{"id":12849,"date":"2021-10-25T05:17:19","date_gmt":"2021-10-25T01:17:19","guid":{"rendered":"http:\/\/veteran.az\/?p=12849"},"modified":"2021-10-25T05:17:19","modified_gmt":"2021-10-25T01:17:19","slug":"erm%c9%99nistan-mill%c9%99tciliyin-coxsayli-t%c9%99hluk%c9%99l%c9%99ri-atlantico","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/veteran.az\/?p=12849","title":{"rendered":"Erm\u0259nistan: mill\u0259t\u00e7iliyin \u00e7oxsayl\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259ri &#8212; &#171;Atlantico&#187;"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Fransan\u0131n &#171;Atlantico&#187; adl\u0131 jurnal\u0131 &#171;Erm\u0259nistan: Uzaq m\u0259saf\u0259d\u0259n mill\u0259t\u00e7iliyin \u00e7oxsayl\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259ri&#187; ba\u015fl\u0131ql\u0131 m\u0259qal\u0259 yay\u0131mlay\u0131b.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Axar.az\u00a0x\u0259b\u0259r verir ki, m\u0259qal\u0259d\u0259 bildirilir ki, h\u0259r hans\u0131sa bir Diasporun \u00f6z \u00f6lk\u0259sinin siyas\u0259tin\u0259 t\u0259sir etm\u0259k ist\u0259m\u0259si (v\u0259 ya \u00f6z\u00fcn\u00fc bel\u0259 hesab etm\u0259si) normal hal deyil. 2011-ci ild\u0259 Tunis, \u00f6z \u0259halisin\u0259 nisb\u0259td\u0259 xaricd\u0259n g\u0259l\u0259n \u0259cn\u0259bil\u0259rin v\u0259 ikimilliyy\u0259tlil\u0259rin parlamentd\u0259 \u0259n \u00e7ox t\u0259msil olundu\u011fu d\u00fcnya \u00f6lk\u0259si olub. Fransadak\u0131 Seneqal diasporas\u0131na g\u0259linc\u0259, bu Afrika \u00f6lk\u0259sinin prezidentliy\u0259 namiz\u0259dl\u0259ri onu haql\u0131 v\u0259 ya haqs\u0131z \u015f\u0259kild\u0259, h\u0259lledici \u00e7\u0259kiy\u0259 malik hesab edirl\u0259r v\u0259 onlar\u0131n parlamentd\u0259ki t\u0259msil\u00e7iliyi 2018-ci ild\u0259 iki d\u0259f\u0259 art\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u0259r\u00e7\u0259nd, bu m\u00f6vzuda \u00e7ox qeyri-adi bir hal var: erm\u0259ni diasporu (Fransada t\u0259msil olunan). Onun ad\u0131ndan dan\u0131\u015fanlar\u0131n Fransan\u0131n siyasi h\u0259yat\u0131na simvolik v\u0259 b\u0259z\u0259n praktiki t\u0259sirinin demoqrafik \u00e7\u0259ki il\u0259 v\u0259 h\u0259tta Fransadak\u0131 Erm\u0259ni assosiasiyalar\u0131n\u0131n ideoloji bazas\u0131 il\u0259 he\u00e7 bir \u0259laq\u0259si yoxdur. Onlar\u0131n q\u0259zetl\u0259ri, h\u0259tta saytlar\u0131 2009-cu ild\u0259n oxucu \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 s\u0259b\u0259bind\u0259n bir-bir ba\u011flan\u0131b; 2007-ci ild\u0259n b\u0259ri Parisd\u0259ki n\u00fcmayi\u015fl\u0259rinin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti 300-d\u0259n \u00e7ox i\u015ftirak\u00e7\u0131 toplaya bilm\u0259yib. Yuxar\u0131da qeyd olunan diasporalardan f\u0259rqli olaraq, Fransa v\u0259 Amerika qit\u0259sind\u0259ki erm\u0259ni diasporu \u0259sas\u0259n \u0259cdadlar\u0131 Osmanl\u0131 \u0130mperiyas\u0131ndan v\u0259 ya ondan yaranan \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 Livandan olan v\u0259 buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 he\u00e7 bir erm\u0259ni milliyy\u0259tin\u0259 malik olmayan v\u0259 h\u0259tta bu ke\u00e7mi\u015f sovet respublikas\u0131n\u0131n v\u0259ziyy\u0259tini d\u0259rind\u0259n bilm\u0259y\u0259n insanlardan ibar\u0259tdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Halbuki, qorxulu \u015f\u0259kild\u0259 Erm\u0259nistan\u0131 ruhland\u0131rd\u0131qdan sonra, erm\u0259ni diasporas\u0131 ad\u0131ndan dan\u0131\u015fanlar\u0131n \u0259ks\u0259r hiss\u0259si se\u00e7kil\u0259rd\u0259n yenic\u0259 \u00e7\u0131xm\u0131\u015f Yerevan h\u00f6kum\u0259ti il\u0259 g\u00f6r\u00fcnm\u0259mi\u015f m\u00fcnaqi\u015f\u0259 v\u0259ziyy\u0259tin\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcbl\u0259r v\u0259 bu m\u00fcnaqi\u015f\u0259d\u0259 Fransal\u0131 parlamentaril\u0259rd\u0259n se\u00e7ici \u015fantaj\u0131 (yum\u015faq \u015f\u0259kild\u0259 des\u0259k) t\u0259tbiq ed\u0259r\u0259k, istifad\u0259 etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. 1992-ci ild\u0259 Erm\u0259nistan t\u0259kc\u0259 ke\u00e7mi\u015f Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f muxtar respublikas\u0131n\u0131 (\u0259sas\u0259n Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 olan etnik erm\u0259nil\u0259rin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u0259razi) deyil, h\u0259m d\u0259 1989-cu il sovet siyah\u0131yaalmas\u0131na \u0259sas\u0259n, \u0259halisinin yaln\u0131z 1%-nin Erm\u0259nil\u0259rd\u0259n ibar\u0259t olan 7 \u0259traf rayonlar\u0131 i\u015f\u011fal edib. Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti v\u0259 \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 m\u00fcs\u0259lmanlar s\u00fcrg\u00fcn v\u0259 q\u0259tliam n\u0259tic\u0259sind\u0259 m\u0259hv edilib. BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n 1993 -c\u00fc ild\u0259 q\u0259bul etdiyi d\u00f6rd q\u0259tnam\u0259 v\u0259 2008 -ci ild\u0259 q\u0259bul edil\u0259n Ba\u015f Assambleyan\u0131n q\u0259tnam\u0259si i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rin d\u0259rhal geri \u00e7\u0259kilm\u0259sini t\u0259l\u0259b ets\u0259 d\u0259 he\u00e7 bir n\u0259tic\u0259 verm\u0259yib. Bundan ba\u015fqa, 2015 -ci ild\u0259 Avropa M\u0259hk\u0259m\u0259sinin B\u00f6y\u00fck Palatas\u0131 Erm\u0259nistan\u0131 bir az\u0259rbaycanl\u0131 k\u00fcrd ail\u0259sini \u00f6lk\u0259d\u0259n qovmaqda g\u00fcnahland\u0131r\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Erm\u0259ni diasporu ad\u0131ndan \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259nl\u0259r Erm\u0259nistandak\u0131 \u0259n mill\u0259t\u00e7i \u00fcns\u00fcrl\u0259ri d\u0259st\u0259kl\u0259yir, onlar\u0131 bar\u0131\u015fmaz olma\u011fa t\u0259\u015fviq edir v\u0259 yuxar\u0131da qeyd olunan b\u00fct\u00fcn q\u0259rarlara m\u0259h\u0259l qoymurlar. Budur qa\u00e7\u0131lmaz n\u0259tic\u0259: daha \u00e7ox \u0259halisi olan, daha z\u0259ngin, T\u00fcrkiy\u0259 t\u0259r\u0259find\u0259n, el\u0259c\u0259 d\u0259 \u0130srail, Ukrayna, G\u00fcrc\u00fcstan v\u0259 Macar\u0131stan t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259st\u0259kl\u0259n\u0259n Az\u0259rbaycan ke\u00e7\u0259n il beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 tan\u0131nm\u0131\u015f \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc b\u0259rpa etdi. Bel\u0259likl\u0259, Erm\u0259nistan\u0131n ba\u015f naziri Nikol Pa\u015finyan \u00f6z s\u0259hvl\u0259rinin v\u0259 aldanmalar\u0131n\u0131n miqyas\u0131n\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259 s\u0259l\u0259fl\u0259rinin s\u0259hvl\u0259rini \u00f6l\u00e7\u0259 bildi. Tamamil\u0259 f\u0259rqli bir x\u0259tt \u00fczr\u0259 o, \u00f6t\u0259n ilin iyununda ke\u00e7iril\u0259n qanunvericilik se\u00e7kil\u0259rind\u0259 qalib g\u0259lib. Lakin Fransadak\u0131 v\u0259 Atlantik okean\u0131n\u0131n o tay\u0131ndak\u0131 erm\u0259ni assosiasiyalar\u0131n\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti Pa\u015finyana se\u00e7kil\u0259rd\u0259n qalib \u00e7\u0131xd\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259n olaraq qalmaqdad\u0131r v\u0259 Paris, Lion v\u0259 ya Marseld\u0259 s\u0259rb\u0259st \u015f\u0259kild\u0259 oturaraq, \u00f6z \u00fczvl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn deyil, Erm\u0259nistan\u0131n \u00f6z\u00fc \u00fc\u00e7\u00fcn f\u0259lak\u0259t do\u011fura bil\u0259c\u0259k yeni bir m\u00fcharib\u0259nin ba\u015flad\u0131lmas\u0131ndan dan\u0131\u015f\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n<p>TF1 Frans\u0131z Telekanalk\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259rl\u0259ri v\u0259 kanal\u0131n jurnalisti Lizeron Budul ke\u00e7\u0259n il \u00f6l\u00fcm t\u0259hdidl\u0259ril\u0259 h\u0259d\u0259l\u0259nirdi, s\u0259b\u0259b is\u0259 onlar\u0131n (Qaraba\u011f haqq\u0131nda Az\u0259rbaycan h\u0259qiq\u0259tl\u0259rind\u0259n b\u0259hs ed\u0259n) haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 bir reportaj\u0131n do\u011furdu\u011fu q\u0131c\u0131q idi. Fransada f\u0259aliy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n &#171;Lib\u00e9ration&#187; adl\u0131 jurnal\u0131n \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131 ASALA adl\u0131 Parisin Orli aeroportunda t\u00f6r\u0259dilmi\u015f (8 n\u0259rin \u00f6l\u00fcm\u00fc il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259n\u0259n ) t\u0259xribatla tan\u0131nan Erm\u0259nistan\u0131n terror t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n yenid\u0259n yarad\u0131lmas\u0131 fikrind\u0259 olan fanatikl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n sui-q\u0259sdl\u0259rl\u0259 h\u0259d\u0259l\u0259nib : bu jurnalistl\u0259r erm\u0259ni t\u0259r\u0259fd\u0259n c\u0259lb olunan neonasistl\u0259rd\u0259n b\u0259hs edibl\u0259r. Bu yax\u0131nlarda, aprel ay\u0131nda siyas\u0259t\u00e7i Br\u00fcno Tertre Facebook \u00fcz\u0259rind\u0259n \u201cYerkir\u201d adl\u0131 Erm\u0259ni Assosiasiyas\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259ri Armen Qazaryan t\u0259r\u0259find\u0259n Erm\u0259nistanla Az\u0259rbaycan aras\u0131ndak\u0131 m\u00fcnaqi\u015f\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n h\u0259qiq\u0259ti s\u00f6yl\u0259m\u0259y\u0259 c\u0259sar\u0259t etdiyin\u0259 g\u00f6r\u0259 h\u00fcc\u00fcmlara (t\u0259hqirl\u0259r\u0259) m\u0259ruz qalm\u0131\u015fd\u0131r. \u015e\u0259rh\u00e7il\u0259rd\u0259n biri h\u0259tta c\u0259nab Tertrey\u0259 qar\u015f\u0131 sui-q\u0259sdin t\u00f6r\u0259dilm\u0259sinin lehin\u0259 dan\u0131\u015f\u0131b. B\u00fct\u00fcn bunlar he\u00e7 k\u0259si t\u0259\u0259cc\u00fcbl\u0259ndirm\u0259m\u0259lidir, \u00e7\u00fcnki Lissabondan olan kamikadze terror\u00e7ulara (Erm\u0259ni \u0130nqilabi Ordusunun 1983-c\u00fc ild\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin Portuqaliyadak\u0131 s\u0259firliyin\u0259 intihar\u00e7\u0131 h\u00fccumu) ehtiram h\u0259r il tam c\u0259zas\u0131z \u015f\u0259kild\u0259 Fransa torpaqlar\u0131nda ke\u00e7irilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bununla bel\u0259, bu c\u00fcr ehtiram t\u0259\u015fkil ed\u0259nl\u0259r bu g\u00fcn Fransada yerli deputatlar t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fct\u0259madi olaraq q\u0259bul edilir, sanki onlar \u00f6zl\u0259rind\u0259n ba\u015fqa bir \u015feyi t\u0259msil edirl\u0259r. Bu kimi yana\u015fmalar Fransan\u0131n milli mara\u011f\u0131na v\u0259 s\u00fclh\u0259 v\u0259 bar\u0131\u015f\u0131\u011fa ehtiyac\u0131 olan Erm\u0259nistan\u0131n \u00f6z\u00fcn\u0259 d\u0259 ziyan vurur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Fransan\u0131n &#171;Atlantico&#187; adl\u0131 jurnal\u0131 &#171;Erm\u0259nistan: Uzaq m\u0259saf\u0259d\u0259n mill\u0259t\u00e7iliyin \u00e7oxsayl\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259ri&#187; ba\u015fl\u0131ql\u0131 m\u0259qal\u0259 yay\u0131mlay\u0131b. Axar.az\u00a0x\u0259b\u0259r verir&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-12849","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-cmiyyt"],"featured_image_urls":{"full":"","thumbnail":"","medium":"","medium_large":"","large":"","1536x1536":"","2048x2048":"","covernews-slider-full":"","covernews-slider-center":"","covernews-featured":"","covernews-medium":"","covernews-medium-square":""},"author_info":{"display_name":"Veteran.az","author_link":"https:\/\/veteran.az\/?author=3"},"category_info":"<a href=\"https:\/\/veteran.az\/?cat=6\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","tag_info":"C\u0259miyy\u0259t","comment_count":"0","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12849","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=12849"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12849\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12851,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12849\/revisions\/12851"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=12849"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=12849"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=12849"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}