{"id":1408,"date":"2019-09-15T12:14:29","date_gmt":"2019-09-15T08:14:29","guid":{"rendered":"http:\/\/veteran.az\/?p=1408"},"modified":"2019-09-15T13:16:36","modified_gmt":"2019-09-15T09:16:36","slug":"bakinin-azad-olunmasindan-101-il-otur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/veteran.az\/?p=1408","title":{"rendered":"Bak\u0131n\u0131n azad olunmas\u0131ndan 101 il \u00f6t\u00fcr"},"content":{"rendered":"\n<p>Bu g\u00fcn Bak\u0131n\u0131n i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 erm\u0259ni-bol\u015fevik birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rind\u0259n azad olunmas\u0131n\u0131n ild\u00f6n\u00fcm\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>Modern.az x\u0259b\u0259r verir ki, Bak\u0131n\u0131n azad edilm\u0259sinin 101 ili tamam olur. Az\u0259rbaycan xalq\u0131na aid \u0259n \u015f\u0259r\u0259fli tarixl\u0259rd\u0259n biri, 15 sentyabr 1918-ci il tarixinin yaz\u0131lmas\u0131nda Nuru Pa\u015fan\u0131n r\u0259hb\u0259rlik etdiyi Qafqaz \u0130slam Ordusunun x\u00fcsusi rolu olub. Bu ordu Bak\u0131n\u0131n azad edilm\u0259sind\u0259 b\u00f6y\u00fck \u015f\u00fcca\u0259tl\u0259r g\u00f6st\u0259rib, onun t\u0259rkibind\u0259 vuru\u015fan y\u00fczl\u0259rl\u0259 t\u00fcrk \u0259sg\u0259ri \u015f\u0259hidlik zirv\u0259sin\u0259 y\u00fcks\u0259lib.<\/p>\n\n\n\n<p>101 il \u00f6nc\u0259, 1918-ci il may\u0131n sonlar\u0131nda Zaqafqaziya Seymi da\u011f\u0131lm\u0131\u015f, may\u0131n 28-d\u0259 Az\u0259rbaycan m\u00fcst\u0259qilliyini elan etmi\u015fdi. H\u0259min vaxt Az\u0259rbaycan Demokratik Respublikas\u0131n\u0131 (ADR) tan\u0131yan ilk d\u00f6vl\u0259t T\u00fcrkiy\u0259 oldu.<\/p>\n\n\n\n<p><br>M\u00fcst\u0259qilliyini elan etdikd\u0259n sonra ADR-in paytaxt m\u0259s\u0259l\u0259si g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259ldi. O zaman Bak\u0131 i\u015f\u011fal alt\u0131nda oldu\u011fundan milli h\u00f6kum\u0259tin m\u00fcv\u0259qq\u0259ti olaraq G\u0259nc\u0259d\u0259 f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flamas\u0131 bar\u0259d\u0259 q\u0259rar q\u0259bul edildi. Milli h\u00f6kum\u0259tin ixtiyar\u0131nda c\u0259mi 600 n\u0259f\u0259rlik h\u0259rbi q\u00fcvv\u0259nin olmas\u0131 G\u0259nc\u0259ni i\u015f\u011fal\u00e7\u0131lardan azad etm\u0259y\u0259 imkan vermirdi. Bel\u0259 bir a\u011f\u0131r v\u0259ziyy\u0259td\u0259 Az\u0259rbaycan milli h\u00f6kum\u0259tinin k\u00f6m\u0259k ist\u0259y\u0259 bil\u0259c\u0259yi yegan\u0259 d\u00f6vl\u0259t T\u00fcrkiy\u0259 idi. V\u0259 bel\u0259 bir k\u00f6m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn qarda\u015f d\u00f6vl\u0259t\u0259 m\u00fcraci\u0259t edildi. 1918-ci il may\u0131n sonunda T\u00fcrkiy\u0259nin h\u0259rbi naziri v\u0259 ali ba\u015f komandan m\u00fcavini \u018fnv\u0259r Pa\u015fa bu xahi\u015fl\u0259ri n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq \u00f6z qarda\u015f\u0131 Nuru Pa\u015faya r\u0259hb\u0259ri oldu\u011fu h\u0259rbi hiss\u0259l\u0259rl\u0259 birlikd\u0259 T\u0259briz \u0259traf\u0131ndan G\u0259nc\u0259y\u0259 do\u011fru h\u0259r\u0259k\u0259t etm\u0259k bar\u0259d\u0259 \u0259mr verdi.<\/p>\n\n\n\n<p>May\u0131n 28-d\u0259n \u0259vv\u0259l t\u00fcrk ordu hiss\u0259l\u0259rinin G\u0259nc\u0259y\u0259 girm\u0259si Az\u0259rbaycan h\u00f6kum\u0259tinin \u015f\u0259h\u0259r\u0259 daxil olmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259min yaratd\u0131. M\u00fcv\u0259qq\u0259ti olaraq G\u0259nc\u0259d\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n milli h\u00f6kum\u0259tin qar\u015f\u0131s\u0131nda duran ba\u015fl\u0131ca m\u0259qs\u0259d is\u0259 paytaxt Bak\u0131n\u0131 i\u015f\u011fal\u00e7\u0131lardan azad etm\u0259k idi. Qafqaz \u0130slam Ordusu v\u0259 Az\u0259rbaycan Korpusu Bak\u0131n\u0131 i\u015f\u011fal\u00e7\u0131lardan azad etdikd\u0259n sonra Az\u0259rbaycan Xalq Cumhuriyy\u0259ti h\u00f6kum\u0259tinin paytaxt\u0131 G\u0259nc\u0259d\u0259n Bak\u0131ya k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcld\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, 1918-ci il iyunun 4-d\u0259 Az\u0259rbaycan h\u00f6kum\u0259ti il\u0259 Osmanl\u0131 d\u00f6vl\u0259ti aras\u0131nda \u00abQar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 yard\u0131m v\u0259 dostluq haqq\u0131nda m\u00fcqavil\u0259 imzaland\u0131. H\u0259min m\u00fcqavil\u0259nin 4-c\u00fc b\u0259ndin\u0259 \u0259sas\u0259n, Osmanl\u0131 h\u00f6kum\u0259ti ehtiyac oldu\u011fu halda Az\u0259rbaycana h\u0259rbi yard\u0131m g\u00f6st\u0259rm\u0259yi \u00f6hd\u0259sin\u0259 g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015fd\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<p>Nuru pa\u015fan\u0131n r\u0259hb\u0259rlik etdiyi Qafqaz \u0130slam Ordusunun Bak\u0131ya do\u011fru ir\u0259lil\u0259m\u0259si Az\u0259rbaycan paytaxt\u0131na g\u00f6z dik\u0259n yadelli q\u00fcvv\u0259l\u0259r\u0259 rahatl\u0131q vermirdi. Bu ordunun t\u0259rkibini Osmanl\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan t\u00fcrkl\u0259ri t\u0259\u015fkil edirdi. O d\u00f6vr\u0259 aid tarixi m\u0259nb\u0259l\u0259rin m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, Bak\u0131 i\u015f\u011faldan azad edil\u0259n\u0259d\u0259k, \u015f\u0259h\u0259r bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 yadelli q\u00fcvv\u0259l\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n \u0259ld\u0259n-\u0259l\u0259 ke\u00e7mi\u015fdi. 1918-ci ilin iyulunda Bak\u0131da Xalq Komissarlar\u0131 Soveti iflasa u\u011frad\u0131. Bu h\u0259min h\u00f6kum\u0259t idi ki, onun vaxt\u0131nda Bak\u0131 v\u0259 \u0259traf \u0259razil\u0259rd\u0259 erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n Az\u0259rbaycan t\u00fcrkl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 a\u011f\u0131las\u0131\u011fmaz soyq\u0131r\u0131m siyas\u0259ti h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015fdi. Soyq\u0131r\u0131m\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sind\u0259 bol\u015fevik h\u00f6kum\u0259tin\u0259 r\u0259hb\u0259rlik ed\u0259n Stepan \u015eaumyan\u0131n x\u00fcsusi rolu olmu\u015fdu.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Bak\u0131n\u0131n azad edilm\u0259sinin h\u0259m d\u0259 b\u00f6y\u00fck siyasi \u0259h\u0259miyy\u0259ti vard\u0131. \u00c7\u00fcnki Az\u0259rbaycan\u0131 Bak\u0131s\u0131z t\u0259s\u0259vv\u00fcr etm\u0259k olmazd\u0131. Milli h\u00f6kum\u0259tin Bak\u0131ya k\u00f6\u00e7m\u0259si il\u0259 \u015fimali Az\u0259rbaycan b\u00fct\u00f6vl\u0259\u015fdi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu g\u00fcn Bak\u0131n\u0131n i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 erm\u0259ni-bol\u015fevik birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rind\u0259n azad olunmas\u0131n\u0131n ild\u00f6n\u00fcm\u00fcd\u00fcr. Modern.az x\u0259b\u0259r verir ki, Bak\u0131n\u0131n azad&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":1409,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-1408","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tarix"],"featured_image_urls":{"full":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/hjkjhb.jpg",616,417,false],"thumbnail":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/hjkjhb-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/hjkjhb-300x203.jpg",300,203,true],"medium_large":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/hjkjhb.jpg",616,417,false],"large":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/hjkjhb.jpg",616,417,false],"1536x1536":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/hjkjhb.jpg",616,417,false],"2048x2048":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/hjkjhb.jpg",616,417,false],"covernews-slider-full":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/hjkjhb.jpg",616,417,false],"covernews-slider-center":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/hjkjhb.jpg",616,417,false],"covernews-featured":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/hjkjhb.jpg",616,417,false],"covernews-medium":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/hjkjhb-616x380.jpg",540,333,true],"covernews-medium-square":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/hjkjhb.jpg",369,250,false]},"author_info":{"display_name":"Veteran.az","author_link":"https:\/\/veteran.az\/?author=3"},"category_info":"<a href=\"https:\/\/veteran.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Tarix<\/a>","tag_info":"Tarix","comment_count":"0","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1408","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1408"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1408\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1410,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1408\/revisions\/1410"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1409"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1408"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1408"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1408"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}