442\u043e\u043a&#187; , N2-3, 1936. \u041c\u043e\u0441\u043a\u0432\u0430.<br>13. Leonard Ramsden Hartvillin, &#171;Men Are Like That\u201d, Indianapolis, 1928.<br>14.&nbsp;<a href=\"http:\/\/justiceforkhojaly.org\/site\/?p=eyewitnesses&amp;fbclid=IwAR1JjYtS4zin4fyMFnIAInhFWHHmaF3lKFmw7pS_jUhzYNqJow259aiHNqE\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">http:\/\/justiceforkhojaly.org\/site\/?p=eyewitnesses<\/a><br>15.&nbsp;<a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=http%3A%2F%2Fassembly.coe.int%2FMain.asp%3Flink%3D%252FDocuments%252FRecords%252F2009%252FE%252F0906241000E.htm%26fbclid%3DIwAR2iktY0TYBwtnV4XKH5pzN93peAgQ54WEZ67kueYVfOZbzFfiO9vrvtQYs&amp;h=AT1zz2exUJYZ212xFpIiAUgediEOJ1xtHN0RzJBfOjC9eLkOZtdve0VuxbfmyYWWHRhnbavcjcvGTKMYdQJSTZNb5D7RmqJwtvzmouGOSwM3hQDP6KPxu2dBViDLLvblCTmhfXLEGALF3nfT1kkbFyqYgYVYtRW2KyptI0bGTzHB7DOpDEEbYPjmmiK-VQptaMw_IAvrWIKMDVAgcphcFzhWY2a-i1bPzgvjLNJcir0QmKYZtwtNlzVGNFAu56e8IoM_h-a5UKtRUIsegn4IQtqLK8X-gPW659CDB6j4XYd0dgSLp_OhKAAm1p_YBldlF5gockHyOjI_mZ-hfq2bH_kNHRmB8j81KFf576YaX55SkAdqjhrxG_UW1QM7xA6ZEZbukySb6rAurjMk9fvWmEFTeGnt8aGL2OJIGClanIuvBOzKCrosUAIV_CEOTxlwNlqldao07Jdo5zGJVK6RLy89nNddX4zbIKMedISDxnCA1sDVNEDC-mpnYyIjyep5N0XIaqAxRn36ccYQozGlf0fbTSLIytISMsQn6B_GYjC9f7fl_MBIuQbbfTz-8F--45nLQ0lnkJtcLIVRS3mPNDWK4_gH6NxICh1RxenXaYvsFnjHxzW_Wx5dNuh_bCygiw\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">http:\/\/assembly.coe.int\/Main.asp\u2026<\/a>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Deyirl\u0259r insan\u0131 tan\u0131ma\u011f\u0131n \u0259n yax\u015f\u0131 yolu onun \u00f6z\u00fcn\u00fcn \u00f6z\u00fcn\u00fc nec\u0259 g\u00f6rm\u0259sinin v\u0259 \u0259traf\u0131ndak\u0131larda nec\u0259 t\u0259\u0259ss\u00fcrat&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1587","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-qanunvericilik"],"featured_image_urls":{"full":"","thumbnail":"","medium":"","medium_large":"","large":"","1536x1536":"","2048x2048":"","covernews-slider-full":"","covernews-slider-center":"","covernews-featured":"","covernews-medium":"","covernews-medium-square":""},"author_info":{"display_name":"Veteran.az","author_link":"https:\/\/veteran.az\/?author=3"},"category_info":"<a href=\"https:\/\/veteran.az\/?cat=1\" rel=\"category\">Qanunvericilik<\/a>","tag_info":"Qanunvericilik","comment_count":"0","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1587","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1587"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1587\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1589,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1587\/revisions\/1589"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1587"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1587"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1587"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}