{"id":14790,"date":"2022-02-06T11:05:32","date_gmt":"2022-02-06T07:05:32","guid":{"rendered":"http:\/\/veteran.az\/?p=14790"},"modified":"2022-02-06T11:06:50","modified_gmt":"2022-02-06T07:06:50","slug":"ozund%c9%99-8-stansiya-3-tunel-41-korpu-v%c9%99-4-yol-oturucusunu-birl%c9%99sdir%c9%99n-z%c9%99ng%c9%99zur-d%c9%99hlizi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/veteran.az\/?p=14790","title":{"rendered":"\u00d6z\u00fcnd\u0259 8 stansiya, 3 tunel, 41 k\u00f6rp\u00fc v\u0259 4 yol \u00f6t\u00fcr\u00fcc\u00fcs\u00fcn\u00fc birl\u0259\u015fdir\u0259n Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>44 g\u00fcnl\u00fck m\u00fcharib\u0259d\u0259 qazan\u0131lan tarixi q\u0259l\u0259b\u0259nin m\u00fch\u00fcm v\u0259 \u00f6n\u0259mli n\u0259tic\u0259l\u0259rind\u0259n biri d\u0259 Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin a\u00e7\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 raz\u0131la\u015fmad\u0131r. 2020-ci il noyabr\u0131n 10-da imzalanm\u0131\u015f \u00fc\u00e7t\u0259r\u0259fli b\u0259yanatda \u00f6z \u0259ksini tapan Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi art\u0131q regionun qa\u00e7\u0131lmaz reall\u0131\u011f\u0131na \u00e7evrilib. D\u0259hlizin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 il\u0259 \u00c7ind\u0259n ba\u015flayan, X\u0259z\u0259r regionundan T\u00fcrkiy\u0259y\u0259, oradan is\u0259 \u015e\u0259rqi Aral\u0131q d\u0259nizi v\u0259 \u015eimali Avropa istiqam\u0259tind\u0259 d\u00fcnyan\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck ticar\u0259t d\u0259hlizi yarad\u0131la bil\u0259r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">H\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259, Az\u0259rbaycan C\u0259nubi Qafqazda yeni geosiyasi reall\u0131q formala\u015fd\u0131r\u0131b v\u0259 bu g\u00fcn h\u0259r k\u0259sin g\u0259ldiyi q\u0259na\u0259t budur ki, Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi a\u00e7\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u018fn \u00f6n\u0259mli olan odur ki, Erm\u0259nistan da art\u0131q anlama\u011fa ba\u015flay\u0131b ki, d\u0259hliz onun iqtisadiyyat\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn prezident \u0130lham \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n veril\u0259n son \u015fansd\u0131r v\u0259 bundan yararlanmaq g\u0259r\u0259kdir. \u018fks t\u0259qdird\u0259, regionun \u0259n yoxsul v\u0259 iqtisadi c\u0259h\u0259td\u0259n as\u0131l\u0131 \u00f6lk\u0259si kimi qalacaq. Bu ikinci \u015fansdan yararlanmaq g\u0259r\u0259kdir. Birinci d\u0259f\u0259 i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 siyas\u0259ti \u00fcz\u00fcnd\u0259n iri enerji v\u0259 n\u0259qliyyat layih\u0259l\u0259rinin \u00f6lk\u0259sinin torpaqlar\u0131ndan ke\u00e7m\u0259si \u015fans\u0131n\u0131 itirdi. \u0130ndi d\u0259, y\u0259qin, vaxtil\u0259 ya\u015fad\u0131qlar\u0131n\u0131n t\u0259krarlanmas\u0131n\u0131 ist\u0259m\u0259zl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu bar\u0259d\u0259\u00a0<strong>\u201cKaspi\u201d q\u0259zeti<\/strong>nin m\u0259qal\u0259sind\u0259 qeyd olunub.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, d\u00fcnya medias\u0131 da m\u00fct\u0259madi d\u0259hliz m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 toxunur v\u0259 onun a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131n art\u0131q reall\u0131\u011fa \u00e7evrildiyini t\u0259sdiql\u0259yir. Onlar\u0131n m\u00fcraci\u0259t etdiyi ekspertl\u0259rin q\u0259na\u0259tinc\u0259, bu d\u0259hlizin a\u00e7\u0131lmas\u0131 yerli iqtisadi \u0259laq\u0259l\u0259rin qurulmas\u0131n\u0131n vacib hiss\u0259sidir. Daha \u00e7ox da Erm\u0259nistana g\u0259r\u0259kdir- onun iqtisadi y\u00fcks\u0259li\u015find\u0259 Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi \u0259n z\u0259ruri bir layih\u0259dir. D\u00fcnyaca m\u0259\u015fhur Eurasi Review n\u0259\u015fri yaz\u0131r ki, Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi, sad\u0259c\u0259, Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn deyil, Rusiya v\u0259 \u0130ran da daxil olmaqla b\u00f6lg\u0259 \u00f6lk\u0259l\u0259rinin iqtisadi inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn olduqca \u0259h\u0259miyy\u0259tli, b\u00f6lg\u0259nin geosiyasi v\u0259 strateji \u0259h\u0259miyy\u0259tini d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 art\u0131ran bir yoldur. &#171;\u00dcmid etm\u0259k olar ki, bu il d\u0259hlizl\u0259 ba\u011fl\u0131 ciddi nailiyy\u0259tl\u0259r \u0259ld\u0259 olunacaq. Erm\u0259nistanla Az\u0259rbaycan aras\u0131nda 44 g\u00fcnl\u00fck m\u00fcharib\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 2020-ci ilin sonunda at\u0259\u015fk\u0259s raz\u0131la\u015fmas\u0131 \u0259ld\u0259 olunub. M\u00fcnaqi\u015f\u0259nin ba\u015fa \u00e7atmas\u0131ndan bir il sonra Br\u00fcsseld\u0259 ba\u015f tutan dekabr g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc Z\u0259ng\u0259zur n\u0259qliyyat d\u0259hlizi il\u0259 ba\u011fl\u0131 raz\u0131l\u0131\u011fa g\u0259lm\u0259y\u0259 imkan verdi. D\u0259hliz regionun i\u015fl\u0259rind\u0259 i\u015ftirak siyas\u0259tind\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn faydal\u0131 olacaq &#8212; d\u0259hliz diplomatik t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259rd\u0259n k\u0259nara \u00e7\u0131xmaq imkan\u0131 verir&#187;, &#8212; dey\u0259 m\u0259qal\u0259d\u0259 vur\u011fulan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Qeyd olunur ki, iqtisadiyyat\u0131 onillikl\u0259r \u0259rzind\u0259 siyasi v\u0259 iqtisadi t\u0259cridd\u0259n \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n Erm\u0259nistan \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259qliyyat mar\u015frutu \u00e7ox ehtiyac duyulan g\u0259lir g\u0259tir\u0259c\u0259k. Qlobal dekarbonizasiya kontekstind\u0259 iqtisadiyyat\u0131 neft v\u0259 qaz ixrac\u0131na \u0259saslanan bir \u00f6lk\u0259 olan Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn bu, m\u0259d\u0259n yanacaqlar\u0131ndan uzaqla\u015faraq iqtisadiyyat\u0131n diversifikasiyas\u0131n\u0131 s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirm\u0259y\u0259 k\u00f6m\u0259k ed\u0259c\u0259k. Uzunm\u00fcdd\u0259tli perspektivd\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n enerji t\u0259l\u0259bat\u0131n\u0131n b\u00f6y\u00fck hiss\u0259sini t\u0259min ed\u0259n v\u0259 b\u00fct\u00fcn regionun t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin\u0259 t\u0259hdid olaraq qalan Metsamor AES-i \u0259v\u0259z etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn G\u00fcrc\u00fcstan, Rusiya v\u0259 \u0130ranla birlikd\u0259 h\u0259r \u00fc\u00e7 \u00f6lk\u0259nin \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q potensial\u0131 ola bil\u0259r. Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin a\u00e7\u0131lmas\u0131 Q\u0259rb \u00f6lk\u0259l\u0259ri, x\u00fcsusil\u0259 B\u00f6y\u00fck Britaniya v\u0259 A\u0130 \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 imkanlar yaradacaq. T\u0259kc\u0259 n\u0259qliyyat d\u0259hlizinin yarad\u0131lmas\u0131 \u00fczr\u0259 i\u015fl\u0259r\u0259 deyil, h\u0259m d\u0259 1994-c\u00fc ild\u0259 Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011fal edilmi\u015f, lakin 2020-ci il m\u00fcharib\u0259si zaman\u0131 i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f Qaraba\u011f\u0131n geni\u015fmiqyasl\u0131 b\u0259rpas\u0131na dair m\u00fcqavil\u0259l\u0259r ba\u011flamaq laz\u0131md\u0131r. B\u00f6y\u00fck Britaniya minat\u0259mizl\u0259m\u0259 v\u0259 partlay\u0131c\u0131 sursatlar\u0131n z\u0259r\u0259rsizl\u0259\u015fdirilm\u0259si sah\u0259sind\u0259 d\u00fcnya lideri olaraq, art\u0131q minat\u0259mizl\u0259m\u0259 \u0259m\u0259liyyatlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00f6vl\u0259t v\u0259saiti ay\u0131r\u0131b. Minat\u0259mizl\u0259m\u0259 \u00fczr\u0259 ixtisasla\u015fan Britaniyan\u0131n \u00f6z\u0259l \u015firk\u0259tl\u0259ri Az\u0259rbaycan\u0131n s\u0259yl\u0259rin\u0259 t\u00f6hf\u0259 verib v\u0259 bunun say\u0259sind\u0259 2021-ci ilin sonuna kimi 21 min hektara yax\u0131n \u0259razi t\u0259mizl\u0259nib, o c\u00fcml\u0259d\u0259n 53 min\u0259 yax\u0131n mina t\u0259mizl\u0259nib. Dig\u0259r Britaniya \u015firk\u0259ti s\u0259lahiyy\u0259tlil\u0259rl\u0259 birlikd\u0259 b\u00f6lg\u0259nin b\u0259rpas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ba\u015f plan haz\u0131rlay\u0131b. Xarici s\u0259rmay\u0259l\u0259rin ax\u0131n\u0131 il\u0259 ayd\u0131n olur ki, s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259si potensial\u0131 il\u0259 xarici investorlar\u0131n mara\u011f\u0131 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 yaln\u0131z artacaq. Lakin b\u00fct\u00fcn regionun parlaq g\u0259l\u0259c\u0259yi iki \u00f6lk\u0259 liderl\u0259ri aras\u0131nda s\u00fclh dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131n\u0131n davaml\u0131 u\u011furundan as\u0131l\u0131d\u0131r. Bu dan\u0131\u015f\u0131qlar prosesi asan olmayacaq, onu ba\u015fa \u00e7atd\u0131rma\u011f\u0131n n\u0259 q\u0259d\u0259r vaxt aparaca\u011f\u0131 m\u0259lum deyil. Bununla bel\u0259, 70 il \u0259vv\u0259l Avropada m\u00fcharib\u0259nin sona \u00e7atmas\u0131 il\u0259 g\u0259l\u0259n \u0259n bariz n\u00fcmun\u0259l\u0259rd\u0259n ba\u015flayaraq, diqq\u0259t yetirilm\u0259li olan s\u00fclh dividendl\u0259rinin ba\u015fqa n\u00fcmun\u0259l\u0259ri d\u0259 var.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Onu da qeyd ed\u0259k ki, Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin \u0259sas hiss\u0259sinin \u2013 \u00fcmumi uzunlu\u011fu 110,4 kilometr olan Horadiz-A\u011fb\u0259nd d\u0259mir yolunun tikintisinin birinci m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259 art\u0131q i\u015fl\u0259rin b\u00f6y\u00fck hiss\u0259si ba\u015fa \u00e7at\u0131b. \u00d6t\u0259n ilin fevral\u0131nda prezident \u0130lham \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259m\u0259li qoyulan d\u0259mir yolu x\u0259ttinin tikintisi \u00fczr\u0259 i\u015fl\u0259r \u00fc\u00e7 m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 apar\u0131l\u0131r. Birinci m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 d\u0259mir yolunun 3 kilometrlik hiss\u0259si, h\u0259m\u00e7inin Horadiz, M\u0259rcanl\u0131 v\u0259 Mahmudlu stansiyalar\u0131 yenid\u0259n qurulur. \u0130\u015fl\u0259rin ikinci m\u0259rh\u0259l\u0259si Soltanl\u0131 v\u0259 Qumlaq stansiyalar\u0131 il\u0259 birlikd\u0259 55 kilometrlik hiss\u0259nin tikintisini \u0259hat\u0259 ed\u0259c\u0259k. N\u0259hay\u0259t, i\u015fl\u0259rin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc, sonuncu m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259 is\u0259 d\u0259mir yolunun 25,4 kilometrlik hiss\u0259sinin v\u0259 Mincivan, Bartaz v\u0259 A\u011fb\u0259nd stansiyalar\u0131n\u0131n t\u0259m\u0259li qoyulur. \u00dcmumilikd\u0259 bu d\u0259mir yolunun b\u00fct\u00fcn uzunlu\u011funda 8 stansiya, 3 tunel, 41 k\u00f6rp\u00fc, 4 yol \u00f6t\u00fcr\u00fcc\u00fcs\u00fc v\u0259 300-\u0259 yax\u0131n s\u00fcni m\u00fch\u0259ndislik strukturu g\u00f6r\u00fcn\u0259c\u0259k. Birinci m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 is\u0259 art\u0131q torpaq i\u015fl\u0259rinin 90 faizi yerin\u0259 yetirilib, d\u0259mir yolunun 23 kilometrlik hiss\u0259sind\u0259 doqquz k\u00f6rp\u00fc, iki ke\u00e7id, 52 q\u0259za ke\u00e7idi yenid\u0259n qurulub, relsin yuxar\u0131 konstruksiyas\u0131n\u0131n elementl\u0259ri d\u00f6\u015f\u0259nib. Bu kontekstd\u0259 Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi region \u00f6lk\u0259l\u0259ri aras\u0131nda siyasi yax\u0131nla\u015fma \u00fc\u00e7\u00fcn imkanlar p\u0259nc\u0259r\u0259si a\u00e7\u0131r. V\u0259 sonra he\u00e7 kim\u0259 sirr deyil ki, Qaraba\u011f\u0131n investisiya c\u0259lbediciliyind\u0259 m\u0259rk\u0259zi amil m\u0259hz Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin imkanlar\u0131d\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>44 g\u00fcnl\u00fck m\u00fcharib\u0259d\u0259 qazan\u0131lan tarixi q\u0259l\u0259b\u0259nin m\u00fch\u00fcm v\u0259 \u00f6n\u0259mli n\u0259tic\u0259l\u0259rind\u0259n biri d\u0259 Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin a\u00e7\u0131lmas\u0131&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":14791,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"class_list":["post-14790","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-sq"],"featured_image_urls":{"full":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/FotoJet-2022-02-05T181347.491.jpg",620,413,false],"thumbnail":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/FotoJet-2022-02-05T181347.491-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/FotoJet-2022-02-05T181347.491-300x200.jpg",300,200,true],"medium_large":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/FotoJet-2022-02-05T181347.491.jpg",620,413,false],"large":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/FotoJet-2022-02-05T181347.491.jpg",620,413,false],"1536x1536":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/FotoJet-2022-02-05T181347.491.jpg",620,413,false],"2048x2048":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/FotoJet-2022-02-05T181347.491.jpg",620,413,false],"covernews-slider-full":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/FotoJet-2022-02-05T181347.491.jpg",620,413,false],"covernews-slider-center":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/FotoJet-2022-02-05T181347.491.jpg",620,413,false],"covernews-featured":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/FotoJet-2022-02-05T181347.491.jpg",620,413,false],"covernews-medium":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/FotoJet-2022-02-05T181347.491-620x380.jpg",540,331,true],"covernews-medium-square":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/FotoJet-2022-02-05T181347.491.jpg",375,250,false]},"author_info":{"display_name":"Veteran.az","author_link":"https:\/\/veteran.az\/?author=3"},"category_info":"<a href=\"https:\/\/veteran.az\/?cat=9\" rel=\"category\">Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259r<\/a>","tag_info":"Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259r","comment_count":"0","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14790","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=14790"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14790\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14793,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14790\/revisions\/14793"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/14791"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=14790"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=14790"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=14790"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}