{"id":1027,"date":"2019-07-10T01:47:43","date_gmt":"2019-07-09T21:47:43","guid":{"rendered":"http:\/\/veteran.az\/?p=1027"},"modified":"2019-07-13T01:49:30","modified_gmt":"2019-07-12T21:49:30","slug":"dqmv-nin-yaranmasina-etiraz-ed%c9%99n-doktor-arasdirma","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/veteran.az\/?p=1027","title":{"rendered":"DQMV-nin yaranmas\u0131na etiraz ed\u0259n doktor &#8212; ARA\u015eDIRMA"},"content":{"rendered":"\n<p>Qaraba\u011f\u0131n tan\u0131nm\u0131\u015f h\u0259kiml\u0259rind\u0259n olan R\u00fcst\u0259m doktor \u0259liyevl\u0259r soyuna ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bu soyun ulu babas\u0131 Novruz\u0259li \u0259sl\u0259n K\u0259birli mahal\u0131ndand\u0131r. \u015eu\u015fada &#171;Ke\u00e7\u0259l Novruz\u0259li&#187; kimi tan\u0131n\u0131rd\u0131. Q\u0259hr\u0259man b\u0259y M\u0259h\u0259mm\u0259d\u0259li b\u0259y o\u011flu K\u0259birlinin r\u0259iyy\u0259ti idi. M\u00fcq\u0259dd\u0259s K\u0259rb\u0259la torpa\u011f\u0131n\u0131 ziyar\u0259t etmi\u015fdi.\u00a0<br>K\u0259rb\u0259lay\u0131 Novruz\u0259linin t\u00f6r\u0259m\u0259l\u0259ri \u018fliyev soyad\u0131n\u0131 da\u015f\u0131y\u0131rd\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u0259rb\u0259lay\u0131 Novruz\u0259li \u015e\u0259hribanu il\u0259 ail\u0259 qurmu\u015fdu. M\u0259mm\u0259dh\u0259s\u0259n, Qas\u0131m, C\u0259f\u0259r, Pa\u015fa adl\u0131 o\u011flanlar\u0131 vard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Babas\u0131 Qas\u0131m K\u0259rb\u0259lay\u0131 Novruz\u0259li o\u011flu 1809-cu ild\u0259 \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 anadan olmu\u015fdu. Molla yan\u0131nda ibtidai t\u0259hsil alm\u0131\u015fd\u0131. Ticar\u0259tl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmu\u015fdu. II gildiya tacir idi. \u018fvv\u0259lc\u0259 M\u0259\u015fh\u0259di-m\u00fcq\u0259dd\u0259si, sonra K\u0259rb\u0259layi xaki-paki, daha sonra M\u0259kk\u0259yi-m\u00fc\u015f\u0259rr\u0259fi ziyar\u0259t etmi\u015fdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Hac\u0131 Qas\u0131m Xeyr\u0259ns\u0259 il\u0259 ail\u0259 qurmu\u015fdu. \u018fli, \u018fkb\u0259r, R\u0259him, S\u0259lim adl\u0131 o\u011flanlar\u0131 vard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Atas\u0131 S\u0259lim Hac\u0131 Qas\u0131m o\u011flu 1853-c\u00fc ild\u0259 \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 anadan olmu\u015fdu. Molla yan\u0131nda ibtidai t\u0259hsil alm\u0131\u015fd\u0131. Ticar\u0259tl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful idi. Pak Xorasan torpa\u011f\u0131n\u0131, M\u0259\u015fh\u0259di-m\u00fcq\u0259dd\u0259si ziyar\u0259t etmi\u015fdi.<br>M\u0259\u015f\u0259di S\u0259lim \u018fliyev 1938-ci ild\u0259 repressiyaya u\u011fray\u0131b.<br>M\u0259\u015f\u0259di S\u0259limin R\u00fcst\u0259m adl\u0131 o\u011flu vard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>R\u00fcst\u0259m M\u0259\u015f\u0259di S\u0259lim o\u011flu \u018fliyev 5 oktyabr 1893-c\u00fc ild\u0259 \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 do\u011fulmu\u015fdu. \u0130btidai t\u0259hsilini molla yan\u0131nda alm\u0131\u015fd\u0131. Sonra Real m\u0259kt\u0259bi bitirmi\u015fdi. Daha sonra 1 sentyabr 1904-c\u00fc ild\u0259n 4 iyun 1912-ci il\u0259d\u0259k Yelizavetpol (G\u0259nc\u0259) ki\u015fi gimnaziyas\u0131nda oxumu\u015fdu. 1912-ci ild\u0259 Kiyev M\u00fcq\u0259dd\u0259s Vladimir Universitetinin tibb fak\u00fclt\u0259sin\u0259 q\u0259bul olmu\u015fdu. 1919-cu ild\u0259 universiteti tamamlam\u0131\u015fd\u0131. Bir m\u00fcdd\u0259t Kiyevi alan q\u0131rm\u0131z\u0131lar\u0131n d\u0259st\u0259sind\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015fm\u00fc\u015fd\u00fc. A\u011fqvardiya\u00e7\u0131lar qalib g\u0259l\u0259nd\u0259n sonra i\u015fsiz qalm\u0131\u015fd\u0131. 1920-ci ild\u0259 Kiyevd\u0259 sovet hakimiyy\u0259ti qurulandan sonra yenid\u0259n xidm\u0259t\u0259 qat\u0131lm\u0131\u015fd\u0131.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>R\u00fcst\u0259m \u018fliyev 1920-ci ilin sentyabr ay\u0131nda Bak\u0131ya, Az\u0259rbaycan SSR Xalq S\u0259hiyy\u0259 komissarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n s\u0259r\u0259ncam\u0131na g\u00f6nd\u0259rilmi\u015fdi. Bin\u0259q\u0259did\u0259 h\u0259kim kimi \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131. Sonra M\u0259rd\u0259kan x\u0259st\u0259xanas\u0131nda i\u015fl\u0259mi\u015fdi.<\/p>\n\n\n\n<p>R\u00fcst\u0259m \u018fliyev 1922-ci ild\u0259 \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259r x\u0259st\u0259xanas\u0131na m\u00fcdir g\u00f6nd\u0259rilmi\u015fdi.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>R\u00fcst\u0259m \u018fliyev 1923-c\u00fc ild\u0259 \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259r x\u0259st\u0259xanas\u0131n\u0131n m\u00fcdiri idi. O, \u015f\u0259h\u0259rin ictimai-siyasi h\u0259yat\u0131nda f\u0259al i\u015ftirak edirdi. Onun do\u011fma \u015f\u0259h\u0259ri Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f Muxtar vilay\u0259tinin t\u0259rkibin\u0259 veril\u0259rk\u0259n etiraz ed\u0259n qeyr\u0259tlil\u0259rd\u0259n biri olmu\u015fdu. \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rinin s\u0259lahiyy\u0259tli n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri R\u00fcst\u0259m \u018fliyev, \u0130brahim Musayev, B\u0259\u015fir Sarabi v\u0259 Hac\u0131 \u015e\u0259m\u015fiyev 1923-c\u00fc il avqustun 9-da \u015f\u0259h\u0259r \u0259halisi ad\u0131ndan Az\u0259rbaycan M\u0130K-\u0259 g\u00f6nd\u0259rdikl\u0259ri \u0259riz\u0259d\u0259 bir \u0259srd\u0259n \u00e7ox Qaraba\u011f\u0131n rus militarizminin tapda\u011f\u0131 alt\u0131nda oldu\u011funa diqq\u0259t yetirir, rejimin qara q\u00fcvv\u0259l\u0259rini xalqlar \u00fcz\u0259rin\u0259 g\u00f6nd\u0259rdiyini, Qaraba\u011f\u0131n m\u0259rk\u0259zi olan \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rinin da\u011f\u0131d\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, sovetl\u0259\u015fm\u0259nin bu qarda\u015f q\u0131r\u011f\u0131n\u0131na son qoydu\u011funu, \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rinin v\u0259 q\u0259zas\u0131n\u0131n K\u00fcrd\u00fcstan il\u0259 b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rd\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n iqtisadi bax\u0131mdan ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu yazaraq, bu xahi\u015fl\u0259rinin r\u0259dd edilm\u0259m\u0259sini ist\u0259yirdil\u0259r. Yaz\u0131rd\u0131lar ki, \u0259g\u0259r h\u0259r hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t v\u0259 dig\u0259r m\u00fclahiz\u0259l\u0259rd\u0259n bizim ist\u0259yimiz yerin\u0259 yetirilm\u0259s\u0259, onda Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u0131n m\u0259rk\u0259zi \u015eu\u015fada saxlan\u0131ls\u0131n v\u0259 Xank\u0259ndin\u0259 ke\u00e7irilm\u0259sin. \u018friz\u0259 m\u00fc\u0259llifl\u0259ri m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri yerind\u0259 \u00f6yr\u0259nm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn partiya komissiyas\u0131 g\u00f6nd\u0259rilm\u0259sini xahi\u015f edirdil\u0259r. (\u0417\u0430\u044f\u0432\u043b\u0435\u043d\u0438\u0435 \u0443\u043f\u043e\u043b\u043d\u043e\u043c\u043e\u0447\u0435\u043d\u043d\u044b\u0445 \u0433\u043e\u0440. \u0428\u0443\u0448\u0438 \u0420\u0443\u0441\u0442\u0430\u043c\u0430 \u0410\u043b\u0438\u0435\u0432\u0430, \u0418\u0431\u0440\u0430\u0433\u0438\u043c\u0430 \u041c\u0443\u0441\u0430\u0435\u0432\u0430, \u0411\u0430\u0448\u0438\u0440\u0430 \u0421\u0430\u0440\u0430\u0431\u0438 \u0438 \u0413\u0430\u0434\u0436\u0438\u044f \u0428\u0430\u043c\u0448\u0438\u0435\u0432\u0430 \u0432 \u0410\u0437\u0426\u0418\u041a. 09.08.1923. \u2013 ARSSA, f.1, siy.4, i\u015f 51, v.36-37.)&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>1923-c\u00fc ilin dekabr ay\u0131ndan K\u00fcrd\u00fcstan q\u0259za s\u0259hiyy\u0259 \u015f\u00f6b\u0259sinin v\u0259 La\u00e7\u0131n \u015f\u0259h\u0259r x\u0259st\u0259xanas\u0131n\u0131n m\u00fcdiri t\u0259yin edilmi\u015fdi. 27 avqust 1927-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r h\u0259min v\u0259zif\u0259ni icra etmi\u015fdi.<\/p>\n\n\n\n<p>R\u00fcst\u0259m \u018fliyev 1932-ci ild\u0259 v\u0259fat edib. B\u0259zi m\u0259lumatlara g\u00f6r\u0259 onu erm\u0259nil\u0259r z\u0259h\u0259rl\u0259mi\u015fdil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u018fnv\u0259r \u00c7ingizo\u011flu,<br><em>jurnalist-etnoqraf <\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Qaraba\u011f\u0131n tan\u0131nm\u0131\u015f h\u0259kiml\u0259rind\u0259n olan R\u00fcst\u0259m doktor \u0259liyevl\u0259r soyuna ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bu soyun ulu babas\u0131 Novruz\u0259li \u0259sl\u0259n&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":1028,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-1027","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tarix"],"featured_image_urls":{"full":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/dwwd.jpg",467,550,false],"thumbnail":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/dwwd-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/dwwd-255x300.jpg",255,300,true],"medium_large":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/dwwd.jpg",467,550,false],"large":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/dwwd.jpg",467,550,false],"1536x1536":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/dwwd.jpg",467,550,false],"2048x2048":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/dwwd.jpg",467,550,false],"covernews-slider-full":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/dwwd.jpg",467,550,false],"covernews-slider-center":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/dwwd.jpg",425,500,false],"covernews-featured":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/dwwd.jpg",467,550,false],"covernews-medium":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/dwwd-467x380.jpg",418,340,true],"covernews-medium-square":["https:\/\/veteran.az\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/dwwd-467x450.jpg",259,250,true]},"author_info":{"display_name":"Veteran.az","author_link":"https:\/\/veteran.az\/?author=3"},"category_info":"<a href=\"https:\/\/veteran.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Tarix<\/a>","tag_info":"Tarix","comment_count":"0","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1027","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1027"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1027\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1029,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1027\/revisions\/1029"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1028"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1027"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1027"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/veteran.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1027"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}