{"id":14412,"date":"2022-01-17T00:29:09","date_gmt":"2022-01-16T20:29:09","guid":{"rendered":"http:\/\/veteran.az\/?p=14412"},"modified":"2022-01-17T00:29:11","modified_gmt":"2022-01-16T20:29:11","slug":"susada-general-qubernator-xosrov-b%c9%99y-sultanovun-heyk%c9%99linin-ucaldilmasi-vacibdir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/veteran.az\/?p=14412","title":{"rendered":"\u201c\u015eu\u015fada general-qubernator Xosrov b\u0259y Sultanovun heyk\u0259linin ucald\u0131lmas\u0131  vacibdir\u2026\u201d"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>\u201c\u015eu\u015fada b\u0259rpa-t\u0259mir edilm\u0259li&nbsp; binalardan biri d\u0259 Cahangir xan Nurib\u0259yovun evidir\u2026 H\u0259min evd\u0259 Qaraba\u011f general-qubernatorlu\u011funun inzibati binas\u0131 olub\u2026\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan&nbsp; Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin&nbsp; ilk m\u00fcdafi\u0259 naziri Xosrov b\u0259y Sultanovun r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259&nbsp; Qaraba\u011f general-qubernatorlu\u011funun yarad\u0131lmas\u0131ndan 103 il \u00f6t\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p> Da\u015fnak-bol\u015fevik \u00fcns\u00fcrl\u0259rinin \u00c7ar Rusiya imperiyas\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6km\u0259si v\u0259 I Cahan sava\u015f\u0131n\u0131n bitm\u0259sind\u0259n sonrak\u0131 geo-siyasi bax\u0131mdan m\u00fcr\u0259kk\u0259b v\u0259 ziddiyy\u0259tli&nbsp; d\u00f6vrd\u0259n yararlanaraq&nbsp; Az\u0259rbaycan\u0131n Z\u0259ng\u0259zur v\u0259 Qaraba\u011f torpaqlar\u0131n\u0131n xeyli hiss\u0259sini i\u015f\u011fal etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131 bir zamanda m\u0259rk\u0259zi \u015eu\u015fa olmaqla yaranm\u0131\u015f bu qurumun q\u0131sa, lakin&nbsp; \u015f\u0259r\u0259fli tarixind\u0259 bu g\u00fcn \u2013 44 g\u00fcnl\u00fck m\u00fcz\u0259ff\u0259r sava\u015f\u0131m\u0131zdan sonra Qaraba\u011f v\u0259 Z\u0259ng\u0259zurda h\u0259l\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259c\u0259k xeyli i\u015fl\u0259ri qalan Az\u0259rbaycan xalq\u0131 v\u0259 d\u00f6vl\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 ibr\u0259tamiz m\u0259qamlar \u00e7ox olub.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu g\u00fcnl\u0259rd\u0259&nbsp; Qaraba\u011f general-qubernatorlu\u011funun \u015eu\u015fada hans\u0131&nbsp; binada yerl\u0259\u015fm\u0259si haqda yeni m\u0259lumatlar \u0259ld\u0259 etmi\u015f tan\u0131nm\u0131\u015f ara\u015fd\u0131rma\u00e7\u0131 jurnalist, Karabakhmedia.az sayt\u0131n\u0131n ba\u015f redaktoru Ramil C\u0259bray\u0131l&nbsp;<strong>Alp.az<\/strong>-a bu m\u00f6vzuda maraql\u0131 bir yaz\u0131 t\u0259qdim edib.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/1642257515_axc-xerite2.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-14416\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>\u201cD\u00fc\u015fm\u0259n i\u015f\u011fal\u0131ndan azad edilmi\u015f \u015eu\u015fada Qaraba\u011f general- qubernatoru Xosrov Pa\u015fa Sultanovun ad\u0131n\u0131n \u0259b\u0259dil\u0259\u015fdirilm\u0259si, heyk\u0259linin ucald\u0131lmas\u0131 olduqca vacibdir.&nbsp; Hesab edir\u0259m ki, bunun \u00e7ox b\u00f6y\u00fck tarixi \u0259h\u0259miyy\u0259ti var. Pa\u015fam\u0131z\u0131n heyk\u0259linin ucald\u0131lmas\u0131 erm\u0259nil\u0259r\u0259 g\u00f6zda\u011f\u0131 olar\u2026Bildiyimiz kimi, Prezident \u0130lham \u018fliyev 2022-ci ili \u201c\u015eu\u015fa ili\u201d elan etdi.\u018fsas\u0131 P\u0259nah\u0259li xan t\u0259r\u0259find\u0259n qoyulan \u015eu\u015fan\u0131n 270 illik yubileyi b\u00f6y\u00fck t\u0259nt\u0259n\u0259 il\u0259 qeyd edil\u0259c\u0259k. 44 g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra,&nbsp; 2022-ci il \u201c\u015eu\u015fa ili\u201d elan edilm\u0259si tarixi z\u0259rur\u0259td\u0259n ir\u0259li g\u0259lir.M\u0259d\u0259niyy\u0259t paytaxt\u0131 elan edilmi\u015f \u015eu\u015fada \u015f\u0259h\u0259rin&nbsp; tarixi simas\u0131n\u0131n b\u0259rpas\u0131 y\u00f6n\u00fcnd\u0259 \u00e7ox b\u00f6y\u00fck layih\u0259l\u0259r ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fdirilir. \u015e\u0259h\u0259rin Ba\u015f plan\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131,&nbsp; tarixi, dini v\u0259 memarl\u0131q abid\u0259l\u0259rinin b\u0259rpas\u0131 \u00f6lk\u0259mizin m\u0259d\u0259niyy\u0259t paytaxt\u0131ndak\u0131 kompleks i\u015fl\u0259rin t\u0259rkib hiss\u0259sidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Yenid\u0259n qurulan \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rinin bir \u00e7ox tarixi binalar\u0131 yenid\u0259n b\u0259rpa v\u0259 t\u0259mir edilir. B\u0259rpa-t\u0259mir edilm\u0259li&nbsp; binalardan biri d\u0259 XIX \u0259srin memarl\u0131q abid\u0259si olan Cahangir xan Nurib\u0259yovun evidir\u2026V\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259r bir \u015f\u0259xsiyy\u0259t olan Cahangir xan Nurib\u0259yovun evi Qaraba\u011f general- qubernatorlu\u011fu yarad\u0131landan sonra qubernatorlu\u011fun inzibati binas\u0131 olub.Cahangir xan&nbsp; \u201cDifai\u201d t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n v\u0259 onun qolu \u201cQaraba\u011f m\u0259clisi\u201dnin \u00fczv\u00fc idi.Cahangir xan Hac\u0131 B\u00f6y\u00fck b\u0259y o\u011flu 1861-ci ild\u0259 \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 anadan olub. Ata t\u0259r\u0259fd\u0259n Qat\u0131r\u00e7\u0131 Murad b\u0259yin, ana t\u0259r\u0259fd\u0259n B\u0259hm\u0259n mirz\u0259 Qovanl\u0131- Qacar\u0131n n\u0259slind\u0259ndir. \u015eu\u015fa real m\u0259kt\u0259bini bitirib. M\u00fclk\u0259dar idi. Eyni zamanda general- qubernator Xosrov b\u0259y Sultanovla qohum olduqlar\u0131 haqq\u0131nda m\u0259lumatlar var.Qeyd edim ki, \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259ri i\u015f\u011fal olunana q\u0259d\u0259r bu binada \u015eu\u015fa rayon Polis \u015e\u00f6b\u0259si yerl\u0259\u015firdi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Qaraba\u011f\u0131n qal\u0131b GENERALI\u2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Onu bir daha xat\u0131rlatmaq g\u0259r\u0259kdir ki,&nbsp; Xosrov b\u0259y Sultanov 28 may 1918- c\u0131 ild\u0259 \u0130stiqlal b\u0259yannam\u0259sin\u0259 imza atm\u0131\u015f 26 n\u0259f\u0259rd\u0259n biridir. Az\u0259rbaycan\u0131n ilk h\u0259rbi nazir olaraq ad\u0131 tarix\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcb. Qaraba\u011f general-qubernatoru&nbsp; olaraq erm\u0259nil\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259 qazand\u0131\u011f\u0131 q\u0259l\u0259b\u0259 tariximizin q\u0131z\u0131l h\u0259rfl\u0259rl\u0259 yaz\u0131lan s\u0259hif\u0259sidir. Onun h\u0259rbi-siyasi u\u011furlar\u0131n\u0131n n\u0259tic\u0259sind\u0259 da\u015fnaklar\u0131n ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131 Qaraba\u011fdan s\u00fcrg\u00fcn edildi.\u00dczeyir b\u0259y Hac\u0131b\u0259yli Xosrov b\u0259y Sultanov haqq\u0131nda \u201cAz\u0259rbaycan\u201d q\u0259zetinin 1919-cu il 24 iyun tarixli say\u0131nda yaz\u0131rd\u0131:\u201cH\u0259qiq\u0259t\u0259n, o, Qaraba\u011f \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n m\u00fcnasib bir r\u0259isdir. Qaraba\u011f h\u0259yat\u0131na tamamil\u0259 a\u015fina olan bu zat sa\u011flam bir v\u00fccuda malik olan kimi sa\u011flam v\u0259 salamat politika yerind\u0259n v\u0259 t\u0259ht idar\u0259sin\u0259 tap\u015f\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olan yerin \u00fcmumi m\u0259nafeyini x\u00fcsusi sur\u0259td\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutan bir zatd\u0131r. Erm\u0259nil\u0259r Qaraba\u011fda q\u0259sd\u0259n s\u00fcni i\u011fti\u015fa\u015flar \u00e7\u0131xarmaqla Qaraba\u011f general-qubernatorunu ba\u015f komandanl\u0131q g\u00f6z\u00fcnd\u0259 l\u0259k\u0259l\u0259m\u0259k ist\u0259yirl\u0259r. \u018fg\u0259r Qaraba\u011f m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131 aras\u0131nda b\u00f6y\u00fck v\u0259 layiqli bir n\u00fcfuza malik olan v\u0259 erm\u0259ni c\u0259ma\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259xi m\u00f6ht\u0259r\u0259m say\u0131lan bu zat Qaraba\u011f\u0131n h\u00f6kum\u0259ti ba\u015f\u0131nda olmas\u0131 idi, buras\u0131 \u2013 Az\u0259rbaycan\u0131n c\u0259nn\u0259ti hesab olunan bu yer \u00e7oxdan b\u0259ri c\u0259h\u0259nn\u0259m\u0259 d\u00f6n\u00fcb q\u0259tli-qital olmu\u015fdu\u201d.Xosrov b\u0259y ad\u0131 v\u0259 q\u0259hr\u0259manl\u0131qlar\u0131 dill\u0259rd\u0259 \u0259zb\u0259r, Z\u0259ng\u0259zurda erm\u0259ni quldur d\u0259st\u0259l\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 m\u0259rdlikl\u0259 vuru\u015fmu\u015f Sultan b\u0259y Sultanovun qarda\u015f\u0131d\u0131r. Bu qarda\u015flar \u00fcmumi i\u015fin xeyrin\u0259 h\u0259tta ill\u0259rl\u0259 qan d\u00fc\u015fm\u0259ni olduqlar\u0131 b\u0259yl\u0259rin aya\u011f\u0131na ged\u0259r\u0259k, onlar\u0131 b\u00fct\u00fcn g\u00fccl\u0259ri birl\u0259\u015fdirm\u0259y\u0259, birg\u0259 m\u00fcbariz\u0259y\u0259 s\u0259sl\u0259yibl\u0259r. Sultanovlar var-d\u00f6vl\u0259tl\u0259rini T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 \u0130randan silah-sursat alma\u011fa s\u0259rf el\u0259mi\u015f, Z\u0259ng\u0259zur qaz\u0131s\u0131 B\u0259hlul Behc\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n yaz\u0131lm\u0131\u015f Cihad B\u0259yannam\u0259si il\u0259 xalq\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259n\u0259 qar\u015f\u0131 cihada qald\u0131rm\u0131\u015fd\u0131lar. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, onlar\u0131n Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin qorunmas\u0131 yolunda m\u00fcst\u0259sna xidm\u0259tl\u0259ri olubdur.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Qaraba\u011f general-qubernatorlu\u011funun yarad\u0131lmas\u0131\u2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Qaraba\u011f\u0131n da\u011fl\u0131q hiss\u0259sind\u0259 ya\u015fayan erm\u0259nil\u0259r iyulun 22-d\u0259 onun \u201cm\u00fcst\u0259qilliyini\u201d elan etm\u0259y\u0259 c\u0259hd g\u00f6st\u0259rdil\u0259r. Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n qat\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259ni Andronik qiyam\u00e7\u0131 erm\u0259nil\u0259r\u0259 k\u00f6m\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 silahs\u0131z az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n k\u00fctl\u0259vi sur\u0259td\u0259 q\u0131ra-q\u0131ra Z\u0259ng\u0259zurdan \u015eu\u015fa q\u0259zas\u0131na ke\u00e7di. G\u0259nc\u0259d\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n C\u00fcmhuriyy\u0259t h\u00f6kum\u0259ti Bak\u0131n\u0131 \u0259l\u0259 ke\u00e7irmi\u015f Stepan \u015eaumyan\u0131n ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131q etdiyi da\u015fnak-bol\u015fevik rejiminin h\u0259rbi q\u00fcvv\u0259l\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 apard\u0131\u011f\u0131ndan, erm\u0259ni separat\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n t\u00f6r\u0259tdiyi problemi dan\u0131\u015f\u0131qlar yolu il\u0259 nizama salma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131. Bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 \u015eu\u015faya n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259ti g\u00f6nd\u0259rilmi\u015fdi. Avqustun 15-d\u0259&nbsp; Andronikin t\u00f6r\u0259tdiyi soyq\u0131r\u0131mlar il\u0259 \u0259laq\u0259dar Erm\u0259nistan h\u00f6kum\u0259tin\u0259 etiraz notas\u0131 verilmi\u015fdi. Erm\u0259ni h\u00f6kum\u0259ti iki g\u00fcn sonra verdiyi cavab\u0131nda Andronikin guya x\u00fcsusi erm\u0259ni korpusuna \u201ctabe olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131\u201d bildir\u0259r\u0259k bu yalanla m\u0259suliyy\u0259td\u0259n yaxa qurtarma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131. H\u0259min d\u00f6vrd\u0259 Erm\u0259nistan h\u00f6kum\u0259ti Qaraba\u011f\u0131n Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259rkibind\u0259 olmas\u0131n\u0131 t\u0259sdiq edirdi. Bunu avqustda \u015eu\u015faya n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259ti g\u00f6nd\u0259rm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Erm\u0259nistan\u0131n Tiflisd\u0259ki diplomatik n\u00fcmay\u0259nd\u0259liyinin oradak\u0131 (Tiflisd\u0259ki) r\u0259smi Az\u0259rbaycan orqanlar\u0131na m\u00fcraci\u0259ti d\u0259 s\u00fcbut edir. Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti il\u0259 m\u00fcqavil\u0259 \u0259sas\u0131nda (1918, iyun) d\u0259v\u0259t edilmi\u015f t\u00fcrk h\u0259rbi hiss\u0259l\u0259ri oktyabrda \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rin\u0259, dem\u0259k olar ki, m\u00fcqavim\u0259tsiz daxil olmu\u015f, erm\u0259nil\u0259r Az\u0259rbaycan H\u00f6kum\u0259tinin hakimiyy\u0259tini q\u0259bul etdikl\u0259rin bildirmi\u015fdil\u0259r. <\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/1642257568_qaraba-qubertanorluu-bina-1024x675.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-14414\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Andronik is\u0259 dekabrda guya \u201cingilisl\u0259rin Qaraba\u011f\u0131 onun ixtiyar\u0131na verm\u0259si haqq\u0131nda\u201d \u015fayi\u0259 yayma\u011fa ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131. Az\u0259rbaycan H\u00f6kum\u0259tinin s\u0259dri F\u0259t\u0259li xan Xoyski dekabr\u0131n 20-d\u0259 parlamentd\u0259ki \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda buna qar\u015f\u0131 etiraz\u0131n\u0131 bildirmi\u015fdi. Eyni zamanda dekabr\u0131n 22-d\u0259 Bak\u0131dak\u0131 ingilis qo\u015funlar\u0131n\u0131n komandan\u0131 Tomson da bu \u015fayi\u0259ni t\u0259kzib etdi. Buna baxmayaraq erm\u0259ni separat\u00e7\u0131lar\u0131 v\u0259 Gorusda m\u00f6hk\u0259ml\u0259nmi\u015f Andronik az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131 davam etdirirdi. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti H\u00f6kum\u0259tinin Daxili \u0130\u015fl\u0259r Nazirliyi 1919-ci il yanvar\u0131n \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 \u015eu\u015fa, Cavan\u015fir, C\u0259bray\u0131l v\u0259 Z\u0259ng\u0259zur q\u0259zalar\u0131 \u0259sas\u0131nda m\u00fcv\u0259qq\u0259ti general-qubernatorluq yarad\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259klif etdi. H\u00f6kum\u0259t bu t\u0259klifi q\u0259bul etdi v\u0259 yanvar\u0131n 13-d\u0259 h\u0259min q\u0259zalarda m\u00fcv\u0259qq\u0259ti general-qubernatorluq v\u0259zif\u0259sinin t\u0259sis edilm\u0259si haqq\u0131nda q\u0259rar \u00e7\u0131xard\u0131. Bu v\u0259zif\u0259y\u0259 yanvar\u0131n 29-da Xosrov b\u0259y Sultanov t\u0259yin olundu. Az\u0259rbaycan H\u00f6kum\u0259tinin q\u0259ti add\u0131mlar\u0131ndan narahat olan Erm\u0259nistan bel\u0259 bir \u015f\u0259raitd\u0259 Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fa a\u00e7\u0131q iddia il\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f etdi. Az\u0259rbaycan H\u00f6kum\u0259ti yanvar\u0131n 31-d\u0259 cavab notas\u0131nda Qaraba\u011fm tarix\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131n ayr\u0131lmaz t\u0259rkib hiss\u0259si oldu\u011funu bildirdi v\u0259 Qaraba\u011f general qu-bernatorlu\u011funun yarad\u0131lmas\u0131na Erm\u0259nistan\u0131n etiraz\u0131n\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n suverenliyin\u0259 q\u0259sd v\u0259 onun daxili i\u015fl\u0259rin\u0259 qar\u0131\u015fmaq c\u0259hdi kimi qiym\u0259tl\u0259ndirdi.Erm\u0259nistan bununla sakitl\u0259\u015fm\u0259y\u0259r\u0259k, t\u0259zyiqi art\u0131rma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131. O, fevralda Britaniyan\u0131n Tiflisd\u0259ki silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin komandan\u0131 Uorker\u0259 m\u00fcraci\u0259t etdi. <\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"769\" src=\"http:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/1642257576_qarab-qubernatorluq-inzibati-bina-1024x769.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-14415\" srcset=\"https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/1642257576_qarab-qubernatorluq-inzibati-bina-1024x769.jpg 1024w, https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/1642257576_qarab-qubernatorluq-inzibati-bina-300x225.jpg 300w, https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/1642257576_qarab-qubernatorluq-inzibati-bina-768x576.jpg 768w, https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/1642257576_qarab-qubernatorluq-inzibati-bina.jpg 1279w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>M\u00fcraci\u0259td\u0259 Xosrov pa\u015fa b\u0259y Sultanovun Qaraba\u011fa general-qubernator t\u0259yin edilm\u0259sin\u0259 etiraz olunur, onun s\u0259lahiyy\u0259tl\u0259ri etibars\u0131z elan edilirdi. Lakin bu m\u00fcraci\u0259t cavabs\u0131z qald\u0131. Bel\u0259 olduqda Erm\u0259nistan xarici i\u015fl\u0259r naziri general Tomsona m\u00fcraci\u0259t etdi. Qaraba\u011fda ya\u015fayan erm\u0259ni milli \u015furas\u0131 v\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n Az\u0259rbaycandak\u0131 diplomatik n\u00fcmay\u0259nd\u0259si Bekzadyan da m\u00fcxt\u0259lif vasit\u0259l\u0259rl\u0259 ingilis komandanl\u0131\u011f\u0131na t\u0259sir g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131. <\/p>\n\n\n\n<p>1919-cu il mart\u0131n ax\u0131rlar\u0131nda Tomsonun \u0130r\u0259vana s\u0259f\u0259ri zaman\u0131 Erm\u0259nistan h\u00f6kum\u0259ti ona t\u0259zyiqi g\u00fccl\u0259ndirm\u0259y\u0259 c\u0259hd etmi\u015f, lakin bu c\u0259hd d\u0259 n\u0259tic\u0259siz qalm\u0131\u015fd\u0131. General Tomsonun n\u00fcmay\u0259nd\u0259si polkovnik \u015eatelvort Bak\u0131dan \u015eu\u015faya ged\u0259r\u0259k erm\u0259nil\u0259rin Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti H\u00f6kum\u0259tin\u0259 tabe olmas\u0131n\u0131 t\u0259l\u0259b etmi\u015fdi. C\u00fcmhuriyy\u0259t H\u00f6kum\u0259ti is\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n \u0259sass\u0131z iddialar\u0131na baxmayaraq, general-qubernatorlu\u011fun f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flamas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259dbirl\u0259rini davam etdirirdi.Aprelin 4-d\u0259 general-qubernatorun orada yerl\u0259\u015f\u0259n h\u0259rbi hiss\u0259l\u0259r\u0259 m\u00fcnasib\u0259td\u0259 s\u0259lahiyy\u0259t \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sini m\u00fc\u0259yy\u0259n ed\u0259n qanun q\u0259bul olundu. <\/p>\n\n\n\n<p>Ba\u015f nazir N\u0259sib b\u0259y Yusifb\u0259yli aprelin 14-d\u0259 Parlamentd\u0259 H\u00f6kum\u0259t b\u0259yannam\u0259sinin m\u00fczakir\u0259si zaman\u0131 demi\u015fdi: \u201cQaraba\u011f x\u00fcsusunda m\u00fcbahis\u0259 yoxdur\u201d. Tomson may\u0131n 5-d\u0259 F\u0259t\u0259li xan Xoyski il\u0259 ke\u00e7iril\u0259n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 bel\u0259 \u015f\u0259xsl\u0259rin s\u00fcrg\u00fcn edilm\u0259si haqq\u0131nda s\u0259r\u0259ncam verdiyini bildirmi\u015fdi. B\u00fct\u00fcn bunlara baxmayaraq, separat\u00e7\u0131lar Qaraba\u011fda v\u0259ziyy\u0259ti k\u0259skinl\u0259\u015fdirm\u0259kd\u0259 davam edirdil\u0259r.Bu c\u00fcr m\u00fcr\u0259kk\u0259b \u015f\u0259raitd\u0259 Qaraba\u011f general-qubernatorlu\u011funun s\u0259m\u0259r\u0259li f\u0259aliyy\u0259ti regionda \u0259min-amanl\u0131\u011f\u0131n qorunub-saxlanmas\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131rd\u0131. General-qubernator X.Sultanov separat\u00e7\u0131lara qar\u015f\u0131 q\u0259tiyy\u0259tl\u0259 m\u00fcbariz\u0259 apar\u0131rd\u0131. \u0130yunun 5-d\u0259 erm\u0259ni milli \u015furas\u0131n\u0131n qat\u0131 irtica\u00e7\u0131 \u00fczvl\u0259ri ingilis komandanl\u0131\u011f\u0131 n\u00fcmay\u0259nd\u0259sinin m\u00fc\u015fayi\u0259ti il\u0259 \u015eu\u015fadan Tiflis\u0259 s\u00fcrg\u00fcn edildi. \u0130yunun 6-da is\u0259 Az\u0259rbaycan batalyonu \u015eu\u015fan\u0131n erm\u0259nil\u0259r ya\u015fayan hiss\u0259sind\u0259ki kazarmalarda yerl\u0259\u015fdirildi. Burada ke\u00e7iril\u0259n mitinqd\u0259 erm\u0259nil\u0259r C\u00fcmhuriyy\u0259t H\u00f6kum\u0259tini tan\u0131d\u0131qlar\u0131n\u0131 bildirdil\u0259r. X.Sultanov konkret t\u0259dbirl\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, Qaraba\u011f probleminin \u0259sasl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259lli proqram\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131na da x\u00fcsusi \u00f6n\u0259m verirdi. Onun bu bar\u0259d\u0259ki bax\u0131\u015flar\u0131 H\u00f6kum\u0259t\u0259 t\u0259qdim etdiyi m\u0259lumat m\u0259ruz\u0259sind\u0259 v\u0259 Bak\u0131da m\u00fctt\u0259fiq qo\u015funlar\u0131n\u0131n komandan\u0131 Qatelvorqla iyunun 25-d\u0259 ke\u00e7iril\u0259n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 \u015f\u0259rh olunmu\u015fdu.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"734\" src=\"http:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/1642257635_xosrov-bey-mezar.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-14413\" srcset=\"https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/1642257635_xosrov-bey-mezar.jpg 1024w, https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/1642257635_xosrov-bey-mezar-300x215.jpg 300w, https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/1642257635_xosrov-bey-mezar-768x551.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Erm\u0259nil\u0259r general-qubernatorlu\u011fun f\u0259aliyy\u0259t prinsipl\u0259rini q\u0259bul ed\u0259r\u0259k m\u00fczakir\u0259l\u0259r aparma\u011fa ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131lar. Ba\u015f nazir N.Yusifb\u0259yli, G\u0259nc\u0259 qubernatoru Xudadat b\u0259y R\u0259fib\u0259yli v\u0259 h\u0259rbi nazir S\u0259m\u0259d b\u0259y Mehmandarovun \u015eu\u015faya s\u0259f\u0259ri v\u0259 orada g\u00f6r\u00fcl\u0259n t\u0259dbirl\u0259r d\u0259 general-qubernatorlu\u011fun n\u00fcfuzunu art\u0131rm\u0131\u015fd\u0131. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n n\u0259tic\u0259sind\u0259 avqustun 15-d\u0259 erm\u0259nil\u0259r Az\u0259rbaycan H\u00f6kum\u0259ti il\u0259 sazi\u015f imzalad\u0131lar v\u0259 erm\u0259nil\u0259r ya\u015fayan \u0259razil\u0259rin Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259rkib hiss\u0259si oldu\u011funu q\u0259bul etdil\u0259r. Lakin Erm\u0259nistan Respublikas\u0131n\u0131n az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 geni\u015fl\u0259n\u0259n soyq\u0131r\u0131m siyas\u0259ti Qaraba\u011fda da v\u0259ziyy\u0259tin sabitl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 m\u0259nfi t\u0259sir g\u00f6st\u0259rirdi. Bununla bel\u0259, C\u00fcmhuriyy\u0259t h\u00f6kum\u0259ti Qaraba\u011f\u0131 diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 saxlay\u0131r, diyar\u0131n h\u0259yat\u0131n\u0131n m\u00fcxt\u0259lif sah\u0259l\u0259rin\u0259 dair t\u0259dbirl\u0259rini davam etdirirdi. Sentyabr\u0131n 27-d\u0259 \u015eu\u015fada m\u00fc\u0259lliml\u0259r qurultay\u0131 ke\u00e7irilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn v\u0259sait ayr\u0131lmas\u0131 haqq\u0131nda q\u0259rar q\u0259bul edilmi\u015f, ay\u0131n 29-da is\u0259 general-qubernatorun s\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 yard\u0131m kimi Qaraba\u011f\u0131n erm\u0259ni m\u00fc\u0259lliml\u0259rin\u0259 paylanmaq \u00fc\u00e7\u00fcn bir milyon manat pul ayr\u0131lm\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Erm\u0259nistan h\u00f6kum\u0259tinin siyas\u0259ti is\u0259 orada ya\u015fayan az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n \u00f6z d\u0259d\u0259-baba torpa\u011f\u0131ndan did\u0259rgin d\u00fc\u015f\u0259r\u0259k qa\u00e7q\u0131na \u00e7evrilm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olmu\u015fdu. \u015eu\u015fa, Cavan\u015fir, C\u0259bray\u0131l, Z\u0259ng\u0259zur q\u0259zalar\u0131nda da minl\u0259rl\u0259 qa\u00e7q\u0131n yerl\u0259\u015fmi\u015fdi. Bu, general-qubernatorlu\u011fun i\u015fini daha da m\u00fcr\u0259kk\u0259bl\u0259\u015fdirirdi. Oktyabr\u0131n 29-da h\u00f6kum\u0259t general-qubernatorlu\u011fa dair daha iki q\u0259rar q\u0259bul etmi\u015fdi. Onlardan biri general-qubernatorluqda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n qulluq\u00e7ular\u0131n maa\u015f\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131na, dig\u0259ri is\u0259 general-qubernatorlu\u011fun ehtiyac\u0131 v\u0259 q\u0259zet n\u0259\u015fri \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259tb\u0259\u0259 almaqdan \u00f6tr\u00fc v\u0259sait ayr\u0131lmas\u0131na aid idi.1919-cu il noyabr\u0131n \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 erm\u0259nil\u0259rin Z\u0259ng\u0259zurda t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri q\u0259tl-qar\u0259tl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 m\u0259qs\u0259dil\u0259 general-qubernatorlu\u011fa ki\u00e7ik qo\u015fun hiss\u0259l\u0259ri g\u00f6nd\u0259rilmi\u015fdi. Bununla da Z\u0259ng\u0259zurda az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n m\u00fcdafi\u0259si sah\u0259sind\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Lakin Erm\u0259nistan h\u00f6kum\u0259ti separat\u00e7\u0131lara k\u00f6m\u0259k g\u00f6st\u0259rir, pozuculuq i\u015fl\u0259rini art\u0131rmaqda davam edirdi. N\u0259tic\u0259d\u0259 m\u00fctt\u0259fiq d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin C\u0259nubi Qafqazda Ali komissar\u0131n\u0131n m\u00fcavini C.Reyin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 noyabr\u0131n 23-d\u0259 Tiflisd\u0259 Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti Nazirl\u0259r \u015euras\u0131n\u0131n s\u0259dri N\u0259sib b\u0259y Yusifb\u0259yli v\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n ba\u015f naziri Xatisov aras\u0131nda sazi\u015f imzaland\u0131. Erm\u0259nistan h\u00f6kum\u0259ti bu sazi\u015fin \u015f\u0259rtl\u0259rini pozaraq dekabr\u0131n 8-d\u0259 Z\u0259ng\u0259zura qo\u015fun yeritdi. Erm\u0259nistan h\u00f6kum\u0259ti Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131na iddias\u0131n\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn silahl\u0131 h\u0259rbi m\u00fcdaxil\u0259 il\u0259 yana\u015f\u0131, pul v\u0259saiti s\u0259rf edilm\u0259sin\u0259 d\u0259 x\u00fcsusi f\u0131kir verirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>1919-cu ilin ax\u0131rlar\u0131nda Erm\u0259nistan h\u00f6kum\u0259ti Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u0131n \u201cazad\u201d edilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn 19 milyon manat pul ay\u0131rm\u0131\u015fd\u0131. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n n\u0259tic\u0259sind\u0259 1920-ci ilin mart\u0131nda erm\u0259ni separat\u00e7\u0131lar\u0131 daha da az\u011f\u0131nla\u015fd\u0131. Mart\u0131n 22-23-d\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n bilavasit\u0259 i\u015ftirak\u0131 v\u0259 Moskvan\u0131n sifari\u015fi il\u0259 Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fda Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 x\u0259yan\u0259tkar \u00e7\u0131x\u0131\u015flar ba\u015f verdi. Az\u0259rbaycan H\u00f6kum\u0259tinin h\u0259rbi v\u0259 diplomatik t\u0259dbirl\u0259ri n\u0259tic\u0259sind\u0259 mart\u0131n sonu-apreld\u0259 erm\u0259nil\u0259rin Qaraba\u011fdak\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7ilik f\u0259aliyy\u0259tinin qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131nd\u0131. Qaraba\u011fda hadis\u0259l\u0259rin bu y\u00f6nd\u0259 inki\u015faf\u0131nda Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tin\u0259 qar\u015f\u0131 t\u0259cav\u00fczkarl\u0131q planlar\u0131n\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259y\u0259 haz\u0131rla\u015fan Sovet Rusiyas\u0131 v\u0259 bol\u015fevikl\u0259rin \u00f6lk\u0259 daxilind\u0259 apard\u0131\u011f\u0131 pozu\u00e7uluq-t\u0259xribat\u00e7\u0131l\u0131q i\u015fl\u0259ri d\u0259 m\u00fch\u00fcm rol oynad\u0131.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p> T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, Aprel i\u015f\u011fal\u0131 (1920) v\u0259 Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin s\u00fcqutundan sonra Qaraba\u011f general-qubernatorlu\u011funun f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 d\u0259 son qoyuldu.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ramil C\u0259bray\u0131l<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201c\u015eu\u015fada b\u0259rpa-t\u0259mir edilm\u0259li&nbsp; binalardan biri d\u0259 Cahangir xan Nurib\u0259yovun evidir\u2026 H\u0259min evd\u0259 Qaraba\u011f general-qubernatorlu\u011funun inzibati&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":14417,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-14412","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tarix"],"featured_image_urls":{"full":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/media-1642257748_xosrov-bey-sultan-bey2-e4ohq8vimut1zps95jr3-620x326-1.jpg",620,326,false],"thumbnail":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/media-1642257748_xosrov-bey-sultan-bey2-e4ohq8vimut1zps95jr3-620x326-1-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/media-1642257748_xosrov-bey-sultan-bey2-e4ohq8vimut1zps95jr3-620x326-1-300x158.jpg",300,158,true],"medium_large":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/media-1642257748_xosrov-bey-sultan-bey2-e4ohq8vimut1zps95jr3-620x326-1.jpg",620,326,false],"large":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/media-1642257748_xosrov-bey-sultan-bey2-e4ohq8vimut1zps95jr3-620x326-1.jpg",620,326,false],"1536x1536":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/media-1642257748_xosrov-bey-sultan-bey2-e4ohq8vimut1zps95jr3-620x326-1.jpg",620,326,false],"2048x2048":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/media-1642257748_xosrov-bey-sultan-bey2-e4ohq8vimut1zps95jr3-620x326-1.jpg",620,326,false],"covernews-slider-full":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/media-1642257748_xosrov-bey-sultan-bey2-e4ohq8vimut1zps95jr3-620x326-1.jpg",620,326,false],"covernews-slider-center":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/media-1642257748_xosrov-bey-sultan-bey2-e4ohq8vimut1zps95jr3-620x326-1.jpg",620,326,false],"covernews-featured":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/media-1642257748_xosrov-bey-sultan-bey2-e4ohq8vimut1zps95jr3-620x326-1.jpg",620,326,false],"covernews-medium":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/media-1642257748_xosrov-bey-sultan-bey2-e4ohq8vimut1zps95jr3-620x326-1.jpg",540,284,false],"covernews-medium-square":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/media-1642257748_xosrov-bey-sultan-bey2-e4ohq8vimut1zps95jr3-620x326-1.jpg",400,210,false]},"author_info":{"display_name":"Veteran.az","author_link":"https:\/\/veteran.az\/?author=3"},"category_info":"<a href=\"https:\/\/veteran.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Tarix<\/a>","tag_info":"Tarix","comment_count":"0","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14412","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=14412"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14412\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14418,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14412\/revisions\/14418"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/14417"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=14412"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=14412"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=14412"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}